މޯލްޑިވްސް ޕޯސްޓް ލިމިޓެޑް ވ. ހަސަން ސަލީމް
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ
ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 42/VTR/2015
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުލޫކީ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަކިކުރި މުވައްޒަފުގެ މައްސަލައިގައި، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައި ނުވާކަމަށާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ރަނގަޅަށްތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: މޯލްޑިވްސް ޕޯސްޓް ލިމިޓެޑްގައި އެސިސްޓެންޓް ޑިރެކްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު، އަންހެން މުވައްޒަފަކާއެކު ފާޚާނާ ބަރިއަކަށް ވަނުން ފަދަ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް ތަކުރާރުކުރިކަމަށް ބުނެ ސަސްޕެންޑްކޮށް ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަކިކުރީ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ފުރިހަމަނުކޮށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ނުލައި ބަދަލާއި ސަސްޕެންޝަން މުއްދަތުގެ މުސާރަ ދިނުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވާކަމަށާއި ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ތުހުމަތު އަންގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޢަމަލަކީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން ކެނޑޭވަރުގެ ސީރިއަސް މިސްކޮންޑަކްޓެއްކަން ކުންފުނިން ހެކިން ސާބިތުނުކުރާތީއާއި، ތުހުމަތު ބިނާކުރި ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖު މުވައްޒަފަށް ނުދައްކާތީ، ޓްރައިބިއުނަލް ނިންމުން ރަނގަޅުކަމަށް ބެލިއެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ނިޒާމުގައި ބަލަނީ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރުމަށް ޤާނޫނުގައިވާ ލާޒިމް އިޖުރާއަތު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރިތޯއެވެ؛ ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތުތަކުގައެވެ. (ޕެރ. 13)
- މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ ވަކިކުރުމަށް ތަޠުބީޤުކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ؛ ތުހުމަތުތައް ސާބިތުކުރަންވާނީ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން (balance of probabilities) އެވެ. (ޕެރ. 14، 16)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/27-2014/SC ގައިވާ ގޮތުން ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކާއި ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވާ ޙާލަތުގައެވެ؛ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކަށް ވާނީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެއްނަމައެވެ. (ޕެރ. 15)
- ޢަމަލަކީ ސީރިއަސް މިސްކޮންޑަކްޓެއްކަމާއި 23 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތަކަށް ފެތޭގޮތް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ހެކިން ސާބިތުނުކުރާނަމަ، ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަކިކުރުމަކީ އެ މާއްދާއާ ޚިލާފު ވަކިކުރުމެކެވެ. (ޕެރ. 18-19)
- އިސްތިއުނާފުގައި ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޚިލާފުވަނީ ކޮން ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާކަން ނުވަތަ ރިޢާޔަތްނުކުރީ ކޮން ހެއްކަކަށްކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބަޔާންނުކުރާނަމަ އެ ނުކުތާ ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 20)
- އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކުން ދީ ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެވެ (A/68-2019/SC)؛ ތުހުމަތު ބިނާކުރި މައިގަނޑު ހެކި (ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖު) މުވައްޒަފަށް ދައްކައި އެކަމާ ވާހަކަދައްކާ ފުރުޞަތު ނުދީ ވަކިކުރުމަކީ ދިފާޢުގެ އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދިނުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 22-24)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ، (ހ) ހިމެނޭ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ
- A/27-2014/SC
- A/68-2019/SC
- A/24-2010/HC
- A/170-2010/HC
- A/321-201/HC
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.