ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/334ހައިކޯޓު · 24 އޭޕްރީލް 2018 · އެހެނިހެން

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
2 ޙުކުމެއްގައި ޙަވާލާދީފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 24 އޭޕްރީލް 2018ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން (C/2017-477/Cr) ތަޙުޤީޤު ހިންގާފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2013 ގެ 74 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، ހެކިތައް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 27 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ބަލައިގަނެވޭނެ ހެކިތަކެއް ނޫންކަމަށާއި، ފުލުހުންގެ ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުން ހުރިކަމަށް ބުނެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ ތަޙުޤީޤަށް، ފޯނުގައިވާ އެންމެހާ މަޢުލޫމާތު ފުލުހުންނަށް ދިނުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ J(SMF)/2017/251-145 އަމުރު ނެރެފައި ވަނިކޮށް، ފުލުހުން އެދުމުން ފޯނު ހުޅުވޭ ލޮކް ކޯޑު ޖަހައި ފޯނު ހުޅުވައި ނުދިނުމުން، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 247 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ފޯނުގެ ލޮކް ކޯޑު ފުލުހުންނަށް ނުދިނުމުން ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ޤަޞްދުގައި ހުރަސްއެޅުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާގައި، ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުން ބޭރުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުންތައް ޞައްޙަތޯއާއި، ފޯނުގެ ޕާސްވޯޑް/ޕިން ކޯޑު ދިނުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤުގެ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ، 5/2013 ގެ 74 ވަނަ މާއްދާގެ ނުކުތާ ދިފާޢުން ނަގާފައިނުވަނީސް، ދައުލަތަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ އެނުކުތާގެ މައްޗަށް ނިންމީ ގޯހުންކަމަށާއި، އެނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 12 ވަނަ މާއްދާއާއި ބަންދުކުރުމާ ބެހޭ ޤަވާއިދުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ މަފްހޫމާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާއަކީ ތަޙުޤީޤަކުން ހޯދި ހެކީގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާއެއް ނޫން، ކޯޓު އަމުރަށް ޢަމަލުނުކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއް ކަމުން ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުންތަކަކީ ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުން ބޭރުން ނިންމި، ޞައްޙަ ނޫން ނިންމުންތަކެވެ. ކޯޓު އަމުރުން ފޯނުގެ ޕިން ކޯޑު ދިނުން ލާޒިމްކުރާތީއާއި، ޕާސްވޯޑް ދިނުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 11 (ރ) ގެ ދަށުން ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤުގެ ތެރޭ ހިމެނޭ ކަމެއް ނޫންތީ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 4 މަހާއި 26 ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ލާޒިމްކުރި ކަމެއް އެއަމުރާއި އެއްގޮތަށް ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ޤަޞްދުގައި ހުރަސްއެޅުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާއާއި ގުޅިގެން ޝަރީޢަތުން ބައްލަވަންޖެހޭ ކަންތައްތަކަކީ، ކޯޓުގެ އަމުރާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކޮށްފައިވޭތޯއާއި، ޢަމަލުކުރި ގޮތުގެ ސަބަބުން ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސް އެޅިފައިވޭތޯއާއި، ހުރަސް އެޅިފައިވާނަމަ، އެޢަމަލު ހިންގާފައިވަނީ ޤަޞްދުގައިކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ދެނެގަނެ، އެކަންތައްތަކާމެދު ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެމަތިން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

ވަކިކަމަކަށް ތުހުމަތުކޮށް ހިންގުނު ތަޙްޤީޤަކުން ހޯދިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކޮށްފައިވާ ދަޢުވާއެއް ނޫން، ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ލާޒިމްކުރި ކަމެއް ނުކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި، ތަޙުޤީޤު ހިންގާފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި ހެކިޤަރީނާއަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 27 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު ޝަރީޢަތަށް ބަލައިގަނެވޭނެ ހެކިތަކެއް ނޫންކަމަށް ނިންމުމަކީ، ދަޢުވާއާއި އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތްގޮތުގައި އެދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުން ބޭރުން ނިންމާ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ ހުށަހެޅިފައިވާ ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުން ބޭރުން ކުރެވުނު ސުވާލުތަކާއި ގުޅިގެންކަމަށް ވެފައި، ދަޢުވާގެ އަޞްލު މައުޟޫޢުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހެކިންގެ ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުން އެކުލެވިފައިވާކަން އެނގެން ނެތްނަމަ، ހެކިބަހުގައި ގިނަ ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރިކަމަށް ބަޔާންކުރުމަކީވެސް ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުން ބޭރުން ކުރާ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

HN4ޖިނާއީ › އެހެނިހެން

ޝަރީޢަތުގައި ހުށަހެޅުނު ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުގެ ބޭރުން ނިންމަވާފައިވާ ނިންމުންތަކަކީ ޤާނޫނީގޮތުން ޞައްޙަ ނޫން ނިންމުންތަކެއްކަމުގައި ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

HN5ޖިނާއީ › އެހެނިހެން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި، ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އަމިއްލަ ނަފްސާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤުގެ ތެރޭގައި، 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގެ ދާއިރާއިން ބޭރުގައި، ވަކި އެއްޗެއް އޮތްތަނެއް ނުވަތަ ވަކި ތަނެއް ހުޅުވޭނެގޮތް ނުވަތަ ތަޅުދަނޑިއެއް ނުވަތަ ޕާސްވޯޑެއް ނުވަތަ ތަޅެއް ހުޅުވޭނެ ނަންބަރުތަކެއް ނުވަތަ ވަކި އެކައުންޓެއް އެއީ ކޮން އެކައުންޓެއްކަން ބުނެދޭން ޖެހުމެއް ނުހިމެނޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށް، 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އިން އިސްތިޘްނާކޮށްފައިވާ ކަންތައްތައް ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްދީފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ނ))

ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ކަމެއް މީހެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމްކުރުމުން، އެކަމެއް އެއަމުރެއްގައިވާ ގޮތަށް ކޮށްގެންނޫނީ އެއަމުރެއް ތަންފީޛުނުކުރެވޭނަމަ، ‹ما لا يتم الواجب إلا به فهو واجب› މި ޝަރުޢީ ޤާޢިދާގެ ދަށުން، ފޯނުގައިވާ އެންމެހައި މަޢުލޫމާތުތަކާއި ތަކެއްޗަށް ވާޞިލުވެވެން އޮތް ހަމައެކަނި ގޮތަކީ އެފޯނު ހުޅުވޭ ލޮކް ކޯޑު ނުވަތަ ޕާސްވޯޑް ހިއްސާކޮށްގެން ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ލޮކް ކޯޑު ނުވަތަ ޕާސްވޯޑް ހިއްސާކުރުމަކީ ކޯޓު އަމުރުން ކުރުން ލާޒިމްކޮށްފައިވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ނ))

HN7ޖިނާއީ › އެހެނިހެން

ފޯނުގައި ހިމެނޭ އެންމެހާ މަޢުލޫމާތު ދިނުމަށް ކޯޓު އަމުރުކޮށްފައިވާނަމަ، ފޯނު ހުޅުވުމަށް ބޭނުންވާ އެންމެހާ މަޢުލޫމާތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޕިން ކޯޑު ދިނުން ލާޒިމްވެއެވެ. މިހާލަތަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤުގެ ތެރޭ ހިމެނޭ ހާލަތެއް ނޫނެވެ. 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ހާލަތެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ނ)، 4 (ރ))

ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށްފަހު އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި، މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ދެފަރާތަށް އަދަބާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ފުރުޞަތު ދީ، ދެފަރާތުން ދައްކާ ވާހަކަތަކަށާއި، މައްސަލާގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތުގެ މައްޗަށާއި، ކަމާ ގުޅުން ހުރި ޤާނޫނީ މާއްދާތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހު، ކުށުގެ އަދަބު އަސާސީ މިންގަނޑަށްވުރެ ލުއިކޮށްދޭންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ތާވަލުގައިވާ އަސާސީ އަދަބު ކަނޑައަޅަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 247 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2015 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށް އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2013 (ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 74 ވަނަ މާއްދާ (ދަށުކޯޓުން ބިނާކުރި، ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުން ބޭރުކަމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 27 ވަނަ މާއްދާ އާއި 21 ވަނަ މާއްދާ (ދަށުކޯޓުން ބިނާކުރި)
  • ޝަރުޢީ ޤާޢިދާ: ما لا يتم الواجب إلا به فهو واجب

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
އިސްފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުލްޣަނީ މުޙައްމަދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ