ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ޒުބައިރު އަދި 3 މީހުން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، އެކޯޓުގެ J(AN)2021/048 އާއި 049 ނިންމުންތަކާ އެއްގޮތަށް ފޯމުތައް ހުށަނާޅާތީ ބުނެ، އަޑުއެހުމެއް ނުބާއްވައި އަމުރުތައް ނެރެނުދޭން ނިންމި.
- ވާޤިޢާ
- މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ތިން ފަރާތަކުން ފޯނުގެ ލޮކް ކޯޑާއި ޕާސްވޯޑު ދިނުމަށް އިންކާރުކުރުމުން، އެ މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގެ އަމުރަށް އެދި ފުލުހުން "އެހެނިހެން ކޯޓު އަމުރަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމު" ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލައެއްގެ ތަޙްޤީޤުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ފޯނުގެ ލޮކް ކޯޑާއި ޕާސްވޯޑު ދިނުމަށް އެންގުމުގެ ކޯޓު އަމުރު ނެރެނުދިނުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ހަމައެކަނި އެކޯޓުގެ ކުރީގެ ދެ ނިންމުމާ ޙަވާލާދީ، ސަބަބު ސާފުނުކޮށް ނިންމުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ދައުލަތުން އެދުނަސް އަޑުއެހުމެއް ނުބާއްވައި އަމުރާމެދު ގޮތް ނިންމުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ ނިންމުމުގެ ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް 2019/SC-A/31 އާ ޚިލާފަށް ނިންމިކަމަށާއި އެދުނު އަޑުއެހުން ނުބޭއްވުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށް. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުން ބުނީ ޕާސްވޯޑު ދިނުމަށް އިންކާރުނުކުރާކަމަށާއި ބަންދުގައި ދުވަސްވެގެން ހަނދާން ނެތްކަމަށް.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުމުގެ ސަބަބު ސާފުނުވާތީއާއި، އެކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމުންތަކަކީ ތަބާވުން ލާޒިމު ނިންމުންތަކެއް ނޫންތީއާއި، އިލެކްޓްރޯނިކް މަޢުލޫމާތު ހޯދުމަށް ކޯޓު އަމުރަކަށް އެދެވޭނެ ޤާނޫނީ އަސާސް އޮތުމުން ނިންމުންތައް ބާޠިލުކުރި؛ ނަމަވެސް އަޑުއެހުމެއް ނުބޭއްވުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/AN/2022/003
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުންތައް ބާޠިލު
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާއަކުން އެދޭ ކޯޓު އަމުރެއް ނެރެނުދޭން ފަނޑިޔާރު ނިންމާނަމަ، ނުނެރެދޭ ސަބަބު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/31)؛ ހަމައެކަނި ކުރީގެ ނިންމުންތަކަކާ ޙަވާލާދީ، އެއިން ކޮން އުޞޫލަކާ ޚިލާފުވީކަން ބަޔާންނުކުރުމަކީ ސަބަބު ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރުމެއް ނޫނެވެ.
އިބްތިދާއީ ނުވަތަ ދަށު ކޯޓެއްގެ ނިންމުމަކީ ތަބާވުން ލާޒިމު (stare decisis) ނިންމުމެއް ނޫން، ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެ (persuasive) ނިންމުމެކެވެ؛ ހަމައެކަނި އެފަދަ ނިންމުމަކަށް ބިނާކޮށް މައްސަލައެއްގައި ގޮތް ކަނޑައެޅިގެން ނުވާނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔު)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އިލެކްޓްރޯނިކް މަޢުލޫމާތު ހުށަހެޅުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބުނަސް، އެ އެންގުމަށް މަޢުލޫމާތު ނުލިބިއްޖެނަމަ ކޯޓު އަމުރަކަށް ނޭދެވޭނެކަމަށް ޤާނޫނުގައި ނުބުނެއެވެ؛ ފުލުހުންގެ ތަޙްޤީޤީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތެއްގައިވާ މަޢުލޫމާތު ހޯދަންވާނީ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ކަމަށާއި (ލިޔުމުން ރުހުން ދީފިނަމަ މެނުވީ)، ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައިވާ "ޤާނޫނު" ގެ މާނައިގައި ގަވާއިދުވެސް ހިމެނޭތީ، ފޯނުގެ ޕާސްކޯޑު ދިނުމަށް އެންގުމުގެ އަމުރަށް "އެހެނިހެން ކޯޓު އަމުރަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމު" އިން އެދެވޭނެއެވެ.
ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދެވަނަ ބާބުގެ ޙައްޤުތައް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަކުން ހަނިކުރެވިދާނެ ކަމުން (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/76)، ތަޙްޤީޤީ މަރުޙަލާގައި ފޯން ހުޅުވުމަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގެ އަމުރަކާމެދު ގޮތް ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަސް ހޯދުމަކީ ލާޒިމު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔު)
ފޯން ހުޅުވުމަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގެ އަމުރަށް އެދުމުގައި ދައުލަތުން (1) ހޯދަން އެދޭ މަޢުލޫމާތުގެ އެކަށީގެންވާ ތަފްޞީލު، (2) ފޯނުގައި ޕާސްކޯޑު ޖަހާފައިވާކަން، (3) ޕާސްކޯޑަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ އެއްޗެއްކަން، އަދި (4) ދިނުމަށް އިންކާރުކުރިކަން ސާފުކޮށްދޭންވާނެއެވެ؛ ފަނޑިޔާރު ހެކި ވަޒަންކުރާނީ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން (balance of probabilities) ކަމަށާއި، އެފަދަ އަމުރެއް ނެރުނަސް ޕާސްކޯޑު ހިއްސާކުރުމަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރެވޭ ހެއްކެއް ނޫނެވެ (People v. Sneed އާއި 2017/HC-A/334 ގެ އަލީގައި؛ ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔު).
ތަޙްޤީޤީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓު އަމުރުތައް ނެރުމުގައި އަޑުއެހުމެއް ބޭއްވުން ލާޒިމުކުރާ ޤާނޫނީ ނައްޞެއް ނެތުމުން، ޢާންމު އުޞޫލަކީ ޝަރީޢަތަށް ބޭނުންވާ ޙާލަތުގައި އަޑުއެހުން ބޭއްވުމެވެ؛ ދައުލަތުން އަޑުއެހުމަކަށް އެދޭނަމަ އެމައްސަލަ އެހެން މައްސަލަތަކާ ތަފާތުކުރާ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ދައްކަންވާނެއެވެ. ވީމާ، އަޑުއެހުމަކާ ނުލައި އަމުރާމެދު ގޮތް ނިންމުމަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ބާރުތަކާބެހޭ ޤާނޫނުއަސާސީގެ މާއްދާއާއި މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 ގެ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުތަކާއި ކޯޓު އަމުރު ހޯދުމާބެހޭ މާއްދާ
- ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ފުލުހުން ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ އިލެކްޓްރޯނިކް މަޢުލޫމާތު ހޯދުމާބެހޭ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ އަދި "އެހެނިހެން ކޯޓު އަމުރަށް އެދި ފަނޑިޔާރަށް ހުށަހަޅާ ފޯމު" ގެ ޖަދުވަލު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދެވަނަ ބާބު (އަސާސީ ޙައްޤުތައް ހަނިކުރުން)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ބާރުތަކާބެހޭ މާއްދާ (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުގެ ޤާނޫނު
- ހައިކޯޓުގެ "މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް އެކުލަވާލުމާބެހޭ އުޞޫލު"
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/31
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/76
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/31
- ހައިކޯޓުގެ 2022/HC-B12/9
- ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/334
- People v. Sneed, 2021 IL App (4th) 210180 (Appellate Court of Illinois)
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ J(AN)2021/048-145 އާއި J(AN)2021/049-145
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.