—

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 5 ސަބަބުންކުރެ ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ. އެއިން ސަބަބެއް އޮތްކަން ނުވަތަ ނެތްކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މައްސަލައެއްގެ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސްދޭން ހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވެދާނެކަމަށް، ނުވަތަ ފިލާފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖްތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް މީހަކު ބަންދުކުރުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކިތަކެއް ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ޝައްކުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކުގެ މިންވަރާއި، ހިމެނޭ މީހުންގެ ޢަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑު މިނާއި، ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބާއި، ފިލައި ރައްކާވުމުގެ ބިރާއި، ހެކިތަކާކުޅެ ހެކިތައް ނައްތާލުމުގެ ބިރު އޮތް މިންވަރު ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިއާއި އޭގެ ބޭނުންކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ އެކުށްތަކުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސަލަސްކަމާއި އަމަންއަމާންކަމަށް އަދި މުޖުތަމަޢަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބެމުންދާ ކުށްތަކެކެވެ. މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 136 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކީ މުޠުލަޤު މަސްއޫލިއްޔަތު (ސްޓްރިކްޓް ލައިބިލިޓީ) އުފުލަންޖެހޭ، އެންމެ ބޮޑެތި ކުށްތަކުގެ ގިންތީގައި ހިމެނޭ ޖިނާޔަތުގެ ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޢަދަލު އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމުގެ ނިޒާމް ބައްޓަން ކުރެވިފައިވާގޮތުން، ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން ނިންމާ ނިންމުމެއް ބާޠިލް ކުރެވޭނީ، އެނިންމުން ނިންމި މަރުޙަލާއަށްވުރެ މަތީ މަރުހަލާގެ ކޯޓަކުންނެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ހަމަ އެކޯޓުން ކުރިން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައިވަނިކޮށް، ހައްޔަރުކުރި ކުރުމަކީ ޤާނޫނީ އިޖްރާއާތުގެ އިމުން ބޭރުން ކޮށްފައިވާ ހައްޔަރެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ އިސްތިއުނާފީ އުޞޫލުތަކާއި ޚިލާފަށް ނިންމާ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

އެއްމަރުހަލާއެއްގެ ކޯޓުތަކުގެ ފަނޑިޔާރުން ނިންމާ ނިންމުންތައް ހަމަ އެމަރުޙަލާއެއްގެ ކޯޓުތަކުގެ ފަނޑިޔާރުން ބަދަލުކުރާނަމަ، ޢަދަލު އިންސާފު ޤާއިމު ކުރުމުގައި ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ގޮތުން ފުށު އެރުންތަކެއް އެކަމުގެ ސަބަބުން ނުކުމެގެންދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށްޓަކައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކުރެވޭ މީހާއަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ޙާލަތްތަކުގައި، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ އެމީހެއްގެ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެ ފަދަ ތަނެއްގައެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ތަޙްޤީޤު ކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާ ޙާލަތްތަކުގައި، ފަނޑިޔާރަކު ބައްލަވަން ޖެހޭނީ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާގެ ފަރުދީ މަސްލަޙަތަށް އެކަނި ނޫނެވެ. ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ފަރާތުގެ ފަރުދީ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކުރުމާއެކު މުޖުތަމަޢުގެ ޖަމާޢީ މަސްލަޙަތާއި ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރެވޭނެ ގޮތްތަކެއްގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މި ދެ މަސްލަޙަތު ބެލެންސް ކުރެވެންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))