ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019-HC-JC-09ހައިކޯޓު · 31 މާރިޗު 2019 · ބަނގުރާ ބުއިން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ނާޒިޝް ނާޒިމް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 31 މާރިޗު 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 461/Cr-C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޝަރީޢަތުގައި ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް 27 ދުވަހަށް ޖަލަށްލުމާއި 40 އެތިފަހަރު ޖަލްދުކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަސްތުގެ ޙާލަތުގައި ހުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވިގެން ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސް ސުވާލުކުރުމުން ބަނގުރާ ބޯކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިޢުތިރާފުވެ، ޓީ.އެޗް.ސީ އާއި އަލްކަހޯލަށް ޕޮޒިޓިވް ވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގައި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކޮށް ޖަލާއި ޖަލްދުގެ އަދަބު ދިން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް، އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ 2015/14/SC ގެ ދަށުން ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުން: އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޙައްޤުތައް ލިބުނުތޯ، އަދަބު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ، ޖަލްދު ތަންފީޛުކުރުމަށް މާނިޢެއް އޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބުނުކަމާއި، ޖަލްދު ތަންފީޛުކުރުމަށް މާނިޢެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޙައްޤުތައް އަންގާފައިވާކަމާއި، އިޢުތިރާފު އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައި ރުޖޫޢަ ނުވާކަމާއި، ދެ ރުކުން ފުރިހަމަވާކަމާއި، އަދަބު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްކަމާއި، ޖަލްދަށް މާނިޢެއް ނެތްކަމަށް ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތް ބުނުމުން ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 461/Cr-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމްކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ދަޢުވާ ބަލަން ފަށާއިރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (ހ) ގެ ދަށުން ކުށަކީ ކޮބައިކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ސާފުވާނޭހެން އެންގުމާއި، 51 (ބ) އާއި (ޅ) ގެ ދަށުން ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަމުގެ ޙައްޤު އެންގުމަށްފަހު، އެ ޙައްޤު އޭނާ ދޫކޮށްލިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ދަލީލެކެވެ. އެއިން ރުޖޫޢަވުން މަނާ ނޫނެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓު 2011/SC-A/23).

HN3ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭ ގޮތަކީ އިޤްރާރުވުމެވެ. އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުން ފުދެއެވެ. އިޢުތިރާފުވާ ވަގުތު އަނގައިގައި ވަސްހުރުން ޝަރުޠެއް ނޫނެވެ. އިޤްރާރުން ރުޖޫޢަވެ، އެހެން ހެއްކެއް ނެތްނަމަ ޙައްދު ތަންފީޛު ނުކުރެވޭނެއެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގައި ދެ ރުކުނެއް ވެއެވެ: ބަނގުރާ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ. ބޮއި އެއްޗަކީ މަސްތުވާ ދިޔާއެއްޗެއްކަން އެނގޭނަމަ ޤަޞްދު ފުރިހަމަވެއެވެ. އެއްޗެއްގެ ނަމަކީވެސް، އެއްޗެއް އުފައްދާ މާއްދާއަކީވެސް، މަސްތުވުމުގެ މިންވަރަކީވެސް ފަރުވާލެއް ދެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ގިނަ މިންވަރަކުން މަސްތުވާ އެއްޗެއްގެ މަދު މިންވަރެއް ބުއިމަކީވެސް ބަނގުރާ ބުއިމެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ބަނގުރާ ބުއިމަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 616 (ށ)(1) ގެ ދަށުން ޖުނަޙްގެ 3 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެކެވެ. އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން 1002 (ހ) ގެ ތާވަލުގެ އަސާސީ މިންގަނޑުން އެއް ދަރަޖަ ދަށްކޮށް ޖަލަށްލުމާއި، ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށަކަށްވާތީ 616 (ށ)(2) ގެ ދަށުން 40 އެތިފަހަރު ޖަލްދުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަދަބެކެވެ.

HN6ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައަޅާއިރު ޖަލްދު ތަންފީޛުކުރުމަށް މާނިޢެއް އޮތްތޯ ބެލެއެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް މާނިޢެއް ނެތްކަމަށް ބުނެފިނަމަ، ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އާއި (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ގެ (ii)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާއި (2)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2011/SC-A/23
  • ޙަދީޘް (އަބޫދާއޫދު، ތިރްމިޛީ، އިބްނު މާޖާ؛ މުސްލިމް، ނަސާއީ؛ އިބްނު މާޖާ، ނަސާއީ ރިވާޔަތްކުރި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޢަލީ، ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ