ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/25ހައިކޯޓު · 4 އޮކްޓޫބަރު 2020 · ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

މަޢާނާ މުޙައްމަދު ވ. އިބްރާޙީމް މުޢިއްޒު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 4 އޮކްޓޫބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 125/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ފާއިތުވި މުއްދަތުގެ މަންފާ ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށާއި، 2018 ނޮވެމްބަރުން ފެށިގެން މެއިންޓެނަންސް ޚަރަދު ކެނޑުމަށްފަހު ކުލީގެ 1/6 ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް މަހުން މަހަށް ދޭން، އަދި ކުއްޔަށް ދިނުމުގައި ރުހުން ހޯދަން އަންގައި، ރުހުން ނުދިނުމުން އެހެން ބެހެނިވެރިންގެ މަޞްލަޙަތަށް ހުރަސް ނާޅާނެކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
6 ބެހެނިވެރިންގެ ނަމުގައި އެއްމެދު ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ބިމާއި ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ދީގެން ލިބޭ މަންފާ ބެހުމާމެދު، އެއް ބެހެނިވެރިއަކު ތިމާއަށް ޙައްޤުވާ ބައި ނުލިބޭކަމަށާއި ކުއްޔަށް ދިނުމުގައި ރުހުން ހޯދަންޖެހޭކަމަށް ބުނެ އަނެއް ބެހެނިވެރިންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އެއްމެދު ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ޢިމާރާތެއްގެ ކުލީގެ މަންފާ ބެހުމާމެދު، ފާއިތުވި މުއްދަތުގެ މަންފާ ބެލުން ދަށުކޯޓުން ދޫކޮށްލުމާއި، ކުއްޔަށް ދިނުމުގައި ބެހެނިވެރިއެއްގެ ރުހުމަށް ޙައްދު ކަނޑައެޅުމާއި، ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމާއި، ދަޢުވާގައި ނާދޭ ކަމަކަށް ގޮތެއް ނުނިންމުން ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފާއިތުވި މުއްދަތުގެ ޙައްޤު ނުބެލުމަކީ ޙައްޤު ނިގުޅައިގަތުމަށް ހުއްދަދިނުން ކަމަށާއި، ރުހުމަށް ޙައްދުކަނޑައެޅުމަކީ އެހެން ބެހެނިވެރިންނަށް ނުޙައްޤު ބާރު ދިނުން ކަމަށާއި، ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރީ ކަމަށާއި، ޢިމާރާތުގައި ދިރިއުޅޭ ބެހެނިވެރިއަކަށް ކުލީގެ ހަމަހަމަ ބައި ދިނުން އިންސާފުނޫންކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، 26 އަހަރު ވަންދެން ޝަކުވާއެއް ނެތި ކުލީގެ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ސޮއިކޮށް ފައިސާ ލިބެމުން ދިޔުމުން ފާއިތުވި މުއްދަތު ނުބެލުން ރަނގަޅުކަމާއި، ހެކިން ޙާޟިރުކުރަން އެދުނީ ޚުލާޞާ ބަޔާނުގައި ކަމާއި، ދިރިއުޅޭ ބެހެނިވެރިއެއްގެ މައްސަލައަކީ ދަޢުވާގައި އެދިފައިވާ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި، އެ ކަމަކީ އިންސާފަށްޓަކައި ފައިޞަލާކުރަންޖެހޭ ކަމެއްކަމަށާއި، 5 ވަނަ ފަންގިފިލާވެސް ހިމަނައި މުޅި ޢިމާރާތުގެ ކުލި ކަނޑައަޅައި ހަމަހަމަކޮށް ބަހަންޖެހޭނެކަމަށް ދެކުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 125/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

އެއްމެދު މުދަލެއްގެ ބެހެނިވެރިއަކު އެ މުދާ ކުއްޔަށް ދީގެން ލިބުނު މަންފާ ބޭނުންކުރަމުން އައި އުޞޫލާމެދު ދިގު މުއްދަތެއް (26 އަހަރު) ވަންދެން ޝަކުވާއެއް ނުކޮށް، ކުލީގެ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ސޮއިކޮށް، ފައިސާ ލިބެމުން ދިއުމުން، ފާއިތުވި މުއްދަތުގެ މަންފާ ޝަރީޢަތުން ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.3-3.5)

HN2މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

އެއްމެދު ޢިމާރާތެއް ކުއްޔަށް ދިނުމުގައި ބެހެނިވެރިއަކަށް އެންގުމާއި ރުހުން ހޯދުން ލާޒިމްކޮށް، ނަމަވެސް އެއް ބެހެނިވެރިއެއްގެ ރުހުން ނެތުމުން އެހެން ބެހެނިވެރިންގެ މަޞްލަޙަތުގައި ޢިމާރާތުން ފައިދާ ހޯދުމަށް ހުރަސް ނާޅާނެކަމަށް ކަނޑައެޅުން ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާ ޚިލާފުވާ ގޮތެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބަޔާން ނުކުރާނަމަ، އެ ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN3މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

ޚަޞްމުންނަށް ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ހެކިތަކާއި ދަލީލު ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކޯޓުން ދޭންވާނެއެވެ؛ ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތުން މަޙްރޫމްކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރެވިދާނެ ސަބަބެކެވެ. ނަމަވެސް މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި ހެކިތަކާއި ބަލައިގަނެވޭ ހެކިތަކާއި ޙާޟިރުކުރެވޭ ހެކިން ކަނޑައެޅުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެއް ކަމާއި، ހެކި ބަލައިނުގަނެވޭނަމަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.6، 3.10)

HN4މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

ހެކި ހުށަހަޅަންވާނީ ދަޢުވާއާއެކު ނުވަތަ ޝަރީޢަތް ކުރިއަށްދާއިރު ޝަރީޢަތުގެ ހުއްދައާއެކު ކަމާއި، ދެފަރާތުގެ ޖަވާބުތައް ނިމި ބަލަންޖެހޭ ކަންކަން ބަލައި ނިމުމަށްފަހު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތެއް ނޯންނާނެއެވެ؛ ޚުލާޞާ ބަޔާނަކީ އަލަށް ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.10، އަޣްލަބިއްޔަތު)

HN5މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

މަދަނީ ދަޢުވާތަކުގައި ޙުކުމްކުރަނީ ދަޢުވާގައި އެދިފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް ކަމަކީ ޢާއްމު އުޞޫލެވެ؛ ދަޢުވާގެ ޞީޣާގައި ނުހިމެނުނު ކަމަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅިދާނީ، ޝަރީޢަތުގައި ދެފަރާތުން ދައްކާ ވާހަކައިން އެކަމާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭކަމަށް ފެނި، ސަބަބު ބަޔާންކުރުމާއެކުގައެވެ. (ޕެރ. 3.7، 3.11)

HN6މަދަނީ › ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވައިދަކުން ނުވަތަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިހްތިޞާސްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަ

ދަޢުވާގެ ޞީޣާގައްޔާއި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން އެދޭ ގޮތުގައި ނާދޭ ކަމެއް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޚުލާޞާ ބަޔާނުގައި ފާހަގަކުރިޔަސް އެކަމުގެ މައްޗަށް ފަނޑިޔާރުގެ ނިންމުން ބިނާކުރުން ލާޒިމެއް ނުވެ، އެކަމާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމުމަކީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ނުވަތަ ބަދަލުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.11، އަޣްލަބިއްޔަތު)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/47 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/66 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2008/HC-A/296 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/192 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/HC-A/145 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/257 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ