ޞަފޫރާ ނާފިޢު މޫސާ ވ. މުޙައްމަދު ޝަރީފް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ދ. ކުޑަހުވަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ގެ އެޅުމަށް އަނބިމީހާ ޚަރަދުކޮށްފައިވަނީ ކިހާ ފައިސާއެއްކަން ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ނުނަގައިދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކައިވެނީގައި ތިބިއިރު ފިރިމީހާގެ ނަމުގައި ލިބުނު ބަންޑާރަ ގޯތީގައި ގެ އެޅުމަށް އަނބިމީހާ ޚަރަދުކުރި ކަމަށާއި، ގޯތި ދެމީހުންގެ ނަމަށް ރަޖިސްޓްރީކުރާނެ ކަމަށް ފިރިމީހާ އަނގަބަހުން އެއްބަސްވި ނަމަވެސް ނުކުރާތީ، ވަރިވުމަށްފަހު ޚަރަދުގެ ބަދަލުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 1.25 މިލިއަން ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކައިވެނީގެ މުއްދަތުގައި ފިރިމީހާގެ ނަމުގައިވާ ބަންޑާރަ ގޯތީގައި ގެ އެޅުމަށް އަނބިމީހާ ކުރި ޚަރަދު، ވަރިވުމަށްފަހު އަނބުރާ ހޯދުމަށް ކުރި ދަޢުވާގައި، ޚަރަދުގެ މިންވަރާއި ބަދަލު ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުން ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ބުނެ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުން ޞައްޙަތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޚަރަދު ކުރިކަން ސާބިތުވާ ކަމަށް ބަލައިފައިވާއިރު ޤާނޫނީ ފަރުވާއެއް ނުދިން ކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކަނޑައަޅައިނުދިން ކަމަށެވެ. ފިރިމީހާ އެއްބަސްވުމަކަށް އިންކާރުކޮށް، ޚަރަދުކުރީ ދިރިއުޅުމަށް ކަމަށާއި ވަރިވިއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ބޭނުން ނޫން ކަމަށް ބުނި ކަމަށް ބުންޏެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަޣްލަބިއްޔަތުން ކަނޑައެޅީ، އަނގަބަހުގެ އެއްބަސްވުމާއި ޚަރަދުގެ މިންވަރު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް އޮތް ނަމަވެސް އެއީ ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، ޚަރަދަކީ އަނބިމީހާއާއި ދަރިން ދިރިއުޅުމަށް ކުރި ޚަރަދެއް ކަމަށް ބެލެވޭތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށެވެ. ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު ބަދަލު ކަނޑައަޅަން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވުމަށް ރައުޔު ދެއްވިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ދ. ކުޑަހުވަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 46/M8C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލަންޖެހޭނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ކަމަށާއި، ދަޢުވާއެއްގައި އެއް ޚަޞްމަކު އަނެއް ޚަޞްމާ ކުރިމަތިކުރާ ދަފްޢު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތުންނެވެ. (2010/SC-A/02)
މީހަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއްގައި އެހެން ފަރާތަކުން ޢިމާރާތްކޮށްފައިވާކަން ސާބިތުވިޔަސް، އެ ޢިމާރާތުގެ މިލްކުވެރިކަން އެ ފަރާތަށް ސާބިތުނުވާނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމްގެ ރައުޔު)
ގޯތި ދެމީހުންގެ ނަމަށް ރަޖިސްޓްރީކުރާނެ ނުވަތަ ޚަރަދު އަނބުރާ ދޭނެ ކަމަށް ވި އަނގަބަހުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް ބިނާކޮށް ދަޢުވާކުރާނަމަ، އަނެއް ފަރާތުން އިންކާރުކުރިއިރު އެ އެއްބަސްވުމާއި ޚަރަދުގެ މިންވަރު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، އެ އެއްބަސްވުން ސާބިތުނުވާނަމަ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައި ނުދެވޭނެއެވެ؛ ލިޔެކިޔުމެއްނެތި އަންދާޒާއަކަށް ބިނާކޮށް ކުރާ ފައިސާގެ ދަޢުވާ ސާބިތެއް ނުވާނެއެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔު)
ކައިވެނީގައި އަނބިމީހާއަށް ދިރިއުޅޭނެ ތަނާއި ކާބޯތަކެތި ފަދަ ޚަރަދު ކުރުމަކީ ފިރިމީހާގެ ކެރިފޯރުމުގެ ނިސްބަތުން އޭނާގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ޒިންމާއެއް ކަމަށާއި، އަނބިމީހާ ތަނަވަސް ނަމަވެސް އެ ޒިންމާ އޭނާގެ މައްޗަށް ނުވާނެ ނަމަވެސް، ހެޔޮހިތުން އާއިލާގެ ޚަރަދަށް ޚަރަދުކުރުމަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ؛ ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި އެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖައްސާނެ ގޮތުގެ އެއްބަސްވުމެއް ވެވިދާނެއެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔު)
ކާވެނީގެ މުއްދަތުގައި ދެމަފިރިން އެކުގައި ޙާޞިލުކުރި މުދާ ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޯޓުން ޢަދުލުވެރި ބެހުމަކުން ބަހާނީ ލިޔުމުން ވެފައިވާ ކާވެނީގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތް ޙާލަތުގައި ކަމަށާއި، އެފަދަ މުދަލުގެ މައްސަލަ ނިންމަންވާނީ ވަރީގެ މައްސަލައިގެ ތެރެއިން ކަމަށް 2018/HC-A/241 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ވަރީގެ މައްސަލައިގައި ނޭދޭ މުދަލުގެ ބެހުމެއް މި މައްސަލައިގައި ނުކުރެވޭނެއެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔު)
އަނބިމީހާއާއި ދަރިން ދިރިއުޅެން ބިނާކުރި ގެއަކަށް އަނބިމީހާގެ އިޚްތިޔާރުގައި ކުރި ޚަރަދަކީ، އަނބުރާ ދިނުމަށް އެއްބަސްވެގެން ކުރި ޚަރަދެއް ކަމަށް ބެލުމަށްވުރެ، ދިރިއުޅުމަށް ކުރި ޚަރަދެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމްގެ ރައުޔު)
ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރުގެ ތަފާތު ރައުޔަކީ: މިއީ ޢާއިލީ މުދާ ބެހުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫން ޢާއްމު މަދަނީ މައްސަލައެއް ކަމަށާއި، އަނބިމީހާ ފިރިމީހާއަށް ޚަރަދުކުރުން ލާޒިމް ނޫންކަމުން ޚަރަދު ކުރިކަމަށް ފިރިމީހާ އިޢުތިރާފުވެއްޖެނަމަ އެއީ ތަބައްރުޢެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ފިރިމީހާގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، ޚަރަދު ކުރަން ލާޒިމްނޫން ފަރާތަކުން ތަބައްރުޢެއްގެ ގޮތުން ނޫން ގޮތަކަށް ކުރި ޚަރަދު އަނބުރާ ނަގައިދެވޭނެ ކަމަށާއި، މިންވަރާ ޚިލާފު ވާނަމަ ފިރިމީހާ ހަމައެކަނި އިންކާރުކުރުމުން ނުފުދޭތީ އަގުކުރުން ނުވަތަ ހުވައި ފަދަ ވަޞީލަތްތަކުން ޢަދުލުވެރި ބަދަލެއް ކަނޑައަޅަން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވަންވާނެ ކަމަށެވެ. (އަޤައްލިއްޔަތު؛ 2016/HC-A/362)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) - ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވުމުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމާ ބެހޭ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) - ކާވެނީގެ އެއްބަސްވުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، އަދި ކާވެނި ރޫޅޭ ޙާލަތުގައި ދެމަފިރިން ޙާޞިލުކުރި މުދާ ބެހުމާ ބެހޭ މާއްދާ (2016 ވަނަ އަހަރުގެ އިޞްލާޙުން ގެނެވުނު)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާއިދު
- 2010/SC-A/02 (އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްތަފާ)
- 2018/HC-A/241 (އާމިނަތު ނަޢީމާ ވ. އަޙްމަދު ޝިހާމް)
- 2016/HC-A/362
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.