މައިކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ބްލޫ ވޭލް އިމްޕެކްޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2295/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުންފުނީގެ ސިއްކަ ނުޖަހާ، ކުންފުނީގެ އެކައުންޓެންޓު ސޮއިކޮށްފައިވާ 'ޑެޓް ރީޕޭމަންޓް އެގްރީމަންޓް' އަކީ ކުންފުނި ބަނދެވޭ ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއްތޯ ނުވަތަ ފޯޖް ލިޔުމެއްތޯ، އަދި ހެކިބަސް ނެގުމުގައި ސިވިލް ކޯޓުން ޢަމަލުކުރި ގޮތުގެ ސަބަބުން ޙުކުމުގެ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލިފައިވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކުންފުންޏަކީ ހިއްސާދާރުންނާ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެކެވެ؛ ކުންފުނި ހިންގުމުގެ ބާރު ޢާއްމު އުޞޫލުން ލިބެނީ ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑަށް ކަމުން ކުންފުނީގެ ނަމުގައި މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ ބާރު ޑިރެކްޓަރުންނަށް ނުވަތަ މުވައްޒަފުންނަށް ޑެލިގޭޓްކުރެވޭނެއެވެ؛ އެގޮތުން ކުރެވޭ މުޢާމަލާތުގެ ޒިންމާ އުފުލަނީ ކުންފުންޏެވެ. އެ ބާރަކީ އަސާސީ ގަވާއިދު، ހިންގާ ގަވާއިދު ނުވަތަ ބޯޑު ރިޒޮލިއުޝަނުން ލިބޭ އަޞްލީ ބާރު ނުވަތަ ޟިމްނީ ބާރަކަށް ވެދާނެއެވެ؛ އަޞްލީ ބާރު ނެތަސް، މުޢާމަލާތުކުރާ ފަރާތަށް އެ މީހާ ޢަމަލުކުރަނީ ކުންފުނީގެ އޮތޯރިޓީއާއެކު ކަމަށް ބެލެވޭފަދަ ކަންކަން ހުރިނަމަ އެ އެއްބަސްވުން ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ތަންފީޛުކުރެވޭނެއެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/222).
2. ކުންފުނީގެ އެކައުންޓެންޓު ކުންފުނީގެ ޗެކުތައް ދޫކޮށްފައިވާއިރު، ކުންފުނީގެ މާލީ ކަންކަމާ ގުޅޭ ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރުމުގެ ބާރު އޭނާގެ މަޤާމުގެ ގޮތުން ލިބިފައި އޮވެދާނެއެވެ.
3. ކުންފުނިން ސޮއިކުރާ ލިޔުންތަކުގައި ސޮއިކުރާ ފަރާތުގެ ނަމާއި ޙައިޘިއްޔަތާއި ބާރުލިބުނު ގޮތް އެނގުމާއެކު ކުންފުނީގެ ސިއްކަ ޖެހުމަކީ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތް ކަމުގައިވިޔަސް، އެއީ ލާޒިމު އިޖުރާއަތެއް ނޫނެވެ؛ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓަކީ ވަކި ގޮތަކަށް އޮތުން ލާޒިމު އެއްޗެއް ނޫންކަމުން، ސިއްކަ ނެތުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވާ ނުވަތަ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށް ބަލައި ލިޔުން ފޯޖުކޮށްފައިވާކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ޤާނޫނީ ޙުއްޖަތެއް ނޫނެވެ.
4. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/40 (ޢަބްދުﷲ ޢާރިފް ވ. އެޕޮލޯ ހޯލްޑިންގްސް) ގައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް، ޚަޞްމަކު ހުށަހަޅާ ލިޔުމެއްގެ ޞައްޙަކަމަށް އަނެއް ޚަޞްމު އިންކާރުކޮށްފިނަމަ، އެ ލިޔުމުގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެނީ ލިޔުން ހުށަހެޅި ފަރާތެވެ؛ ލިޔުމުގައި ހެކިންގެ ގޮތުގައި ސޮއިކުރި މީހުންގެ ހެކިބަހުން އެކަން ސާބިތުކޮށްފިނަމަ، އެ ހެކި ނަފީކުރެވޭވަރުގެ ހެކި އަނެއް ފަރާތުން ހުށަނާޅާހާ ހިނދަކު އެ ލިޔުމަކީ ޞައްޙަ ލިޔުމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ؛ ހަމައެކަނި ޞައްޙަ ނޫނޭ ބުނުމުން ނުފުދެއެވެ.
5. ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގައި ލީޑިންގ ސުވާލު ކުރިކަމަށް ބެލިޔަސް، އެ ސުވާލުތަކަށް އިޢުތިރާޟުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އަނެއް ފަރާތަށް އޮންނާނެއެވެ؛ އެ ފުރުޞަތު ބޭނުން ނުކޮށް، ދެފަރާތަށްވެސް ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާއިރު، ހެކިބަސް ނެގުމުގައި ޢަމަލުކުރި ގޮތަކީ ޙުކުމު ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު (ލިޔުމުގައި 'ޤާނޫނު ނަންބަރު 96/10 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު)' ކަމަށް)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/HC-A/222 ޤަޟިއްޔާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/40 ޤަޟިއްޔާ (ޢަބްދުﷲ ޢާރިފް ވ. އެޕޯލޯ ހޯލްޑިންގްސް)