ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/451ހައިކޯޓު · 11 ފެބުރުއަރީ 2021 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ގްލޯބަލް ޕްރޮޖެކްޓްސް ޑިވެލޮޕްމެންޓް ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. މާލޭ ވޯޓަރ އެންޑް ސްވަރޭޖް ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ

ޙުކުމުގެ ނިންމުން ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް؛ …
ހައިކޯޓު · 11 ފެބުރުއަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1345/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ޖީޕީޑީއަށް ދޭންޖެހޭ ރިޓެންޝަން ފައިސާ 629,689.13 ޑޮލަރު އުނިކޮށް، 2,476,252.48 ޑޮލަރު 6 މަހުގެ ތެރޭގައި އެމްޑަބްލިއުއެސްސީއަށް ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކ.ގުޅީފަޅުން 6.25 ހެކްޓަރު ހިއްކުމަށް އެމްޑަބްލިއުއެސްސީއާއި ޖީޕީޑީއާ ދެމެދު 2011 ގައި އެއްބަސްވުމެއް ވެ، އެންމެ ފަހުން އެއްބަސްވި ޓާގެޓް ކޮމްޕްލީޝަން ޑޭޓަކީ 31 މާރިޗު 2013 ކަމުގައިވާއިރު، ކޮމްޕްލީޝަން ސެޓްފިކެޓް ސޮއިކުރެވުނީ 24 ސެޕްޓެމްބަރު 2013 ގައެވެ. އެމްޑަބްލިއުއެސްސީން 3 މަހަށް ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސްގެ ގޮތުގައި 3,105,941.61 ޑޮލަރަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބިން ހިއްކުމުގެ ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެއްބަސްވުމެއްގައި މަސައްކަތް ނިމުނު ތާރީޚު ކަނޑައަޅާނީ ކޮންގޮތަކަށްތޯއާއި، ފޯސް މެޖުއަރ ނުވަތަ ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލްގެ ސަބަބުން ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސް ނެގުމަށް ހުރަހެއް އޮތްތޯއާއި، ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސްގެ ޙައްޤު އުފަންވާނީ ކޮން ވަގުތަކުންތޯ ކަނޑައެޅުން.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޖީޕީޑީން ބުނީ މޫސުމުގެ ސަބަބުން ފޯސް މެޖުއަރ ދިމާވި ހެކި ދަށުކޯޓުން ނުބެލި، ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލް ހިނގާ، ހުރިހާ ފައިސާ ނުދައްކާތީ ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސްގެ ޙައްޤު އުފަން ނުވާ ކަމަށެވެ. އެމްޑަބްލިއުއެސްސީން ބުނީ ފޯސް މެޖުއަރ އަންގާފައިވަނީ ސެޓްފިކެޓްގެ ފަހުން، ވަޢުދެއް ވެފައި ނުވާ، އަދި އިކުއިޓަބަލް ސެޓްއޯފް ހިނގާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފޯސް މެޖުއަރ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތަށް ލިޔުމުން އަންގާފައި ނުވާތީ، އީމެއިލަކީ ވަޢުދެއް ނޫންތީ، ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސްގެ ޙައްޤު ތާރީޚު ފަހަނައެޅުމުން އުފަންވާތީ، އަދި ދަށުކޯޓުން ހެކި ވަޒަންކޮށް މުޅި އެއްބަސްވުމަށް ބަލައި ނިންމާފައިވާތީ ކޯޓުން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް ބަލައިނުގަތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1345/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ޙުކުމުގެ ނިންމުން ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް؛ …

ޙުކުމުގެ ނިންމުން ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް؛ ތަޙުލީލުގައި ހަތަރު ނުކުތާވެސް ބަލައިނުގަނެ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅުކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންޓްރެކްޓަކީ ދެމީހެއްގެ ނުވަތަ ގިނަ ބައެއްގެ މެދުގައި ވެވޭ، ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ނުވަތަ ބާރުދޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ. (ޕެރ. 30)

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮންޓްރެކްޓްތަކުގައި ބައިވެރިންނަށް ކޮމްޕްލީޝަން ޑޭޓަށް ބަދަލު ގެނެވިދާނެއެވެ؛ އެންމެ ފަހުން އެއްބަސްވި ޓާގެޓް ކޮމްޕްލީޝަން ޑޭޓަށް ޕްރެކްޓިކަލް ކޮމްޕްލީޝަން ސެޓިފައި ކުރަންޖެހޭއިރު، މަސައްކަތް ނިމުނު ތާރީޚުގެ ގޮތުގައި ބަލަންޖެހޭނީ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ކޮމްޕްލީޝަން ސެޓްފިކެޓްގައިވާ ތާރީޚެވެ. (ޕެރ. 32-33، 37-38)

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފޯސް މެޖުއަރއަކީ ގުދުރަތީ ހާދިސާއެއް ނުވަތަ ކުރިން ނޭނގޭ ބޮޑުކަމެއްގެ ސަބަބުން ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމުން މަޢާފުކުރާ މަފްހޫމެއް ކަމުން، އެ ޙާލަތު މެދުވެރިވާކަން އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތަށް އަވަހަށް ލިޔުމުން އަންގައި މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް އެދިފައި ނުވާނަމަ، ފަހުން ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސް ހޯދުމުން ފޯސް މެޖުއަރ ބަޔާންކުރުމަކީ ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސް ހޯދުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 39-43)

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސްއަކީ އެއް ފަރާތުން ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ އަނެއް ފަރާތަށް ލިބޭ ބަދަލުގެ ޢަދަދު ކުރިން އެއްބަސްވެ ކޮންޓްރެކްޓްގައި ލިޔެފައިވާ ޢަދަދެވެ؛ މަޤްބޫލު ސަބަބެއްނެތި އެއްބަސްވި ތާރީޚަށް މަސައްކަތް ނުނިމިއްޖެނަމަ ކޮންޓްރެކްޓަރު އެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 44-45)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ހެކި ބަލައިގަނެ ވަޒަންކޮށް ބުރަދަން ދިނުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ؛ އާދައިގެ މަތިން އަންނަ މޫސުމީ ބަދަލުތަކަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ތާރީޚުތަކަށް އެއްބަސްވީއިރު އަންދާޒާކުރެވެން ހުރި ކަންކަމަށްވާތީ، އެއީ މަސައްކަތް ނުނިންމުމަށް ބުރަވެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. 50-53)

HN6މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/43 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލް ބޭނުންކުރެވޭނީ (1) ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ޤާނޫނީ ގުޅުމެއް އޮތުމާއި، (2) އެއްބަސްވުން ބަދަލުވާފަދަ ވަޢުދަކަށް ބަރޯސާވެފައިވުމާއި، (3) ހަމައެކަނި ދިފާޢެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމާއި، (4) ވަޢުދުން ތަނާޒުލުވުމަކީ ޢަދާލަތާ ޚިލާފު ކަމަކަށްވުމާއެކުގައެވެ؛ ފޯސް މެޖުއަރ ކްލެއިމެއް އޮތްނަމަ ތަފްޞީލު ހިއްސާކުރުމަށް އެދޭ އީމެއިލަކީ ވަޢުދެއް ނުވަތަ ލިޔުމުން އެންގުމުގެ ޝަރުޠު ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 54-56)

HN7މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސް ލިބުމުގެ ޙައްޤު އުފަންވަނީ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް އެއްބަސްވި ތާރީޚު ފަހަނައަޅާ ދިއުމުންނެވެ؛ ޑިފެކްޓްސް ލައިބިލިޓީ ޕީރިއަޑް ނިމުމުން ދައްކަންޖެހޭ ރިޓެންޝަން ފައިސާ ނުދެއްކުމަކީ އެ ޙައްޤު އުފަންވުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 57)

HN8މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެއްބަސްވުމުގެ ލަފްޒަކާ މެދު ޚިލާފެއް ނޫން މައްސަލައެއްގައި، މުޅި އެއްބަސްވުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ދެފަރާތުން އަނެއް ފަރާތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ އަޅާކަނޑައިގެން (ސެޓްއޯފް) ދެފަރާތަށް އިންސާފު ލިބޭގޮތަށް ނިންމުމަކީ "އަލްޢިބްރަތު ފިލްޢުޤޫދި ލިލްމަޤާޞިދި ވަލްމަޢާނީ..." ޤާޢިދާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 58)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ (1)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ލޭންޑް ރިކްލެމޭޝަން އެގްރީމެންޓް (09 އޮކްޓޫބަރު 2011) ގެ 2، 4، 6، 8(f)، 13، 14، 15، 16، 19 ވަނަ މާއްދާތައް
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/43
  • Central London Property Trust Ltd v High Trees House Ltd [1947] KB 130
  • Combe v Combe [1951] 2 KB
  • WJ Alan & Co Ltd v El Nasr Export & Import Co [1972] 2 QB 189

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަލީ ސަމީރު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒާ
ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
ޙަސަން ޝަފީޢު · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޢަލީ ސަމީރު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ