އިބްރާހީމް ޢަބްދުއްލަޠީފު ވ. އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (ސިވިލް ކޯޓުގެ ދެ ތަންފީޛީ ޙުކުމް ބާޠިލު)؛ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ލީގަލް ކޮސްޓަށް އެދުން ނުބަލައި
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 910/Cv-C/2015
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިބްރާހީމް ޢަބްދުއްލަޠީފް ވ. އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް [2021] SC 18 ގައި ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅި ސިވިލް ކޯޓުގެ ދެ ތަންފީޛީ ޤަޟިއްޔާ، އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރުމުގެ ގޮތުން ހައިކޯޓުން ބާޠިލުކުރަންވީތޯއާއި، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ލީގަލް ކޮސްޓް ނަގައިދެވޭތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބެލެނިވެރިކަމުގެ އިޚްތިޞާޞްގެ ދަށުން ބެލި މައްސަލައެއްގައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމްތައް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދަށުކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ ހައިކޯޓަށް ކަމުން އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރުމަށް ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުއްދަ ދީފިނަމަ، ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަނީ އެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއިން ލިބިދީފައިވާ އިސްތިއުނާފީ އުޞޫލުގެ ތެރެއިން، އެ ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ.
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމްކޮށް، ދަރަނި ސާބިތުވާ ޝަރީޢަތެއް ނުކޮށް، ބާޠިލު އިޖުރާއަތުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެގެން ކޮށްފައިވާ ނިންމުމެއްގެ ސަބަބުން އުފެދުނު ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ޤަޟިއްޔާތަކަކީ ޤާނޫނީ ހައިސިއްޔަތެއް ނެތް، ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ޤަޟިއްޔާ ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ސިވިލް ކޯޓުގެ ދެ ތަންފީޛީ ޤަޟިއްޔާގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމްތަކަކީ ބާޠިލު ޙުކުމްތަކެއް ކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅެންޖެހެއެވެ.
- ދަށުކޯޓުގައި މައްސަލަ ހިނގަމުންދިޔައިރު ދެކެވިފައިނުވާ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގައިވެސް ވާހަކަ ދެކެވިފައިނުވާ، އަދި އިސްތިއުނާފީ ފޯމުގައިވެސް ޤާނޫނީ ސަބަބު ނުވަތަ ޤާނޫނީ ބަޙުޘު ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމަށް އެދޭ އެދުމަކީ، އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރުމަށް ހުއްދަ ދީފައިވާ މިފަދަ އިސްތިއުނާފެއްގައި ކަނޑައެޅޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި ނަންބަރު x27;13x27; ކަމަށް ފެންނަނީ ނަންބަރު ބަދަލުވެފައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު
- ސުޕްރީމް ކޯޓު: އިބްރާހީމް ޢަބްދުއްލަޠީފް ވ. އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް [2021] SC 18
- ސުޕްރީމް ކޯޓު: އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް (2013)، 2012/SC-A/22
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.