Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2024/HC-A/188 · 5 ނޮވެމްބަރު 2024 · ކޯޓު އަމުރު

އަޙްމަދު ސިޔާމް މުޙައްމަދު ވ. މުޙައްމަދު ޒާހިރު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ކޯޓުން ޑިރެކްޓަރަކު ވަގުތީގޮތުން އައްޔަންކުރި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B11/CA/2024/154

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދެ ހިއްސާދާރުންގެ ކުންފުންޏެއްގެ އެއް ހިއްސާދާރާއި ޑިރެކްޓަރު ނިޔާވުމުން ހިންގާ ގަވާއިދުގައި ލާޒިމްކުރާ 2 ޑިރެކްޓަރުން ހަމަނުވާ ހާލަތުގައި، ކުންފުނީގެ ޤާނޫނުގެ (7/2023) 127 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓުން ޑިރެކްޓަރަކު އައްޔަންކުރެވޭތޯ؛ އަދި ހިންގާ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ 243 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ބާޠިލުވެފައިވާ ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން އަމިއްލައަށް ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ކޮންމެ ޤާނޫނެއް ކިޔަންވާނީ އެއް ރޮއްޖަކުން އެކަތި ގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި، މުޅި ޤާނޫނުގެ ސިޔާސަތާއި މަޤްޞަދުގެ ފުޅާ އިމުގެ ތެރޭގައެވެ. (ޕެރ. 21)
  2. ކުންފުނީގެ ޤާނޫނުގެ 113 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ޕްރައިވެޓް ކުންފުންޏެއްގައި "މަދުވެގެން" 1 ޑިރެކްޓަރަކު ހުންނަންވާނެ ކަމަށް ބުނަނީ ލާޒިމީ އެންމެ ކުޑަ އަދަދެވެ؛ އެއަށްވުރެ ގިނަ ޑިރެކްޓަރުން ތިބުން އެ މާއްދާއިން މަނާނުކުރާތީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 ގެ ދަށުން އުފެދި 2 ޑިރެކްޓަރުން ތިބުން ލާޒިމްކުރާ ހިންގާ ގަވާއިދުގެ މާއްދާއަކީ 243 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެގެން ބާޠިލުވާ މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20-21، 26-27)
  3. ކުންފުންޏެއްގެ ހިންގާ ގަވާއިދުގެ މާއްދާއެއް ބާޠިލުކުރުމަށް ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންވާނީ ކުންފުނީގެ ޤާނޫނުގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ؛ އެފަދަ އަމުރެއް ނެރެވޭނީ 63 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ. ހިންގާ ގަވާއިދަށް ބަދަލު ގެނެވޭނީ މެންބަރުންގެ ޚާއްޞަ ޤަރާރަކުންނެވެ. (ޕެރ. 22، 28)
  4. ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ ޚުޞޫމާތެއްގައި ކޯޓުން ދެވޭ ފަރުވާއަކީ ޚަސްމަކު އެދި ހުށަހަޅާފައިވާ ފަރުވާއަކަށް ވާންޖެހެއެވެ (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާ، 2010/HC-A/47)؛ އެއްވެސް ޚަސްމަކު ނާއްދާ ކަމެއް (ހިންގާ ގަވާއިދުގެ މާއްދާއެއް ބާޠިލުކުރުން) ކޯޓުން އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ކަނޑައެޅުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިފައިވާ ތަޤްދީރީ ބާރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 29)
  5. ހިއްސާދާރުންގެ އެއްބަސްވުމުގައި ކުންފުނީގެ ދުސްތޫރީ ލިޔުންތައް އެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުނުވާނެ ގޮތަށް ހުންނަންވާނެ ކަމަށާއި ފުށުއަރާނަމަ އެއްބަސްވުން އިސްވާނެ ކަމަށް ބުނާނަމަ، ދެބަސްވުމެއް ނެތް އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އަނެއް ހިއްސާދާރުގެ ވާރިސުންނަށް ލިބިގެންވާ ޑިރެކްޓަރަކު ތަމްސީލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ނަފީވާގޮތަށް ދެވަނަ ޑިރެކްޓަރުގެ މަޤާމު ނެތް މަޤާމަކަށް ހެދުމުގެ ބާރެއް ކޯޓަކަށް ނުލިބެއެވެ. (ޕެރ. 30-34)
  6. ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރުން ޒިންމާ އަދާކުރަންޖެހެނީ ކުންފުންޏަށެވެ؛ ވަކި ހިއްސާދާރަކަށް ނުވަތަ ހިއްސާދާރަކަށް ވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތް ފަރާތަކަށް ނޫނެވެ (ކުންފުނީގެ ޤާނޫނުގެ 130 ވަނަ މާއްދާ). (ޕެރ. 36-37)
  7. ހިންގާ ގަވާއިދުގައި ލާޒިމްކުރާ ޑިރެކްޓަރުންގެ އަދަދު ޤާނޫނުން ބާޠިލު ނުވާއިރު، އެ އަދަދަށް ޑިރެކްޓަރުން ނެތި ދުސްތޫރާއި ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އައްޔަން ނުކުރެވޭ ހާލަތަކީ ކުންފުނީގެ ޤާނޫނުގެ 127 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކޯޓުން ޑިރެކްޓަރަކު އައްޔަންކޮށްދިނުމަށް އެދެވޭނެ ހާލަތެކެވެ؛ ކުންފުނީގެ މަޞްލަޙަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށް ކޯޓުން ޑިރެކްޓަރަކު ވަގުތީގޮތުން އައްޔަންކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 18، 39-41)
  8. ގިނަ ފަރާތްތަކެއްގެ މަޞްލަޙަތު ހިމެނޭ މުދަލަކާ ގުޅޭ ކަމެއްގައި، އެންމެހާ ފަރާތްތަކަށް މަޢުލޫމާތު ދީ ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ދީގެން ގިނަ ފަރާތްތަކެއް ރުހޭ ގޮތަކަށް ކަންކުރުމުގެ އުޞޫލު (2019/HC-A/25) ގެ ދަށުން، ވާރިސުންގެ ދަފްޢު އުފުލި ފަރާތްތަކުގެ ގިނަ ބަޔަކު ހުށަހަޅާ ފަރާތެއް ތަރިކައިގެ މައްސަލަ ނިމެންދެން ޑިރެކްޓަރުކަމަށް ވަގުތީގޮތުން އައްޔަންކުރުމަކީ އަދުލުވެރި ގޮތެވެ؛ އެ ފަރާތަކީ އެންމެހާ ވާރިސުންގެ ޙައްޤު ރައްކާތެރިކޮށް، އެމީހުންނަށް ކަންކަން އެނގޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސަން ޖެހޭ ފަރާތެވެ. (ޕެރ. 44-46)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.