ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/332ހައިކޯޓު · 22 މާރިޗު 2021 · ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

ޕަބްލިކް އިންޓްރެސްޓް ލޯ ސެންޓަރ ވ. ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދު

ނިންމުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް
ހައިކޯޓު · 22 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1338/Cv-C/2019ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ މަދަނީ ދަޢުވާއަކީ ޖިނާއީ ޙުކުމަކަށް ބިނާވެގެން ނޫނީ ފައިޞަލާނުކުރެވޭނެ ދަޢުވާއެއް ކަމަށް 2009/SC-A/24 ގައިވާ އުޞޫލަށް ބިނާކޮށް، ދަޢުވާ މިހިނދު ކުރިއަށް ގެންދާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ޑޭޓާބޭހެއް ހަދައި، އެ ހިމެނޭ އެޕްލިކޭޝަނެއްގެ ވިޔަފާރިކުރާ ކަމަށް ބުނެ، އެކަމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކާއި މުޢާހަދާތަކާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މަޢުލޫމާތު ނައްތާލުމަށާއި ލިބުނު ފައިސާއާ މުދަލާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަށް އެދި ޕަބްލިކް އިންޓްރެސްޓް ލޯ ސެންޓަރުން ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރައްޔިތުންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ޑޭޓާބޭހެއް ހަދައި އެޕްލިކޭޝަނެއްގެ ވިޔަފާރިކުރުމާ ގުޅިގެން ޕަބްލިކް އިންޓްރެސްޓް ލޯ ސެންޓަރުން ކުރި މަދަނީ ދަޢުވާ، ޖިނާއީ ކުށަކާ ގުޅޭ މަދަނީ ދަޢުވާއެއް ޖިނާއީ ޙުކުމަކާ ނުލައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް 2009/SC-A/24 ގެ އުޞޫލަށް ބިނާކޮށް ސިވިލް ކޯޓުން ކުރިއަށް ނުގެންދިޔުން ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 14 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕީ.އައި.އެލް.ސީ: 2009/SC-A/24 ގެ އުޞޫލު ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުން ބާޠިލުވެފައިވެއެވެ؛ ދަޢުވާ ބިނާކުރީ ޕްރައިވަސީގެ ޙައްޤުގެ (ޤާނޫނުއަސާސީ، ICCPR، UDHR) މައްޗަށް، ޕަބްލިކް އިންޓްރެސްޓް ލިޓިގޭޝަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތްތައް: އެޕްލިކޭޝަނަކީ ކެމްޕޭން މެނޭޖްމަންޓް އެޕްލިކޭޝަނެކެވެ؛ 2009/SC-A/24 ގެ އުޞޫލު ދެމިއޮވެއެވެ؛ ދަޢުވާކުރުމުގެ ޞިފަތެއް ނެތެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޞިފަތާ ބެހޭ އިޢްތިރާޟު ދަށުކޯޓުގައި ހުށަނާޅާތީ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ފައިޞަލާނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ދަޢުވާކުރި ފަރާތަށް 56 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤު ލިބެއެވެ. ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބަލަނީ 2009/SC-A/24 ގެ އުޞޫލާއި ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 14 އަދި 18 (ށ) ގެ ބަދަލާ އަޅައިގެންނެވެ (ފައިލު ތަޙުލީލުގެ މެދުން ނިމިގެންދެއެވެ).

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1338/Cv-C/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ނިންމުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް

ނިންމުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

(ޕެރ. 7) ފަހު އަޑުއެހުން ފެށުމުގެ ކުރިކޮޅު އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ފޮނުވާ ބަޔާނަކީ އެހެން ޚަސްމުންނަށް ބަލާލުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިނުވާ ބަޔާނަކަށް ވާތީ ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް އޭގައިވާ ކަންކަން އަނގަބަހުން ފާހަގަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވުނެވެ.

HN2މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

(ޕެރ. 8-9) ދަށުކޯޓުގައި ހުށަނާޅާ، އެ ކޯޓުން ފައިޞަލާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނުލިބޭ ޞިފަތާ ބެހޭ އިޖުރާއީ އިޢްތިރާޟެއް، (ދަށުކޯޓުގައި މައުޟޫޢަށް ޖަވާބުދީފައިވާއިރު) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހުށަހަޅައިގެން ފައިޞަލާކުރަންވާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ؛ ދަށުކޯޓުން މައުޟޫޢީ ގޮތުން ފައިޞަލާކޮށްފައި ނުވާ ދަޢުވާއެއްގައި އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ބަލަންޖެހޭނީ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޞިފަތު ލިބިފައިވޭތޯއެވެ.

HN3މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

(ޕެރ. 9) ދަށުކޯޓަށް ދަޢުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތަކަށް، އެ މައްސަލައިގެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިގެންވެއެވެ.

HN4މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

(ޕެރ. 10) ދަށުކޯޓުން އެންމެ ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާނަމަ، އެ ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ބަލަންޖެހޭނީ އެ ނިންމުން ނިންމި ސަބަބުގެ މައްޗަށެވެ.

HN5މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

(ޕެރ. 11) ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ މަދަނީ ދަޢުވާއާ ބެހޭ 2009/SC-A/24 ގެ ނިންމުމަކީ 2011 ގައި ނިންމި ނިންމުމެއްކަމާއި، 16 ޖުލައި 2015 އިން ފެށިގެން ޢަމަލުކުރާ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގައި އެ ޤާނޫނުގައި އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ ޢަމަލަކާ ގުޅިގެން މަދަނީ ދަޢުވާއެއްގައި ބަދަލު ހޯދުމުގެ ޙައްޤަށް އެ ޤާނޫނުން ހުރަހެއް ނާޅާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާކަމާއި، 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ކުށާ ގުޅޭ އުޞޫލުތަކުގައި ފުށުއެރުމެއްވާނަމަ އިސްކަންދޭނީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށްކަމާއި، އެ އުޞޫލު އެހެން ޤާނޫނުތަކުގައިވާ ކުށްތަކާ ގުޅޭ މަދަނީ ދަޢުވާތަކަށް ވެސް ހިނގާ ގޮތަށް ކޯޓުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ (ތަޙުލީލު މިތަނުން ކަނޑާލެވިފައި).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 74 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 75 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2018 (ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 އަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙު)
  • 2009/SC-A/24

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ހާތިފް ޙިލްމީ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ