ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/163ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2021 · އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

ޢަބްދުއްސައްތާރު އަބޫބަކުރު ވ. ރާމިޒާ މުޙައްމަދު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ކ. މާފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 24/H-12-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މާފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް، އަލުން އެއްބަސްވުމެއް ހެދުމަށް 3 މަހުގެ ފުރުޞަތު ދީ، އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެނަމަ ތަން ވެރިފަރާތާ ޙަވާލުކުރުމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބިމުގެ ވެރިފަރާތާއި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތާ ދެމެދު ގެސްޓްހައުސް ޢިމާރާތްކޮށް ހިންގުމަށް 15 އަހަރުގެ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް ވެވުނެވެ. ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ވެރިފަރާތުގެ ހުއްދައެއް ނެތި ތަން ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުން، ވެރިފަރާތުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރަން އެދި ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ބިމުގެ ވެރިފަރާތުގެ ރުހުމެއް ނެތި ތަން ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުން، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަކީ ޤާނޫނު ރަނގަޅަށް ތަޠްބީޤުކުރުންތޯ؛ އަދި އެއްބަސްވުމުގައި ލާޒިމުނުކުރާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ބެލިދާނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އެއްބަސްވުމުގައި ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދިނުން މަނާކޮށްފައި ނެތްކަމަށާއި 11 ވަނަ މާއްދާ މާނަކޮށްފައިވަނީ ގޯހަށް ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ހުއްދަ ނެތި ކުއްޔަށް ދިނުމަކީ އެއްބަސްވުމާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަޝްވަރާ ނުކުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްބަސްވުމުގެ މުހިންމު ޙަޤީޤަތެއް ބަދަލުވެފައި ނުވާތީއާއި ތިންވަނަ ފަރާތަށް ކުއްޔަށްދިނީ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއެއްގެ އިޚްތިޔާރީ ޢަމަލަކުން ކަމުން 11 ވަނަ މާއްދާ ނުހިނގައެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި ސަބްލީޒް މަނާކޮށްފައި ނުވާތީ އެއީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއް ނޫނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކ. މާފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 24/H-12-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރާއިރު ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ބުނާނަމަ އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ؛ ޤާނޫނުތަކާއި އުޞޫލުތަކުގެ އަލީގައި ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށްފައިވާ ނުކުތާތަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅިދާނެ ކަމުގައި ނުދެކެއެވެ. (ޕެރ. 8.1)

HN2މަދަނީ › އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ މަފްހޫމަކީ (Ignorantia facti excusat / މިސްޓޭކް އޮފް ފެކްޓް) ކޮންޓްރެކްޓް ކުރި ހިނދު ދެފަރާތަށް ޤަބޫލުކުރެވިފައިވާ ޙަޤީޤަތެއް އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ނޭނގި ނުވަތަ އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ބާރެއް ނެތި ބަދަލުވުމުން ކޮންޓްރެކްޓް ބާޠިލުވުމެވެ. (ޕެރ. 10.3)

HN3މަދަނީ › އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކު ޤަސްދުގައި އެނގިހުރެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ކުރާ ކަމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ކަމުގައި ވާތީ، އެކަމާ ގުޅިގެން ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތެވެ؛ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ބާޠިލުކުރެވޭނީ އޭގައިވާ ޢުންޞުރުތައް ފުރިހަމަވެގެންނެވެ. (ޕެރ. 10.5-10.7)

HN4މަދަނީ › އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

"العقد شريعة المتعاقدين" ގެ ޤާޢިދާގެ ދަށުން ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އުފެދޭ ދެބަސްވުންތައް ޙައްލުކުރުމަށް ރުޖޫޢަވާންޖެހޭނީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަށެވެ. (ޕެރ. 11.2)

HN5މަދަނީ › އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ގަވާއިދަކުން ހަނިކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ސަބްލީޒްކުރުމާއި އެސައިންކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ޙައްޤާ ގުޅިގެން ތަބަޢީ ގޮތުން ލިބިގެންވާ ޙައްޤެކެވެ؛ މި ޙައްޤު ހަނިކުރެވޭނީ އެއްބަސްވުމުގައި ޞަރީޙަކޮށް ބަޔާންކޮށްގެން އެކަންޏެވެ. (ޕެރ. 11.11)

HN6މަދަނީ › އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

އެއްބަސްވުމުގައި ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށްދިނުން މަނާކުރާ މާއްދާއެއް ނެތްހިނދު، އެގޮތަށް ކުއްޔަށްދިނުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއް ކަމުގައި ބަލައި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމުގެ ޙައްޤު އުފަންކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގައި ލާޒިމުނުކުރާ ޝަރުޠެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެއްބަސްވުން ބާޠިލުނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 11.12)

HN7މަދަނީ › އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފުވުން

ދެފަރާތް ވާހަކަ ދައްކައިގެން ޙައްލުކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާއަކީ ޚުޞޫމާތް ޙައްލުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު ކަނޑައަޅާ މާއްދާއެއް ކަމުން، އެ މާއްދާގެ ދަށުންވެސް ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނީ އެއްބަސްވުމުގައި ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ކަމަކާ ޚިލާފުވެފައިވޭތޯއެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގައި ނެތް ކަމެއް ލާޒިމުކަމަށް ބަލައި އެއްބަސްވުން ބާޠިލު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 11.13.1)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ އަދި 28 ވަނަ މާއްދާ
  • ގޯއްޗާއި ގޯތީގައި ހަދާ ޢިމާރާތް ކުއްޔަށްދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 11 ވަނަ މާއްދާ
  • ޕްރޮޕަރޓީ ކޯޑު 1995، ޓެކްސަސް (އެމެރިކާ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 191A/-SC/2019 ޤަޟިއްޔާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/09-SC/2019 ޤަޟިއްޔާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/11-SC/2018 ޤަޟިއްޔާ (ފާޠިމަތު ތަސްލީމާ ވ. އެޗް.ޑީ.ސީ)
  • Baum v. Tazwell, 26 N.J. Misc. 292 (Cir.Ct. 1948)
  • Matlack v. Arend, 2 N.J. Super. 319 (Ch.Div. 1949)
  • Holmes v. Harris, 33 N.J. Super. 395 (App.Div. 1954)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙަސަން ޝަފީޢު
ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙަސަން ޝަފީޢު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ