ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/536ހައިކޯޓު · 15 ނޮވެމްބަރު 2020 · ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަޝްރަފް ޢަލީ

އިސްތިއުނާފު ހައިކޯޓުގައި ކުރިއަށް ނުގެނ…ޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 15 ނޮވެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 795/Cr-C/2014ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ ބާވަތުގެ ހެކި ބުނާ މިންވަރަށް ހުށަނާޅާތީ، ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުއްޖަކާ ގަދަކަމުން ބަދުއަޚްލާޤީ ޢަމަލު ހިންގިއިރު މޯބައިލް ފޯނުން ކުއްޖާގެ އޮރިޔާން ފޮޓޯ ނެގިކަމަށް ބުނެ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ. ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 30 އޮކްޓޫބަރު 2016 ގައި ޙުކުމްކުރުމަށްފަހު، ޕީޖީ އޮފީހުން ހައިކޯޓުން 02 ފެބްރުއަރީ 2017 ގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަ ހޯދިއިރު، އިސްތިއުނާފު ފޯމު ހުށަހެޅީ 16 އޮކްޓޫބަރު 2019 ގައެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު ހެދުމުގެ ދަޢުވާއިން ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކުރި ޙުކުމެއް، މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު ހައިކޯޓުން ހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހު، އެ ހުއްދަ ލިބިތާ ގާތްގަނޑަކަށް 2 އަހަރާއި 8 މަސް ފަހުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އިސްތިއުނާފުކުރުމުން، އެ އިސްތިއުނާފު ހައިކޯޓުގައި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ ކުއްޖާގެ ބަޔާނާއި ފުލުހުންގެ ހެކިބަހާއި ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓާއި ފޮޓޯތަކަކީ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތުގެ ހެކިކަމަށާއި، ހައިކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކާ ޚިލާފަށް ނިންމިކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ އިސްތިއުނާފު ކޮށްފައިވަނީ މުއްދަތުން ބޭރުގައި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ޟަރޫރަތުގެ ޙާލަތުގެ ދަށުން ދެވޭ ހުއްދަ ދިން ދުވަހުން ޢާއްމު ޙާލަތަށް ރުޖޫޢަވާތީ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފޯމު ހުށަހަޅަން ޖެހުނު ކަމާއި، ބަންދު ދުވަސް ނުލައި 636 ދުވަސް ފަހުން ފޯމު ބަލައިގަތުމަކީ 2015/06/SC ސަރކިއުލަރާއި 2015/05 ޢާންމު ސިޓީއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި، ހުއްދަ ދިނުމަށްފަހު ފޯމު ހުށަހަޅަންޖެހޭ މުއްދަތެއް 01 ޑިސެމްބަރު 2019 ގެ ކުރިން ޤަވާޢިދުގައި ނެތުމާއި ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޢަމަލު ހުރި ގޮތުން، މައްސަލަ މައުޟޫޢަށް ބަލައި ނިންމަންޖެހޭނެ ކަމަށް ދެކުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 795/Cr-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

އިސްތިއުނާފު ހައިކޯޓުގައި ކުރިއަށް ނުގެނ…

އިސްތިއުނާފު ހައިކޯޓުގައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ؛ މައުޟޫޢަށް ނުބަލައި ނިންމި (އަޣްލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތަކަށް ހުރި ޙައްޤާއި ދަށު މަރުޙަލާގެ ޙުކުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 އާއި 56 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ޙައްޤުތަކެކެވެ. (ޕެރ. 3.9)

HN2ޖިނާއީ › ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުގެ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/06/SC ސަރކިއުލަރުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ 10 ދުވަހުގެ މުއްދަތެވެ؛ 2015/05 ޢާންމު ސިޓީގެ ދަށުން އެ މުއްދަތު ގުނާނީ ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމަނައެވެ. (ޕެރ. 3.4، 3.10)

HN3ޖިނާއީ › ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން މުއްދަތުގައި އިސްތިއުނާފު ހުށަނޭޅުނު ކަމަށް ބަޔާންކުރާ ސަބަބަކީ ހައިކޯޓަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބެއްނަމަ، މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހުވެސް މައްސަލަ ބަލައިގަތުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި (ބ) އާއި ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3.4، 3.13)

HN4ޖިނާއީ › ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

ކޮންމެ ޙައްޤެއްވެސް ޤާނޫނުން ކަނޑައަޅާ ޙުދޫދެއްގެ ތެރޭގައި ކަމާއި، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ މައުޟޫޢީ، އިޚްތިޞާޞީ އަދި ވަގުތުގެ ގޮތުން ޤައިދުކުރެވިފައިވާ ޙައްޤެކެވެ؛ އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު ކަނޑައަޅަނީ ޚުޞޫމަތްތައް ނިމި ޙައްޤުތަކަށް ޘާބިތުކަން ލިބުމާއި، ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކުށްތައް އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމާ ދެމެދު ވަޒަންކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. 3.15، އަޣްލަބިއްޔަތު)

HN5ޖިނާއީ › ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު ހުއްދަ ދެނީ ޟަރޫރަތުގެ ޙާލަތު (doctrine of necessity) ގެ ދަށުން ކަމާއި، ޟަރޫރަތުގެ ޙާލަތުގައި ހުއްދަކުރާ ކަންކަމުގެ ޙައްދުފަހަނައަޅައި ނުދެވޭނެ ކަމާއި، ޟަރޫރަތު ނެތިދިއުމުން އެ ހުއްދަ ދެމިނުހުންނާނެއެވެ؛ ހުއްދަ ދިން ދުވަހުން ފެށިގެން ޢާއްމު ޙާލަތަށް ރުޖޫޢަވާތީ، އިސްތިއުނާފު ފޯމު ހުށަހަޅަންވާނީ ހުއްދަ ދިންތާ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ. (ޕެރ. 3.13-3.14، އަޣްލަބިއްޔަތު)

HN6ޖިނާއީ › ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

ހުއްދަ ލިބުމަށްފަހު ޙައްދެއް އިމެއް ނެތި އިސްތިއުނާފު ހުށަނާޅައި ތިބުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލި، ޝަރީޢަތުގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމަށް ހުޅުވާލެވޭ ދޮރެކެވެ؛ އެހެންކަމުން ބަންދު ދުވަސް ނުލައި 636 ދުވަސް ފަހުން ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.15-3.16، އަޣްލަބިއްޔަތު)

HN7ޖިނާއީ › ކުޑަ ކުއްޖަކު މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާން ކާޑު އުފެއްދުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުޞޫލުތަކަށް ޢަމަލުނުކުރުމުގެ ސަބަބުން އަދަބު ލިބެންޖެހޭ މީހަކަށް އަދަބު ނުލިބި ދޫވެގެން ދިއުމަކީ ކުށްތަކުން މުޖުތަމަޢު ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ބޭކާރުވުމެވެ؛ މިފަދަ ކަންކަމުގައި ޒިންމާވާ ފަރާތްތައް ޖަވާބުދާރީކުރުވޭނެ ހަރުދަނާ އުޞޫލުތަކެއް އޮތުން މުހިއްމެވެ. (ޕެރ. 3.16، އަޣްލަބިއްޔަތު)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (މ)، (ފ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ރ)، (ބ)
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/05 ޢާންމު ސިޓީ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (ދަޢުވާ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ