ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/64ހައިކޯޓު · 8 އޭޕްރީލް 2020 · ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ޙުސައިން ޝާމިލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 8 އޭޕްރީލް 2020ދަށު ކޯޓު: އއ. މަތިވެރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 43/U5C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މަތިވެރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ޙިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުންނަ ތަކެއްޗާމެދު ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/07 އަށް ބިނާކޮށް، ގެސްޓްހައުސް ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތް ކަމަށްވާ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކޮށް 5000 ރުފިޔާ ޖޫރިމަނާކޮށް، އަނެއް ދެމީހުންގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތު ނުވާ ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ފުލުހުން އއ. މަތިވެރީގެ ގެސްޓްހައުސެއް ބަލައިފާސްކުރިއިރު ސްޓޯރޫމުން 514 ދަޅު ބިޔަރާއި 206 ފުޅި ބަނގުރާ ފެނުނެވެ. ގެސްޓްހައުސްގެ ސުޕަވައިޒަރު ކަމުގައިވާ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާއި އިތުރު ދެމީހެއްގެ މައްޗަށް ބަނގުރާ ގެންގުޅުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގެސްޓްހައުސެއްގެ ސްޓޯރޫމުން ފެނުނު ބަނގުރަލުގެ ޒިންމާ، އެ ގެސްޓްހައުސް ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތް ކަމަށް ހެކިބަހުން އެނގޭ ސުޕަވައިޒަރުގެ މައްޗަށް އަޅައި، 'ބަނގުރާ ގެންގުޅުމުގެ' ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ؛ އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާއި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެފައިވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، އޭނާއަކީ ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި ފަރާތްކަން ސާބިތުކުރާނެ ހެއްކެއް ނެތް ކަމަށާއި، 51 (އ) ގެ މިންވަރަށް ހެކި ނުލިބޭ ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20، 42، 142 ވަނަ މާއްދާތަކާއި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނާއި ކޯޓުތަކާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ، ހެކިބަހުން އޭނާއަކީ ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި އިސް ފަރާތްކަން ސާބިތުވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގިނަ ރައުޔުގައި، ފުލުހުންގެ ހެކިބަހުން އޭނާއަކީ ގެސްޓްހައުސް ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތްކަން އެނގޭތީއާއި ދިފާޢުގައި އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުހުށަހަޅާތީ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަން ޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި، ސްޓޯރޫމަކީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ކޮންޓްރޯލްގައި ހުރި ތަނެއްކަމާއި ބަނގުރާ ހުރިކަން އޭނާއަށް އެނގޭކަން ސާބިތު ނުވާ ކަމަށް ބެލިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
އއ. މަތިވެރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 43/U5C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ގިނަ ރައުޔުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބަނގުރާ ގެންގުޅުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/75 ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާއި 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 21-23)

HN2ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

(ގިނަ ރައުޔު) ބަނގުރާ ފެނުނު ތަނާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކަމަށް ހެކިބަހުން އެނގޭއިރު، އޭނާގެ ދިފާޢުގައި އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ނުހުށަހަޅައި، ފެނުނު ތަކެއްޗާ އޭނާއާ ގުޅުމެއް ނެތްކަމަށް ދަލާލާތުކުރާ އެއްވެސް ބަޔާނެއް ނެތްނަމަ، އެކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އޭނާ އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 20، 23)

HN3ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

(ގިނަ ރައުޔު) ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ މިންވަރަށް ހެކިބަސް ނުލިބޭ ކަމަށް އިސްތިއުނާފުގައި ބުނުމަކަށް ނުފުދޭނެއެވެ؛ ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކި ވަޒަންކޮށް ބުރަދަން ދީގެން ޙުކުމްކޮށްފައިވާއިރު، އެކަމަށް ބާރުދޭ ކަމެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ފާހަގަކުރަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 24)

HN4ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

(ގިނަ ރައުޔު) ދައުލަތުން ދަޢުވާ އުފުލާފައިވަނީ ހަމައެކަނި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ނޫން ނަމަ، ވަކި ބައެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ އުފުލައިގެން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ އަސްލެއް ނެތް ނުކުތާއެކެވެ. (ޕެރ. 25-26)

HN5ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

(ގިނަ ރައުޔު) ދަށުކޯޓުން ބަލައި ވަޒަން ނުކުރި ހެއްކަކީ ކޮބައިކަމާއި ރިޢާޔަތް ނުކުރި މަތީ މަރުޙަލާގެ ނިންމުމަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާން ނުކޮށް، ފަނޑިޔާރުގެ ޒާތާ ގުޅުވައިގެން ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ހުށަހަޅާ ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށް އިސްތިއުނާފު ބިނާ ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 27-28)

HN6ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

(ޚިލާފު ރައުޔު) ތަނެއް ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި ނަމަވެސް، ބަނގުރާ ފެނުނު ސްޓޯރޫމަކީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ހުރި ތަނެއްކަމާއި، ބަނގުރާ ހުރިކަން އޭނާއަށް އެނގޭކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތް ޙާލަތުގައި، އެ ތަކެތި އޭނާގެ ޙިޔާޒަތުގައި ހުރިކަން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތު ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 31)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/75 (ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުން މަނާތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/75 (ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުން މަނާތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 3
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/07

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ހާތިފް ޙިލްމީ
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ