އައިލެންޑްމާރކް ހާރޑްވެއަރ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޫސާ ޙަލީމް
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ފުރަތަމަ ޕޭމަންޓުގެ 250,000ރ. އަނބުރާ ދިނުމަށް ޙުކުމްކުރި (ދަޢުވާގެ ބައެއް ސާބިތުވި)
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3282/Cv-C/2018
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގޯތި ބޭންކުގައި ރަހުނުކޮށް ލޯނު ނެގުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ދީފައިވާ ފައިސާ ދެކޮޅު ފަރާތަށް ލިބިފައިވާކަން މަދަނީ މުޢާމަލާތުގެ ހެކީގެ ނިޞާބުން ސާބިތުވޭތޯއާއި، ގޯތީގެ ވެރިފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވާތީ ފުރަތަމަ ޕޭމަންޓް އަނބުރާ ލިބެންޖެހޭތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޝަރީޢަތުން ޙައްލު ހޯދަންޖެހޭ ކަންކަމަށް ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނީ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުގެ ތަރަހައިގެ ތެރެއިންނެވެ. (ޕެރ. 8.6)
- ޕޭމަންޓް ވައުޗަރެއްގައި ފައިސާއާ ޙަވާލުވެފައިވަނީ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތް ނޫން އެހެން މީހެއްކަން އެނގެން އޮތްއިރު، އަދި ވައުޗަރ ތައްޔާރުކުރި ހެކިވެރިޔާ، ފައިސާ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތާ ޙަވާލުކުރެވުނުކަން ނޭނގޭކަމަށް ހެކިބަސް ދީފައިވާނަމަ، އެ ފައިސާ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ލިބިފައިވާކަމަށް ބެލޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 8.12)
- އަލް ބައްޔިނާއަކީ ޙައްޤު ބަޔާންކޮށް ކަޝްފުކޮށްދޭ، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުން ޤަބޫލުކުރާ ކޮންމެ ވަސީލަތެކެވެ (ކިތާބީ ދަލީލު، ހެކިންގެ ހެކިބަސް، ފާޅުކަންބޮޑު ޤަރީނާ ފަދަ)؛ ހެކިބަހުގެ ނިޞާބު ސާބިތުކުރަން ބޭނުންވާ ޙައްޤުގެ ބާވަތަށް ބަލައި ތަފާތުވާއިރު، އަފްރާދުންގެ މެދުގައި ހިނގާ މާލީ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ހެކިބަހުން ސާބިތުކުރުމުގެ ނިޞާބަކީ ދެ ފިރިހެނުންގެ ނުވަތަ ފިރިހެނަކާއި ދެ އަންހެނުންގެ ހެކިބަހެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 އަދި 2016/SC-A/12). (ޕެރ. 8.14)
- ފައިސާ ލިބުނުކަމަށް ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން އިންކާރުކުރާއިރު، ޝަރީޢަތުން އެންގި ނަމަވެސް ވައުޗަރުތަކުގެ އަޞްލު ހުށަނާޅައި، އަޞްލު ހުށަނާޅާ ސަބަބު ސާފުނުކޮށް، ހަމައެކަނި ކޮޕީއާއި އެކަނި ހެކިވެރިއެއްގެ ހެކިބަސް ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، އަދި އެއްބަސްވުމުގައި އެ ޕޭމަންޓު ދައްކަންޖެހޭ ޝަރުޠު އެ ވަގުތަށް ވުޖޫދުވެފައިނުވާއިރު ފައިސާ ދައްކަންޖެހުނު ސަބަބެއް ނުދައްކާނަމަ، އެ ފައިސާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދީފައިވާ ފައިސާއެއްކަމަށް ބެލޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 8.15)
- އެއްބަސްވުމުގައި ފުރަތަމަ ޕޭމަންޓަކީ ގޯތީގެ ވެރިފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުނުވާނަމަ އަނބުރާ ނުދައްކާ ފައިސާއެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ގޯތީގެ ވެރިފަރާތުން ދަޢުވާގެ ޖަވާބުގައި (އެ މުޢާމަލާތަކީ އޮޅުވާލުމެއްކަމަށް ބުނެ) އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށް ދާން ބޭނުންނުވާކަން ސާފުކޮށް ހާމަކޮށްފިނަމަ، އެއީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއް ކަމުގައި ބެލެވި، ފުރަތަމަ ޕޭމަންޓުގެ ގޮތުގައި ދީފައިވާ ފައިސާ ދީފައިވާ ފަރާތަށް އަނބުރާ ލިބެންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 8.16–8.18)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2010/SC-A/02
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2016/SC-A/12
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.