ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/188ހައިކޯޓު · 27 ޖަނަވަރީ 2020 · ކޯޓު އަމުރު

ޢަބްދުﷲ ޢަލީ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 27 ޖަނަވަރީ 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/ECA/2019/45ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކުރިމިނަލް ކޯޓުން އެ ފަރާތުގެ ހުރިހާ މޯބައިލް ފޯނުތަކާއި ސިމްކާޑު، މެމޮރީކާޑު، ޕިން ނަންބަރު، ލޮކް ކޯޑު، ފިންގަރޕްރިންޓް، ފޭޝަލް ރިކޮގްނިޝަން ދިނުމަށް އަމުރުކޮށް، 30 ދުވަހަށް ހިފެހެއްޓުމުގެ ހުއްދަ ދިނެވެ.
ވާޤިޢާ
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ބޭނުންކުރުމަށް ހަދިޔާކުރި ކާރެއް އަމިއްލަ ފަރާތެއްގެ ނަމުގައި އެތެރެކުރި ކަމަށް ދެއްކުމަށް ކަސްޓަމްސްގެ ޑިކްލެރޭޝަން ޕްރޮސެސްކޮށް މަޤާމުގެ ނުފޫޛު ބޭނުންކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފޯނުތަކާއި ޕާސްވޯޑުތައް ހޯދުމަށް އެންޓި-ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން 12 ދުވަހަށް ކޯޓު އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޚިޔާނާތްތެރިވުމުގެ ތުހުމަތުގެ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފޯނުތަކާއި، ސިމްކާޑު، މެމޮރީކާޑާއި، އެތަކެތީގެ ޕިން ނަންބަރު، ލޮކް ކޯޑު، ފިންގަރޕްރިންޓް ފަދަ ތަކެތި އެންޓި-ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނަށް ދިނުމަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ، އެދުނު މިންވަރަށްވުރެ ފުޅާ، ޤަވާއިދުގެ ޖަދުވަލުގެ ނަމޫނާއާ ޚިލާފު، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ؛ އަދި އެ އަމުރު ތަންފީޛުކުރި ގޮތް ޞައްޙަތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އަމުރަކީ އެދުނު މިންވަރަށްވުރެ ފުޅާ، އަމިއްލަ ނަފްސާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތަކާ ޚިލާފު، ޤަވާޢިދުގެ ޖަދުވަލާ ޚިލާފު، އަދި ވަކީލެއްގެ އެހީ ނުދީ ތަންފީޛުކުރި އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣުލަބިއްޔަތުން ދެކުނީ ޕާސްވޯޑު ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދަ ކަމެއް ނަމަވެސް، އެދުނު މުއްދަތަށްވުރެ ދިގުކޮށް، ކޮން ފޯނެއްކަން ކަނޑައެޅުމެއް ނެތި، ޖަދުވަލުގެ ނަމޫނާއާ ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމާއި، ތަންފީޛުކުރީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް އޮޅުވާލައިގެން ކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/ECA/2019/45
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކުރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ޙާލަތުގެ ދާއިރާއިން ބޭރުގައި، ވަކި ތަނެއް ހުޅުވޭނެ ގޮތް، ތަޅުދަނޑި، ޕާސްވޯޑު ނުވަތަ ހުޅުވޭނެ ނަންބަރުތައް ބުނެދޭންޖެހުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ ކަމެއް ކަމަށް 49 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާތީ، މާއްދީ ހެއްކާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ގުޅުވާލެވޭނެ އެހެން ގޮތެއް އޮތް ޙާލަތުގައި ފޯނާއި ފޯނުގެ ޕާސްވޯޑުތައް ދިނުމަށް ކުރާ އަމުރަކީ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ޙައްޤު ހަނިކުރެވިފައިވާ ޙާލަތެއް (އަޣުލަބިއްޔަތު؛ ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/334 ޤަޟިއްޔާއަށް ތަބާވެ).

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 2 ވަނަ ބާބުގެ ދަށުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމަކީ، 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަކުން، މިނިވަން ދިމިޤްރާޠީ މުޖުތަމަޢެއްގައި ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހިފެހެއްޓިދާނެ ކަންކަން (އަޣުލަބިއްޔަތު).

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ފަދައިން ޟަރޫރަތުގެ ޤާޢިދާގެ ދަށުން ހުއްދަވާ ކަމަކީ އެކަމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މިންވަރަށްވުރެ ފުޅާ ނުކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމުން، ތަޙްޤީޤުކުރާ އިދާރާއިން އެދުނު މުއްދަތަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ތަކެތި ހިފެހެއްޓުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެއް ކަމަށް ބަލާނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތް (އަޣުލަބިއްޔަތު).

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކޯޓު އަމުރެއްގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވާނީ ހިފެހެއްޓުމަށް އެދޭ ފޯނަކީ ކޮން ފޯނެއް ކަން އެނގޭނެހެން ބަޔާންކޮށްދިނުމުން ކަމުން، ހިފަހައްޓަން އެދޭ ފޯނާއި ސިމްކާޑު ކަނޑައެޅުމެއް ނެތި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ހުރިހާ ފޯނަކާއި ސިމްކާޑުތަކާއި މެމޮރީކާޑުތައް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫން (އަޣުލަބިއްޔަތު).

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ ޤާނޫނުން ބާރުލިބިގެން ހަދާ ޤަވާޢިދެއްގައި ކޯޓު އަމުރު އޮންނަންވާނެ ނަމޫނާ ކަނޑައަޅާފައި އޮތް ޙާލަތުގައި އެނޫން ގޮތަކަށް ކޯޓު އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރެއް އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ލިބިގެން ނުވާތީ، ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ ޖަދުވަލުގެ ނަމޫނާއާ ޚިލާފަށް ނެރޭ އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެ (އަޣުލަބިއްޔަތު؛ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)).

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީގެ ޙައްޤަކީ ބޭނުންޖެހިއްޖެ ހިނދެއްގައި އެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދިނުން ކަމުން، ކޯޓު އަމުރެއް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ކުރިން ކޮންމެހެން ވަކީލެއްގެ އެހީ ލިބިދޭންޖެހޭ ގޮތަށް މާނަކުރެވުމަކީ އެ މާއްދާގެ މަޤްޞަދެއް ނޫން؛ ނަމަވެސް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ނަމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް އޮޅުވާލައިގެން ހާޟިރުކޮށް ކޯޓު އަމުރު ތަންފީޛުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިޔަތެއްގައި ޢަމަލުކުރުމެއް ނޫން (އަޣުލަބިއްޔަތު).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 48 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 211 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) އާއި 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ ޖަދުވަލު 13 އާއި 14
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19
  • ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/334

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު (ރިޔާސަތު)
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ