ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/145ހައިކޯޓު · 23 ޖަނަވަރީ 2020 · ފައިސާ ހޯދުން

ސިލިންކޯ އިންޝުއަރެންސް ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޢާއިޝަތު އިބްރާހީމް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 23 ޖަނަވަރީ 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1301/Cv-C/2014ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ޕޮލިސީގެ އަގުން 10 އިންސައްތަ އުނިކޮށް 3,600,000 ރުފިޔާ ދިނުމަށް ކުންފުންޏަށް އަމުރުކޮށް، ބޭންކު ލޯނުގެ އިންޓަރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާއަށް ކުރި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިންޝުއަރެންސްކޮށްފައިވާ މަސްދޯންޏެއް 2009 ގައި ކޮޅިގަޑެއްގައި ޖެހި ކަނޑު ގަދަވެ އަޑިއަށް ދިއުމުން، ވެރިފަރާތުން މެރިން ހަލް ޕޮލިސީގެ ދަށުން ކްލެއިމްކުރި ފައިސާ ނުލިބުމުން އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްދޯނި އަޑިއަށް ދިއުމާ ގުޅިގެން މެރިން ހަލް ޕޮލިސީގެ ދަށުން ފައިސާ ދިނުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް، އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނީގެ ހެކިވެރިޔާގެ ހެކިބަސް ބަލައިނުގަތުމާއި، ލޮސް އެޖަސްޓަރގެ ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރުމާއި، ބައެއް ހެކިން ހާޒިރުނުކުރުމާއި، ޕޮލިސީއާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ބާޠިލުވާނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިން ބުނީ ދޯނި ވެރިފަރާތުން ޤަސްދުގައި ފައްތާލި ކަމަށް ހެކިވެރިއަކު ދިން ހެކިބަހާއި ލޮސް އެޖަސްޓަރގެ ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރިކަމާއި، ހުށަހެޅި ހެކިން ހާޒިރުނުކުރިކަމާއި، ޕޮލިސީއާ ޚިލާފަށް ނިންމިކަމެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކޯސްޓްގާޑާއި ފުލުހުންގެ ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކާއި ފަޅުވެރިން ވަގުތުން ދިން ބަޔާންތަކުން ދޯނި އަޑިއަށް ދިޔައީ މޫސުން ގޯސްވެގެންކަން ސާބިތުވާކަމާއި، ފަސް އަހަރު ފަހުން ދިން ޚިލާފު ހެކިބަސް ރައްދުކުރުމަކީ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ތެރެއިން ކުރެވޭ ކަމެއްކަމާއި، ކުންފުނިން ކްލެއިމްއާ މެދު ރަނގަޅު ނިޔަތުގައި ޢަމަލުކޮށްފައި ނުވާކަމާއި، ޕޮލިސީއާ ޚިލާފުވުމާ ބެހޭ ނުކުތާ ދަށުކޯޓުގައި ނަގާފައި ނުވާކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1301/Cv-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

އިންޝުއަރެންސް ޕޮލިސީގެ ދަށުން ފައިސާ ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ބިނާވަނީ ކްލެއިމް ރިޖެކްޓްކުރުމަށް ކުންފުނިން ދައްކާ ސަބަބުތަކަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބުތަކެއްތޯ ބެލުމުގެ މައްޗަށެވެ؛ އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިން ކްލެއިމް ހުށަހެޅުމުގެ މަގު ފަހިކޮށްދީ، ކަނޑައެޅިފައިވާ ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ގޮތެއް ނިންމައި، ރިޖެކްޓްކުރާނަމަ ސަބަބު އެނގޭގޮތަށް ރަނގަޅު ނިޔަތުގައި ޖަވާބުދޭންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN2މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ޚަޞްމުންނަށް ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކޯޓުން ދޭންވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ބަލައިގަނެވޭނެ ހެކިތަކާއި ހާޒިރުކުރެވޭނެ ހެކިން ކަނޑައެޅުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ؛ ހެއްކެއް ބަލައިނުގަނެވޭ ނުވަތަ ހެކިވެރިއަކު ހާޒިރުނުކުރެވޭނަމަ އޭގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN3މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ހެކިވެރިޔާ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތު ރަސްމީ ފަރާތްތަކަށް ދިން ބަޔާނާ ޚިލާފަށް ފަސް އަހަރު ފަހުން ޝަރީޢަތުގައި ހެކިބަސް ދީފިނަމަ، އެ ހެކިބަހުގެ ޢަދުލުވެރިކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ؛ ޢަދުލުވެރިކަމާމެދު ތުހުމަތު ކުރެވޭ ހެކިބަސް ޤަބޫލުނުކޮށް ރައްދުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިފައިވާ ތަޤްދީރީ ބާރެއް ކަމަށާއި އެކަށީގެންވާ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN4މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ހެކިން ހާޒިރުނުކުރި ސަބަބު ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވިޔަސް، ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކާއި އެހެކިން ސޮއިކޮށްދީފައިވާ ބަޔާންތަކުން ހަޤީޤަތް ސާފުވާނަމަ، އަދި އެކަމަށް ދަށުކޯޓުގައި އިޢުތިރާޒުކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ހަމައެކަނި އެކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ނުވަތަ ހައިކޯޓަށް ހެކިން ހާޒިރުކުރަންޖެހޭނެ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 3.6)

HN5މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ފަރާތްތަކުން ތައްޔާރުކުރާ ރިޕޯޓުތަކުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ދަށުކޯޓުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާނަމަ، އެ ރިޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްތައް ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރަން ނުޖެހެއެވެ (2012/HC-A/129)؛ ފަންނީ އަސާސްތަކެއް ދައްކާފައިނުވާ، އިންޝުއަރަރ ޢައްޔަންކުރި ލޮސް އެޖަސްޓަރެއްގެ ރިޕޯޓެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކާ ޚިލާފަށް ޤަސްދުގައި ދޯނި ފައްތާލިކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.7)

HN6މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ދަށުކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިނުވާ ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް އިސްތިއުނާފު ބިނާކޮށް ހައިކޯޓުގައި ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތެއް ނޯންނާނެއެވެ؛ އަދި ޕޮލިސީއާ ޚިލާފުވިކަމަށް ބުނާނަމަ ޚިލާފުވީ ކޮން މާއްދާއަކާކަން ބަޔާންކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.8)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދު (2011) ގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2010/SC-A/02
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2019/HC-A/215
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2011/HC-A/192
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/129

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (އިސްފަނޑިޔާރު)، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ