ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-JC/25ހައިކޯޓު · 16 ޖަނަވަރީ 2020 · ބަނގުރާ ބުއިން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝުހާދު ނުޢުމާން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 16 ޖަނަވަރީ 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 923/Cr-C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުކޮށް 27 ދުވަހުގެ ޖަލާއި 40 ޖަލްދު ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ފުލުހުން ސުވާލުކުރުމުން ބަނގުރާ ބޭނުންކުރާކަމަށް އިޢުތިރާފުވުމުން ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް 27 ދުވަހުގެ ޖަލާއި 40 ޖަލްދު ކަނޑައެޅި ޙުކުމަކީ ޞައްޙަ ނިހާއީ ޙުކުމެއްތޯ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ކަށަވަރުކުރުން).
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް ޙުކުމްކުރުމުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުނުވިއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާ ސާފުކޮށްދީ ވަކީލުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާކަމާއި، އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި އެއިން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާކަމާއި، ކުށުގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވާކަމާއި، އަދަބު ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްކަން ފާހަގަކޮށް ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 923/Cr-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ، ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާ ސާފުކޮށްދީ، ޤާނޫނީ ވަކީލެއް ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ށ))

HN2ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމާއި، މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް އެއިން ރުޖޫޢަވެވޭނެ ކަމާއި، ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ނ))

HN3ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭ އެއް ގޮތަކީ އެކަމަށް އިޤްރާރުވުން ނުވަތަ އިޢުތިރާފުވުން ކަމާއި، އެކަމަށް އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުން ފުދޭނެ ކަމާއި، އިޢުތިރާފުވާ ވަގުތު އަނގައިގައި ވަސްހުރުން ޝަރުޠެއް ނޫން ކަމާއި، އިޤްރާރުން ރުޖޫޢަވެ އެހެން ހެއްކެއް ނެތްނަމަ ޙައްދު ތަންފީޛު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ނ))

HN4ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ރުކުންތަކަކީ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދު ކަމާއި، މަސްތުވާ އެއްޗެއް ބޮއިފިނަމަ ބުއިމުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވާ ކަމާއި، ގިނަ މިންވަރަކުން މަސްތުވާ އެއްޗެއްގެ މަދު މިންވަރެއް ބުއިމަކީވެސް ބަނގުރާ ބުއިންކަމުގައި ބެލެވޭ ކަމާއި، ބޮނީ މަސްތުވާ ދިޔާ އެއްޗެއްކަން އެނގިހުރެ ބޮއިފިނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދު ފުރިހަމަވާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ރ))

HN5ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ ކަނޑައަޅަންވާނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައިވާ އަދަބު ކަމާއި، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ޙައްދަކީ 40 ޖަލްދު ކަމަށްވިޔަސް ޙާލަތަށް ބަލައި ތަޢުޒީރީ ގޮތުން 80 އާ ހަމައަށް ގެންދެވިދާނެ ކަމާއި، ޙައްދުގެ އިތުރުން ޖަލަށްލުމަކީވެސް ތަޢުޒީރީ އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ބ))

HN6ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ހައިކޯޓުން ހާޟިރުވުމަށް އަންގާފައިވާ ފަރާތެއް މަޤުބޫލު އުޒުރެއްނެތި ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، ހައިކޯޓުގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން އެ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރެވިދާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ޅ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ) (ލިޔުމުގައި '53')
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ ބަނގުރާ ބުއިމާ ބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '636 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (3)'؛ ޢަދަދު ޔަޤީން ނޫން)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '3223')
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '3325')
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަވާއިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ (ލިޔުމުގައި 'A/23-2011/SC')

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިސަލް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ