އިބްރާހީމް ރަޝްވާން ވ. އުތުރުމާފަރު ހޯލްޑިންސްގް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލުގައި ދެ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާވެސް ބަލައިނުގަނެވިފައި)

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2605/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމަށް ފަހުން ބަދަލު އައިކަމަށް ބުނާއިރު ޓްރައިބިއުނަލް/ސިވިލް ކޯޓުން އެ އެއްބަސްވުމަށް ބުރަވެ ޕްރޮބޭޝަން މުއްދަތުގައި ވަކިކުރުން ޞައްޙަކަމަށް ނިންމުމަކީ ޑޮކިއުމަންޓުގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރައާބެހޭ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުތޯއާއި، ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ 'ކޮންޓްރާ ޕްރޮފެރެންޓަމް' އުޞޫލު އިސްތިއުނާފުގައި ބެލޭނެތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ރިސޯޓެއްގެ ރެސިޑެންޓް މެނޭޖަރެއްގެ ގޮތުގައި 30 އޭޕްރީލް 2019 ގައި އެއް އަހަރުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރި މުވައްޒަފަކު 10 ޖޫން 2019 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން، ބާކީ 11 މަހުގެ މުސާރައާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ، އެއްބަސްވުމުގެ 5.1 ގެ ދަށުން ޕްރޮބޭޝަން މުއްދަތުގައި ވަކިކުރެވިދާނެތީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ވަކިކުރިކަން ސާބިތުނުވާކަމަށާއި ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އެއްބަސްވުމަށް ފަހުން ބަދަލު އައިކަމުން އެއީ 'ހަމައެކަނި' އެއްބަސްވުންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް އޮތްކަމަށާއި، 5.1 އާއި 5.2 ކޮންޓްރާ ޕްރޮފެރެންޓަމް އުޞޫލުން މުވައްޒަފުގެ މަޞްލަޙަތުގައި މާނަކުރަންޖެހޭކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ ބަދަލުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށާއި، އެއީ ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ އާ ނުކުތާއެއްކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: މުވައްޒަފު ސޮއިކުރިކަން އިޢުތިރާފުވާ އެއްބަސްވުމުގެ ޞައްޙަކަމާ ސުވާލު އުފެދިފައި ނުވާކަމާއި، ފަހުގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަން ސާބިތުކުރަންޖެހޭނީ އެކަން ބުނާ ފަރާތްކަމާއި، ކޮންޓްރާ ޕްރޮފެރެންޓަމް ނުކުތާ ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާތީ ހައިކޯޓުން ނުބެލޭނެކަމެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދެފަރާތެއްގެ މެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަކަށް ދެފަރާތުން ފަހުން ބަދަލު ގެނައުމަކީ ކުރީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޞައްޙަކަން (authenticity) ނެތިދާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 19)
2. ފަހުގެ އެއްބަސްވުމަކުން ކުރީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވާ ޙާލަތެއްގައި، އެފަދަ ފަހުގެ އެއްބަސްވުމެއް ވުޖޫދުގައިވާކަން ސާބިތުކުރަންޖެހޭނީ އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަމަށް ބުނާ ފަރާތުންނެވެ؛ ސޮއިކުރި ފަރާތުން ސޮއި އިންކާރުނުކުރާ އެއްބަސްވުމަކަށް ބުރަވުމަކީ A/40-SC/2017 ގައިވާ ޑޮކިއުމަންޓުގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރައާބެހޭ އުޞޫލާ ޚިލާފުކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18-22)
3. އެއްބަސްވުމަށް ބަދަލު ގެނެވޭނީ ލިޔުމުން ކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބުނެފައިވާނަމަ، ފަހުން އެހެން އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރާނެކަމަށް ބުނެފައިވުމަކީ ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުން ޑްރާފްޓެއްކަމަށް ބެލެވޭނެ ހަމައެއް ނޫނެވެ؛ ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވެންދެން އެއަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީގޮތުން ލާޒިމު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 21.1)
4. ވަކިކުރުމުން ދެވުނު ފައިނަލް ސެޓްލްމަންޓް ފޯމުގައި މުސާރަ ތަފާތުވުމަކީ ލިޔުމުން އައި ބަދަލެއްކަމަށް ބެލިޔަސް، އެއިން އެނގޭނީ އެއްބަސްވުމުގެ އެ ބަޔަށް ބަދަލު އައިކަން އެކަންޏެވެ. (ޕެރ. 21.2)
5. ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ ނުކުތާއެއް ހައިކޯޓުގައި ނެގިޔަސް ޢާއްމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ހައިކޯޓުން އެކަން ނުބަލާނެއެވެ؛ ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެންނެވެ. އެހެންކަމުން ދަށުކޯޓުގައި ވަކާލާތުނުކުރާ ކޮންޓްރާ ޕްރޮފެރެންޓަމް އުޞޫލުގެ ދަށުން އެއްބަސްވުން މާނަކުރުން އިސްތިއުނާފުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26-27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާ (ޕްރޮބޭޝަން)
• ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ 5.1، 5.2 އަދި 16 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/40-SC/2017 (ޢަބްދުﷲ ޢާރިފް ވ އެޕޯލޯ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• [2022] SC 43 (ވާދީ ޓްރެޑާރސް ޕވޓ ލޓޑ އާއި މުޙައްމަދު އަޙްމަދުދީދީ ވ ޙަބީބް ބޭންކް ލިމިޓެޑް)
• [2021] SC 75 (ކަފޫރުﷲ ޔޫސުފް ވ ކަސްޓަމްސް ސަރވިސް)