ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝިފާޢު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ދަޢުވާ ޤާނޫނީ މުއްދަތުގައި އުފުލާފައި ނުވާކަމަށާއި ލަސްވި ސަބަބު ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ، ދަޢުވާއަކީ މައުޟޫޢުގައި ބަލާ ގޮތް ކަނޑައެޅެން ނެތް ދަޢުވާއެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުޑަކުއްޖަކާ ގުޅޭ ޖިންސީ ކުށާއި އެހެން ދެ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރުމުން، ދަޢުވާ ފޯމު ބަލައިނުގަތުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ހައިކޯޓުން (2020/HC-N-A/09) 11 ފެބުރުވަރީ 2020 ގައި ބާޠިލުކޮށް އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަލައިގަތުމަށް ނިންމިއެވެ. ދައުލަތުން ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހެޅީ 162 ދުވަސް ފަހުން 22 ޖުލައި 2020 ގައެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ހައިކޯޓުން ދަޢުވާ ފޯމު އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަލައިގަތުމަށް ނިންމުމަށްފަހު 162 ދުވަސް ފަހުން ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހެޅުމުން، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ފާއިތުވެފައިވާތީ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނިންމުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާ، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ 94 ވަނަ މާއްދާގެ މުއްދަތު އަލުން ހުށަހަޅާ މައްސަލަތަކަށް ނުހިނގާނެކަމަށާއި، ފުރަތަމަ ދަޢުވާ އުފުލުމާއެކު 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން މުއްދަތު ހުއްޓިފައިވާކަމަށާއި، ލަސްވީ ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނުގައި ހުށަހަޅަންޖެހޭކަމަށާއި، ކޮވިޑް ސަބަބު ދަށުކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަލުން ހުށަހަޅާ މުއްދަތު ޤާނޫނުގައި ނެތުމުން ރުޖޫޢަވާންޖެހޭނީ މާނަކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35(ބ) ގެ އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނަށް ކަމަށާއި، 45 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ބެލުމަކީ ގޯހެއް ނޫންކަމަށާއި، 61(ނ) ހިނގަނީ ފުރަތަމަ ދަޢުވާއަށް ކަމަށާއި، 162 ދުވަހުގެ ލަސްވުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ނ. މަނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު D12C/SHN/(16/D12C/2020)/(2022)/01
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިފައިލުގައި ނިންމުމުގެ ބައި ނެތް (ތަޙުލީލުން ފެންނަނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމްކުރާ ގޮތަށް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކުން ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަލައިގަތުމަށް ނިންމާ ޙާލަތުގައި އެ ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހަޅަންޖެހޭ މުއްދަތެއް ޤާނޫނެއްގައި ނުވަތަ ގަވާއިދެއްގައި ކަނޑައަޅާފައި ނުވާތީ، މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން އެކަން ކުރަންވާނީ އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނުގައި، ބޭކާރު ލަސްވުންތަކެއް ނުހިމެނޭ ގޮތުގައެވެ. (ޕެރ. 22-23، 42)
އެކަށީގެންވާ މުއްދަތު ވަޒަންކުރުމަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ 45 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ދަށުކޯޓުން ބެލުމަކީ އެ މާއްދާގެ ރޫޙާ ޚިލާފު ތަޠުބީޤެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 26-27)
ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ، ދަޢުވާ އުފުލުމާއެކު ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ގުނުން ހުއްޓުމަކަށް އަންނަ އުޞޫލު ގުޅެނީ ފުރަތަމަ ދަޢުވާ އުފުލުމާއެވެ؛ އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަލައިގަތުމަށް ފޮނުވާ މައްސަލައަކަށް އެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުކޮށްފިނަމަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ބޭނުން ދުވަހަކު ދަޢުވާ ހުށަހެޅުން ހުއްދަވެގެންދާނެ ކަމަށްވާތީ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާއާއި ދަޢުވާގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމުގެ މަޤްޞަދާ ޚިލާފެވެ. (ޕެރ. 30-31)
ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ ޙައްޤުގައި ކަމަށްވާތީ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ދަޢުވާ ހުށަހެޅުން ލަސްވުމަކީ ހަމައެކަނި އިދާރީ ގޮތުން ފުރިހަމަކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫން، މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 41)
ހައިކޯޓުން ނިންމުމާއި ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ސަރުކާރު ބަންދުކުރުމާ ދެމެދު 37 ދުވަސް ފާއިތުވެފައިވާތީ، ލަސްވުމަށް ލޮކްޑައުން ސަބަބަކަށް ބުނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 40)
ނިންމުމެއް ޤާނޫނެއްގެ މާއްދާއަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނާނަމަ އެކަމުގައިވާ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށްދޭންވާނެއެވެ؛ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާ އާއި ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނި ނުކުތާގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްދީފައި ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 33)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (ތިންވަނަ އިޞްލާޙުގެ ކުރިންނާއި ފަހުން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާ އާއި 120 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާ (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-N-A/09
- ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/570
- ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/536
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިބްރާހީމް ސައްމާޙް އަޙްމަދު ފަތުޙީ [2021] SC 34
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108، 109، 110 (އަރުޝަދު ޚާލިދު، ޢަލީ ޒުބައިރު އަދި ޙުސައިން ޒަހީން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.