މޫސާ މުންތަސިމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި ޤަރީނާތަކުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 7 އަހަރުގެ ޖަލު އަދަބު ކަނޑައެޅިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 2016 ޑިސެމްބަރުގައި މާލޭގެ ގެސްޓް ހައުސްއެއްގެ ކޮޓަރިއެއްގައި ބޭރު ޤައުމެއްގެ އަންހެނަކު ލައްވައި ފައިސާއަށް ހަށިވިއްކުމުގެ ޢަމަލު ހިންގި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- މީހަކު ލައްވާ ހަށިވިއްކުމުގެ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯއާއި، ހަށިވިއްކި (އަނިޔާ ލިބުނު) ފަރާތުގެ ހެކިބަހަށް ބުރަދަން ދެވޭތޯއާއި، ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ދަޢުވާގައިވާ ކޮޓަރި ނަންބަރު އިޞްލާޙުކުރުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، ހަށިވިއްކި ފަރާތަކީ ކުށުގެ ބައިވެރިއެއް ކަމުން އޭނާގެ ހެކިބަހަށް ބުރަދަން ނުދެވޭނެ ކަމަށާއި، އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާއަށްފަހު ދަޢުވާ ބަދަލުކުރުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހަމައެކަނި އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ބަހަށް ބަލައިގެން ނޫން ކަމަށާއި، އިޞްލާޙަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެއް ރަނގަޅުކުރުން ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ވަކި ޝައްކެއް ބުނެދީފައި ނުވާކަމަށާއި، އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ހެކިބަހަށް ކޯލް ރެކޯޑު، ގެސްޓް ހައުސްގެ ލިޔެކިޔުމާއި ސިއްރު ހެކިވެރިޔާ ހިމެނޭ އެހެން ހެކިންގެ ބަހުން ބުރަދަން ލިބިފައިވާ ކަމަށާއި، ކޮޓަރި ނަންބަރު ރަނގަޅުކުރުމަކީ ދަޢުވާ އޮޅުވާލާފަދަ ބަދަލެއް ނޫން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 539/Cr-C/2017
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ތިން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާވެސް ބަލައިނުގަނ…ތިން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާވެސް ބަލައިނުގަނެވި (ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމުން އިސްތިއުނާފީ މިންގަނޑަށް ނުފޯރާނެއެވެ؛ އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަޙުޘަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 9)
ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ކުށް ސާބިތުވާނީ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތި ޔަޤީނާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް އިޤުތިނާޢުވުމުންނެވެ؛ އެ މިންވަރަށް ދަލީލު ޤާއިމްކުރުމަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޒިންމާއެވެ؛ ކުށުގެ މާއްދީ ރުކުނާއި، މަޢުނަވީ ރުކުނާއި، ޖިނާއީ މަސްއޫލިއްޔަތާ ގުޅޭ ކޮންމެ ޝައްކެއް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ފިލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 10)
ކުށް ސާބިތުކުރީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ބުނެ ކުރެވޭ އިސްތިއުނާފެއްގައި، މާއްދީ ރުކުނު، މަޢުނަވީ ރުކުނު ނުވަތަ ޖިނާއީ މަސްއޫލިއްޔަތާ ގުޅޭ ގޮތުން އުފެދޭ ޝައްކަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނެދޭންވާނެއެވެ؛ އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ވަޒަންކުރާނީ ބުނެދީފައިވާ ޝައްކުތަކުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 11)
ކުށުގެ ބައިވެރިއެއްގެ ހެކިބަހަކީ އެކަނި ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ދަލީލެއް ނޫން ނަމަވެސް، އެ ހެކިބަހަށް ތާއީދުލިބޭ އެހެން ދަލީލުތަކާއި ޤަރީނާތަކާއެކު ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ؛ ހަށިވިއްކުމުގެ ކުށަކީ އާންމުކޮށް ބައިވެރިންގެ މެދުގައި އެކަހެރި މާޙައުލެއްގައި ކުރެވޭ ކުށަކަށްވާތީ، އެ ކުށުގެ ބައިވެރިއެއްގެ ހެކިބަސް އެހެނިހެން ޤަރީނާގެ ބުރަދަނާއެކު ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 15-17)
އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ހެކިބަސް ޤަރީނާއެއްގެ ދަރަޖައިގައި ބަލައި، ގުޅުވައިދެނިވި ކޯލް ރެކޯޑު، ހޮޓެލް ލިޔެކިޔުމާއި އެހެން ހެކިންގެ ހެކިބަސް ފަދަ ހެކި ޤަރީނާތަކާއެކު ބުރަދަން ދީފައިވުމުގައި ގޯހެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 19-20)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 85 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ދަޢުވާގައިވާ ކުށެއް ނުވަތަ ތަފްޞީލެއްގައިވާ ކުށެއް ދަޢުވާއަށް އަސަރުކުރާނީ ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާ އޮޅިދާނެ ހާލަތުގައެވެ؛ ކުށުގެ އުންޞުރުތަކަށް ބަދަލު ނާންނަ ކުދިކުދި އިމްލާ ކުށްތަކަކީ އެފަދަ އޮޅުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 25)
އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގެ ކުރިން ނޯޓިސް ދީގެން ދަޢުވާއަށް ބަދަލު ގެނައުމުގެ މާއްދާގައި ބުނާ ބަދަލަކީ ކުށުގެ އުންޞުރުތަކާ ގުޅޭ ޙަޤީޤަތްތަކަށް ބަދަލު އައުން ނުވަތަ އިތުރު ކުށް ހިމެނުން ފަދަ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެވެ؛ ހޮޓެލް ކޮޓަރީގެ ނަންބަރު ލިޔުމުގެ ކުށެއް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އެފަދަ ބަދަލެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 27-28)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) - މީހަކު ލައްވާ ހަށިވިއްކުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - އިސްތިއުނާފާ ބެހޭ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 85 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) - ދަޢުވާއަށް ބަދަލު ގެނައުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ L/87-2019/SC، L/88-2019/SC، L/89-2019/SC، L/90-2019/SC، L/91-2019/SC (ޝަމްސުލްމުނާ ވ ހައުސިންގ ޑެވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް އަދި އެހެނިހެން، މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާ މެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓުތައް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޙަސަން ޢަލީ އާއި ޢަބްދުއްލަޠީފް މުޙައްމަދު ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް (ފުޓްނޯޓުގައި '22A/-/04, 2015/SCA-2015/SC')
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01 (ޢަބްދުﷲ ޙުސައިން ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2009/SC-A/18 (އާދަމް ޝަރީފް ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.