ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ފާޠިމަތު ސަބާ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ބިލެތްފަހީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކޮށް، 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ. އެ ޙުކުމް ނިހާއީ ކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ވިހެއި ކުއްޖާއަކީ ޒިނޭކުރުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ދަރިއެއްކަމަށް ބުނުމުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ޒިނޭކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޒިނޭގެ ކުށަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައަޅައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް ނިހާއީ ޙުކުމަކަށްވުމުގެ ކުރިން، އެ ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން (އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ދުސްތޫރީ ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތުން) ކަށަވަރުކުރުން.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ދުސްތޫރީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ހައިކޯޓުގައިވެސް ބުނީ ދަށުކޯޓުގައި ޒިނޭކުރިކަމަށް އިޢުތިރާފުވާކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ދުސްތޫރީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، އިޢުތިރާފަކީ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރެ، ބާލިޣުވެ، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި، އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ށ. ބިލެތްފަހި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 17/C6C/2017
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމްކުރި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުށުގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހާއަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހުން ލަސްނުކޮށް އެންގުމާއި، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތްކުރުމާއި، ތިމާއާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އެންގުމާއި، ދިފާޢަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތާއި ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދޭންވާނެއެވެ. ވަކީލެއް އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
ޒިނޭއަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ އެ ކުށް ސާބިތުވަނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ. އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް އިޢުތިރާފުވާ މީހާގެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވުމާއި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި އިޢުތިރާފުވުން ޝަރުޠެވެ. (ހައިކޯޓުގެ A/122-2013/HC)
ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/23-2011/SC). ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅޭ ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ޢަމަލަކުން، އިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދައެވެ؛ ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ. (ހައިކޯޓުގެ A/122-2013/HC)
ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ މައްސަލަތަކުގައި އިއްވޭ ޙުކުމްތައް ނިހާއީ ޙުކުމްތަކަކަށް ވެގެންދާނީ، އަދި އަދަބު ތަންފީޛުކުރަންވާނީ، ޝަރީޢަތުގެ ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއް ނިމި ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެ އަދަބު ދިނުމަށް ޙުކުމްކޮށްފިނަމައެވެ؛ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅާ އަދަބު ޙުކުމް ނިހާއީ ވުމުގެ ކުރިން ތަންފީޛު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު)
ކުށަށް އިޢުތިރާފުވެފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ (އަވަސް ނިޔާގެ) ޝަރީޢަތްތައް އޯޑިއޯ އަދި ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސިންގ މެދުވެރިކޮށް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ނަމަވެސް، ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުމަށް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ކުރިއަށް ގެންދާ ޝަރީޢަތްތައް ދެފަރާތުގެ އިޢުތިރާޟެއް ނެތްނަމަ ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސިންގ މެދުވެރިކޮށް ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ) (PDF ގައި '53')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3231/33 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު)ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (ނަންބަރުތައް PDF ގައިވާ ގޮތަށް؛ ފޮންޓު މައްސަލައިން ސާފުނޫން)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1205 ވަނަ މާއްދާ (PDF ގައި '3325')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 161-1 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ރ) (PDF ގައި '1-163'، '3236/33')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2020 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިސްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
- އޯޑިއޯ އަދި ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސިންގ މެދުވެރިކޮށް ކޯޓުތަކުގެ އަޑުއެހުންތަކާއި ޝަރީޢަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމާ ބެހޭ ގަވާއިދުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/23-2011/SC ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/122-2013/HC ޤަޟިއްޔާ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.