މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޒަމީލް

އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން އަދި މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ލާޒިމު އިޖުރާއަތަކީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުން އިސްތިސްނާކޮށްފައިވާ ފަރާތްތައް ފިޔަވައި، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާ އަދި ވަޒީފާދޭ ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ މައްޗަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތެކެވެ. (ޕެރ. 14)

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ. އެހެންކަމުން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރާއިރުވެސް މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ. (ޕެރ. 15)

ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ ޢަދުލުވެރި ސަބަބެއް އޮވެގެން، އެއީ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރުސުލޫކީ އަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވާނަމައެވެ. ޣައިރުސުލޫކީ އަމަލަކީ ފާޅުކަންބޮޑު އަމަލެއް ކަމަށް ބެލެވޭނީ، ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް އަމަލެއް (ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވުން، ދެފަރާތުގެ އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލުން، ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އިލްތިޒާމުތަކާ އަސާސީގޮތުން ޚިލާފުވުން) ކަމަށްވާނަމައެވެ؛ އަދި އޭގެ ސީރިއަސްކަން މަސައްކަތުގެ ބާވަތާއި މަޤާމާއި މަސްއޫލިއްޔަތާއި އަމާނާތްތެރިކަމުގެ ޒިންމާއާ ގުޅިގެން ތަފާތުވެދާނެއެވެ. (ޕެރ. 16-17)

މުވައްޒަފަކު ވައްކަމުގައި ބައިވެރިވި ކަމަށް ފުލުހުންގެ ރިޕޯޓެއްގައި ތަފްޞީލެއް ނެތި ބުނެފައިވުމާއި، ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖުން ކަންކުރި މީހުން ދެނެނުގަނެވުމާއި، ހާދިސާ ހިނގިރޭ ޑިއުޓީގައި ހުރުމަކީ ވައްކަމުގައި ޢަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވިކަމަށް ދަލާލާތުކުރާ ކަމެއް ނޫންކަމާއި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އަމިއްލަ ތަޙްޤީޤެއް ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން، އެ ރިޕޯޓަށް ބިނާކޮށް ވަކިކުރުމަކީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްގެން ވަކިކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18-20)

އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކުން ދީ، އެކަމަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެވެ؛ މުވައްޒަފުގެ ބަސް ނުހޯދައި، ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ވަކިކުރުމަކީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21)

އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަކިކުރާ މުވައްޒަފަކަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 (ހ) ގެ ދަށުން ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުން، އެކަށީގެންވާ އެހެން ވަޒީފާއެއްގައި ބެހެއްޓުން، ނުވަތަ ބަދަލު ދެވިދާނެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ އަސާސީ ޙައްލަކީ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމެވެ؛ 29 (ށ) ގެ ދަށުން ވަކިކުރެވުނު ޙާލަތާއި، ދެފަރާތުގެ އިތުބާރާއި، ރުޖޫޢަކުރުން ޢަމަލީގޮތުން ކުރެވޭތޯ ވަޒަންކުރުމަށްފަހު، އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއް ނުވަތަ ހުރަހެއް ނެތްނަމަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރަންވާނެއެވެ. އަނބުރާ އިޢާދަނުކުރެވޭ މިންވަރަށް އިތުބާރު ގެއްލުން، އެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވުން، ވިޔަފާރީގެ ކުޑަބޮޑުމިން، ވިޔަފާރީގެ ޙާލަތު ފަދަ ކަންކަމަކީ ހުރަސްތަކެވެ. (ޕެރ. 22-25)

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްފަހު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިތުބާރު ގެއްލިއްޖެ ކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ހަރުދަނާ ސަބަބުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްގެން ބުނާ ބުނުމެއްތޯ، މައްސަލައިގެ ޚާއްޞަ ޙާލަތްތަކުގެ އަލީގައި ބުއްދީގެ ހަމަތަކުގެ މަތިން ޓްރައިބިއުނަލުން ނުވަތަ ކޯޓުން ބަލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 27)

މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުކޮށް ވަކިކުރި މުވައްޒަފަކަށް ވަޒީފާ އަނބުރާ ލިބިނުދިނުމަކީ، ޤާނޫނުގައިވާ އިޖުރާއަތުގެ ބޭރުން ވަކިކުރުމުގެ އެކަށީގެންނުވާ އަމަލު ބަލައިގަތުމާއި، މުވައްޒަފަށް ޤާނޫނުން ދޭ އަސާސީ ޙައްޤުން މަޙްރޫމުކުރުމެވެ؛ އެފަދަ ޙާލަތެއްގައި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމަކީ ނުޙައްޤު މަންފާއެއް ލިބިދިނުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 33)

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 (ހ) (3) ގެ ދަށުން ބަދަލު ކަނޑައަޅާއިރު ވަޒީފާގެ ބާވަތާއި، ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތާއި، މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކާއި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ހެޔޮނިޔަތާއި، ޢުމުރާއި، މުވައްޒަފުގެ ޙިއްޞާއާއި، ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅުތަކާއި، ނުޙައްޤު މުއްސަނދިކަމާއި، އަބުރަށް ލިބުނު ގެއްލުން ފަދަ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުކޮށް ވަކިކުރުމުން ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމުގެ އިތުރުން 6 މަހުގެ އަސާސީ މުސާރަ އަސާސީ ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި ދިނުން އެކަށީގެންވެއެވެ؛ އިތުރު ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާނަމަ އެއީ ވަކި މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅައިގެން ބަލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 26، 34-35)