—

ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2018/SC-A/49

ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް:

މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑު

ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް:

ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން

މައްސަލައިގެ ބާވަތް:

ވަޒީފާއާބެހޭ

މައްސަލަ އައިގޮތް:

އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމުން

ހުށަހެޅުނު ތާރީޚު:

04 އޮގަސްޓް 2016ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވުނު ތާރީޚު:

15 ނޮވެންބަރު 2016ނިމުނު ތާރީޚު:

09 އޮގަސްޓް 2020މައްސަލަބެލި ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް:

ފަނޑިޔާރު ޙުސްނުއް ސުޢޫދު، ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރު، ފަނޑިޔާރު ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދުއިސްތިއުނާފު ކުރެވުނު ޤަޟިއްޔާ

ނަންބަރު:

2016/HC-A/554

ހުށަހެޅުނު ތާރީޚު:

17 ނޮވެމްބަރ 2016ނިންމި ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓު

ނިމުނު ތާރީޚު:

15 މެއި 2018

ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުއޫދުގެ ރައުޔު (ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރު އަދި ފަނޑިޔާރު ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދު ތާއީދު ކުރައްވާފައި)

ތައާރުފު

މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށްޓަކައި މޯލްޑިވްސް އެއާރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑު (މީގެ ފަހުން 'އެމްއޭސީއެލް' ނުވަތަ 'ވަޒީފާދޭ ފަރާތް' ނުވަތަ 'އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް') ގެ ފަރާތުން މި ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން މި ކޯޓުން ބެލި އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެކެވެ. މި ގަޒިއްޔާގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭ މައިގަނޑު ކަމަކީ، މ. މައިކްރޯވޭވް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާނު (މީގެ ފަހުން 'މުވައްޒަފު' ނުވަތަ 'އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް') މޯލްޑިވްސް އެއާރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑުގައި އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއިން، ނޯޓިސް ދިނުމެއް ނެތި ވަކިކުރީ ގާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ އެވެ.

މައްސަލައިގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް

އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ގެންދިޔައީ އެމްއޭސީއެލް ގައެވެ. އެތަނުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔައީ ބެގެޖް ހޭންޑްލަރއެއްގެ ވަޒީފާއެވެ.

އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ނޯޓިސް ދިނުމެއް ނެތި، އޭނާ އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއިން 17 މާޗް 2016 ގައި ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ.

އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށާއި، އޭނާ އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަ ކޮށްދިނުމަށާއި، ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގައި ލިބެންޖެހޭ މުސާރައާއި، އެހެނިހެން އިނާޔްތައް ހޯދުމަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން 12 އޭޕްރިލް 2016 ގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް (މީގެ ފަހުން "ޓްރައިބިއުނަލް") އަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.

އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅި ދައުވާގެ ޖަވާބުގައި އެމްއޭސީއެލް އިން ބުނެފައިވަނީ އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ 26 ފެބްރުއަރީ 2016 ގައި މާލޭ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުން ފުރި Q2388 ފްލައިޓުން ޗައިނާ އަށް ދިޔަ ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަހުން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތާއި އެވަގުތު އޭނާއާއެކު އެތަނުގައި މަސައްކަތްކުރި އެހެން މުވައްޒަފަކާ ދެ މީހުން ގުޅިގެން އެ ފަސިންޖަރުގެ ދަބަހުގައި ހުރި ބައެއް ތަކެތި ނަގާފައިވާކަން އެތަނުގައި ހުރި ސީސީޓީވީ ކެމެރާގެ ފުޓޭޖުން ފާހަގަކުރެވިފައިވުމުން، އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާގު އެކަށީގެންނުވާ ކަމަށް ފެންނާތީ އާއި އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަމަށެވެ.

ޓްރައިބިއުނަލުން މި މައްސަލަ ބެލުމަށްފަހު ނިންމާފައިވާ ނިންމުމުގައި ބުނެފައިވަނީ، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާގު އެކަށީގެންނުވާ ކަމަށް ފެންނާތީ އާއި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އޮތް އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީ، ނޯޓިސް ދިނުމެއްނެތި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަމަށް އެމްއޭސީއެލް އިން ބުނި ނަމަވެސް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ނުވަތަ އެހެން މީހަކާއެކު އޭނާ ބައިވެރިވެގެން ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަހުން ތަކެތި ނަގާފައިވާކަން އެމްއޭސީއެލް އަށް ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނުވާތީވެ، އެމްއޭސީއެލްގެ ވަޒީފާއިން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން ކަމަށް ބަލާނެ ތަނެއް ނެތް ކަމަށެވެ.

ޓްރައިބިއުނަލުގެ މި ނިންމުމުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ، އެމްއޭސީއެލްގެ ވަޒީފާއިން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް އެދިފައިވާ ގޮތަށް އޭނާކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަ ކުރުމަށް ބަލާއިރު، މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ދެ ފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީވެ، ވަޒީފާ އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމަކީ އެންމެ އަދުލުވެރި ގޮތްކަމަށް ނުފެންނަކަމަށާއި، އެހެންކަމުން، ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިއާޔަތްކޮށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 61,405/60 ރުފިޔާ އެމްއޭސީއެލްގެ ކިބައިން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ނަގައި ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާކަމަށެވެ.

ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/554 އިސްތިއުނާފު

ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ރަނގަޅުނޫން ކަމަށް ބުނެ ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާނު އެ މައްސަލަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން އެ މައްސަލަ ހައިކޯޓުގައި ބަލާފައިވަނީ އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާގައެވެ.

ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާގެ ހުކުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވަނީ، މި މައްސަލައިގެ ހާދިސާ ހިނގިކަމަށް ބުނާ ދުވަހު ފަސިންޖަރުންގެ ދަބަސްތައް ނަގައި ބޯޓަށް އެރުވުމުގެ މަސައްކަތުގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާނު އާއި އޭނާއާ އެކުގައި އެތަނުގައި އުޅުނު އެހެން މުވައްޒަފަކު އުޅުނު ގޮތް ފެންނަ ސީސީޓީވީ ކެމެރާގެ ފުޓޭޖް ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުން ބެލިއިރު، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާއި އޭނާއާ އެކުގައި އެތަނުގައި އުޅުނު އެހެން މުވައްޒަފަކު ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަސް ހުޅުވައިގެން އެއިން އެއްޗެއް ނަގަނިކޮށް ނުފެންނަ ކަމަށެވެ. އަދި، މިކަން ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމިގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައިވެސް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާނު މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގެ ސެކިއުރިޓީ ބެލެހެއްޓުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ ގޮތުން އިސްކިރީނު ނުކޮށް ނުވަތަ ތަން ބަލަހައްޓަން ތިބޭ އޭވިއޭޝަން ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓާ މީހުންނަށް ނޭނގި އެތަނުން އެއްޗެއް ނުގެންދެވޭނެކަން މި މައްސަލައިގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ޝަރީއަތުގައި ދެއްކި ވާހަކަތަކުން އެނގޭ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަން ޓްރިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައިވެސް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން މި މައްސަލައިގައި އެމްއޭސީއެލް އިން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް މެދުވެރިވި ސަބަބު ނުވަތަ އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު އަމަލު އޭނާ ކޮށްފައިވާކަން ސާބިތުނުވާތީ، މި މައްސަލައިގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އެމްއޭސީއެލްގައި އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޒޫއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުކުރެވިފައި ނުވާކަމަށް ހައިކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާގެ ހުކުމުގައި ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އެމްއޭސީއެލްގައި އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި އެމްއޭސީއެލްގެ ފަރާތުން އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ވެސް ގާއިމުކޮށްފައި ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެނީ، މި މައްސަލައިގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވަނީ 26 ފެބްރުއަރީ 2016 ވަނަ ދުވަހު Q2388 ފްލައިޓުން ފުރި ފަސިންޖަރުންގެ ދަބަސްތައް ގެންދިއުމުގެ ތެރޭގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާއި އިތުރު މީހަކު އެ ދަބަސްތަކުގެ ތެރެއިން ދަބަހެއް ހުޅުވައިގެން އެ ދަބަހުން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާއި އިތުރު މީހަކު ބައިވެރިވެގެން ވައްކަން ކުރުން ކަމަށް ވާއިރު އެ މައްސަލައިގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަށް އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވަނީ ކޮން މައްސަލައެއްގައި ކަން އަންގާފައި ނެތް ކަމަށާއި، އަދި އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެމްއޭސީއެލް އިން ތަހުގީގެއް ކޮށްފައި ނެތް ކަމަށާއި، އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައިގައި ޖަވާބުދާރީ ވުމުގެ ފުރުސަތާއި، ގާނޫނީ ވަކީލެއް ނުވަތަ އެ ތަހުގީގުގައި އެހެން ފަރާތެއް އައްޔަންކޮށް ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ތަމްސީލުކުރުމުގެ ފުރުސަތުވެސް ލިބިދީފައި ނެތްކަން އެނގޭ ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ގާއިމު ކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން މި މައްސަލައިގައި ގާއިމުކޮށްފައި ނެތް ކަމަށެވެ.

އެމްއޭސީއެލްގެ ވަޒީފާއިން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީވެ، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް އެދިފައިވާ ގޮތަށް ވަޒީފާ އަނބުރާ ރުޖޫއަ ކުރުމަށް ބަލާއިރު، ވަޒީފާ އަނބުރާ ރުޖޫއަ ކުރުމަކީ އެންމެ އަދުލުވެރިގޮތް ކަމަށް ނުފެންނާތީވެ، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަ ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލެއް ނަގައިދިނުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވާތީވެ، އެ ނިންމުން ބަދަލު ކުރުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ގަޒިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަށް މި މައްސަލައިގައި ހޯދައިދީފައިވާ ހައްލަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން ރަނގަޅު ހައްލެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި ހައިކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބުނެފައިވަނީ، މި މައްސަލައިގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކޮށްފައިވަނީ ފަސިންޖަރުންގެ ލަގެޖު އަރުވާ ބޭލުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފުވެގެން ނޫންކަމަށާއި، އެއާ ޚިލާފަށް އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވަނީ 26 ފެބްރުއަރީ 2016 ވަނަ ދުވަހު Q2388 ފްލައިޓުން ފުރި ފަސިންޖަރެއްގެ ލަގެޖުން ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ތަކެތި ވަގަށް ނަގާފައިވަނީ ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާއި އޭނާއާ އެކު އެ ދުވަހު މަސައްކަތްކުރި މުވައްޒަފު ކަމަށް ބެލެވިގެން ކަމަށްވާއިރު، އެކަން އެމްއޭސީއެލް އަށް ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނެތް ކަމަށާއި، މީގެ އިތުރުން، އެ ތުހުމަތާ ގުޅިގެން އެމްއޭސީއެލްގެ ފަރާތުން އެއްވެސް ތަހުގީގެއް ކޮށްފައި ނުވާކަމަށާއި، އަދި އޭނާއާ މެދު ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މައްސަލައިގައި އޭނާއާ ސުވާލުކޮށް އޭނާއަށް ޖަވާބުދާރީ ވުމުގެ ފުރުސަތު ނުދީ އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ގާނޫނާ ޚިލާފަށްކަން އެނގޭތީވެ، މި މައްސަލައިގައި އެންމެ އަދުލުވެރި ހައްލެއް ކަމުގައި އެ ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންނަށް ބުރަވެވެނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަ ކުރުން ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ކުރިން ހުރި ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރު ނުކޮށް، ޓްރައިބިއުނަލުން ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ބަދަލު ދިނުމުގެ އަމުރެއް ނެރެފައިވަނީ މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ގާނޫނީ އަދި ޝަރުއީ އުސޫލާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.

ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ބަދަލުދިނުމުގެ އަމުރެއް ނެރެފައިވަނީ މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ގާނޫނީ އަދި ޝަރުއީ އުސޫލާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ހައިކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބުނެފައިވީ ނަމަވެސް މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ގާނޫނީ އަދި ޝަރުއީ އުސޫލަކީ ކޮބައިކަން ހައިކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބަޔާންކޮށްދީފައި ނެތެވެ. އަދި ހައިކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބުނެފައިވާ އެ ބުނުމަށް ތާއީދު ލިބޭ ގާނޫނީ މަސްދަރަކީ ކޮބައިކަންވެސް ހައިކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވެއެވެ.

ދަށު ކޯޓަކުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުން ނުވަތަ ނެރެފައިވާ އަމުރެއް ނެރެފައިވަނީ "މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ގާނޫނީ އަދި ޝަރުއީ އުސޫލާ ޚިލާފަށް ކަމަށް" ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅުއްވާނަމަ، ހަމައެކަނި އެހެން ވިދާޅުވެ އެ ހިސާބުން ނިންމަވާލެއްވުމުގެ ބަދަލުގައި އެ ވިދާޅުވާ ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ގާނޫނީ އަދި ޝަރުއީ އުސޫލަކީ ކޮބައިކަމާއި، ހަވާލާ ދެއްވާ ގާނޫނީ އަދި ޝަރުއީ އުސޫލު ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަސްދަރަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް ބަޔާން ކުރައްވަންވާނެއެވެ. ނޫންނަމަ ގާނޫނަކީ ނުވަތަ ޝަރުއީ އުސޫލަކީ ހަމައެކަނި ފަނޑިޔާރުގެ ހިތްޕުޅުގައި އޮތް އެއްޗެއް ކަމަށް ބެލެވި އެ ވިދާޅުވާ އެއްޗެއްގެ ސައްހަކަން ހުކުމް ރައްދުވާ ފަރާތްތަކަށް ކަށަވަރުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނޯންނާނެއެވެ. އަދި އެކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޝަރުއީ ނިޒާމުގެ އިތުބާރު ގެއްލިގެން ދިއުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.

އެމްއޭސީއެލް އިން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ނުކުތާތައް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށްޓަކައި އެމްއޭސީއެލް އިން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ ތިރީގައި މިވާ ދެ ނުކުތާއެވެ.

(ހ) އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ނޯޓިސް ދިނުމެއް ނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެ ހާލަތެއް އޮވެގެންކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހެޅިފައިވީ ނަމަވެސް ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމުމުގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ރިއާޔަތް ކުރައްވާފައިވާ މިންގަނޑަކީ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑު ކަމަށްވާއިރު، ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖުން ފެންނަގޮތުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ އަމަލުތަކަށް އެ މިންގަނޑުން ބަލައިފިނަމަ ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަހުން އެ ދުވަހު ގެއްލިފައިވާ ތަކެތި ނަގާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާއި އެހެން މުވައްޒަފަކު ވެގެންކަން ސާބިތުވާއިރު، މި ވީޑިއޯ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ގާނޫނު ލާޒިމުކުރާ މިންގަނޑުން ވަޒަންކުރެވިފައި ނުވުން.

(ށ) މި މައްސަލައިގައި، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް ނުވަތަ އެ ވަޒީފާއާ އެއް ފެންވަރެއްގެ އެހެން ވަޒީފާއަކަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކޮށް އޭނާއަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވާ މީހެއްކަމުގައި ނުބެލުމަށް ނިންމަވައި ހުކުމް ކުރެއްވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ނުހައްގު ފައިދާއެއް ލިބުމަށް މަގުފަހިކުރެވުން ކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ދެކޭކަން.

ލާޒިމް އިޖުރާއަތު

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ މައިގަނޑު އެއް މަގުސަދަކީ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި، އެ ގާނޫނު ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލިބިފައިވާ އިޚްތިޔާރު އެ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހަމަތަކުގެ ތެރެއިން ގައިދުކުރުމެވެ. ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް އެހާތަނަށް ލިބިފައިވާ އިޚްތިޔާރު ގައިދުކޮށް، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގައި އެކަށައަޅާފައިވާ ނިޒާމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލާޒިމް އިޖުރާއަތު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރިތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުމެވެ. މިގޮތުން، ނޯޓިހެއް ދިނުމަކާ ނުލައި، މުވައްޒަފަކު އޭނާގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނެ ހާލަތްތައް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވަނީ "ނޯޓިހެއް ދިނުމަކާ ނުލައި، ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތެއް އޭނާގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވުމާއެކު، އޭނާ ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމަކީ، އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު، ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުފެންނަ ހާލަތްތަކުގައެވެ." އެ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވަނީ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތެއްގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވާކަމަށް ބެލޭނީ އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައި ކަމަށެވެ.

(ހ) ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ކަމަށް ފެނުން.

(ށ) ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވުން.

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން، އެ މުވައްޒަފަކު ހުށައަޅާ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ދައުވާއެއްގައި، އެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށް ދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ނޯޓިސް ދިނުމަކާ ނުލައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާއިރު ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ދެ ޝަރުތު ފުރިހަމަކުރުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ތަތުބީގު ކޮށްފައިވާ ހަމައަކީ އަދުލުވެރިކަމާއެކު ގާނޫނީ ގޮތުން ލާޒިމު އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ތަތުބީގުކުރެވޭ ހަމައެއްކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ދެ ކަމެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުން ކުރިން ނިންމާފައިވާ ގަޒިއްޔާތަކުގައި އެކަށައަޅައި، އެ ދެ ކަންތައް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާއާބެހޭ އާންމު ގާނޫނުގެ މައިގަނޑު ދެ އުސޫލުކަމުގައި ގަބޫލުކުރެވި އިސްތިގުރާރު ވެފައިވެއެވެ. އެ ދެ ކަމަކީ؛ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޒޫއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވުން ލާޒިމުވުމާއި، އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުކުރުން ލާޒިމުވުމެވެ.

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން، މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރަން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ނިންމި ނިންމުން ބިނާކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ ނުވަތަ ތުހުމަތުތަކުގެ ދޮގުތެދު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދޭން ޖެހޭނީ، މިބާވަތުގެ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރީއަތުން ހެކި ވަޒަންކުރާ މިންގަނޑު ކަމުގައިވާ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތުގެ މިންގަނޑުން ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުން ކުރިން ނިންމާފައިވާ ގަޒިއްޔާތަކުގައި އެކަށައަޅައި، އެކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާއާބެހޭ އާންމު ގާނޫނުގައި އިސްތިގުރާރުވެފައި ވެއެވެ.

އިސްތިއުނާފު ކުރަން ހުށަހެޅި ފުރަތަމަ ނުކުތާ

އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން ކަމަށް ސާބިތުކުރުމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅި ހަމައެކަނި ހެއްކަކީ ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖުކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ޓްރައިބިއުނަލާއި ހައިކޯޓާއި މި ކޯޓުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކުން އެނގެއެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ފުރަތަމަ ނުކުތާގައި ބުނެފައިވަނީ ހެކި ވަޒަން ކުރުމުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުންވެސް ގޯސް ހަދާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެން ކަމުން މި މަރުހަލާގައި ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ ބާރު ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އެބައޮތްތޯ ނުވަތަ ނެތްތޯ ބަލައިލާނަމެވެ.

އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ހެކި ވަޒަންކުރުން

ކޯޓުން ބަލަމުންގެންދާ މައްސަލައެއްގެ ތެރޭގައި ކޯޓުން ސާފުކުރަން ބޭނުންވާ ކަމެއް ސާފުކުރުމަށް މީހުން ހާޒިރުކުރުމަށާއި ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ގާނޫނު ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި (ބ) އިން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ދީފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހެއްކެއް ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅި، އެ ހެކިން ދޭހަވާ ކަމެއް ނުވަތަ ގޮތެއް ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައި ވަނިކޮށް، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަކުން އެ ހެކި އަލުން ވަޒަންކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ކޯޓުތަކާބެހޭ ގާނޫނުގައި ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގާނޫނެއްގައި ވަކިގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކުރިން ނިންމާފައިވާ އަހްމަދު ނާޝިދު ވ. މުހައްމަދު މުސްތަފާ ގަޒިއްޔާގެ ހުކުމުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބުނެފައިވަނީ ޝަރީއަތަށް ހުށަހެޅޭ ހެކިތައް ވަޒަންކޮށް އޭގެ ސައްހަކަން ކަނޑައެޅުމަކީ ޝަރީއަތްކުރާ ދަށު ކޯޓުގެ ތަގްދީރީ ބާރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ކަމަށާއި އެއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ދައުރެއް ނޫންކަމަށެވެ.

". . . ދައުވާގެ ޚަސްމުން ހުށަހަޅާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ހުށަހެޅުމަށް ފުރުސަތު ދެވި، ޝަރީއަތުގެ މަޖިލީހަށް އެ ހުށަހެޅުމަށްފަހު، އެ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ވަޒަންކޮށް އޭގެ ސައްހަކަން ތަގްދީރުކުރުމަކީ ކޮންމެ ކޯޓެއްގެވެސް ތަގްދީރީ ބާރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ރަގާބާއިން ބޭރުގައި ވާކަމެއްކަން ދުނިޔޭގެ ތަފާތު ޖުރިސްޑިކްޝަންތަކުން ގަބޫލުކުރާ ސާބިތުކުރުމުގެ އުސޫލުތަކަށާއި މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ އުސޫލުތަކަށް ބެލުމުން އެނގޭ . . ."

އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު އަހްމަދު ނާޝިދު ވ. މުހައްމަދު މުސްތަފާ ގަޒިއްޔާގެ ހުކުމުގައި އެ މައްސަލަ ބެއްލެވި ފަނޑިޔާރުން ވިދާޅުވެފައިވާ މި ވިދާޅުވުމާ މުޅިން އެއްބަހެއް ނުވެވެއެވެ. ތެދެކެވެ. ދަށު ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރަކު ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުގެ މެންބަރަކު ބެލި މައްސަލައެއްގައި ޚަސްމަކު ހުށަހަޅާފައިވާ ހެއްކަކުން އެ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ވާގިއާއެއް ސާބިތުވާކަމަށް ނުވަތަ ނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުން އެ ހެއްކެއް އަލުން ވަޒަންކޮށް އޭގެ ދޮގުތެދު ވަޒަންކުރުމަކީ އާންމުކޮށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަކުން ކުރާކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުތަކުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ދައުރުގެ ތެރޭގައި ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުން ނިންމުމުގައި ދަށު ކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކި ވަޒަންކޮށްފައިވަނީ ރަނގަޅަށްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުން ހިމެނޭތީވެ، އެ ހެއްކަކުން ދޭހަވާ ގޮތެއް ބަޔާންކުރުމުގެ ބާރު ޝަރީއަތްކުރާ ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ ކޯޓަށް ނުވަތަ މައްސަލަބަލާ ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވާ ފަދައިން، އެ ގަޒިއްޔާގައި ބަޔާންކުރާ ހާލަތުގައި އެ ހެއްކަކުން ނެރެވޭ ދޭހައަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަށް ވެސް ލިބިގެންވެއެވެ.

ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކި ވަޒަންކޮށްފައިވަނީ ރަނގަޅަށްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުން އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުތަކުގެ ބާރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭތީވެ، ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތައް އަލުން ވަޒަންކުރުމުގެ ބާރު އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައި އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ހ) މައްސަލައިގައި ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ މައިގަނޑު ކަމަކާމެދު އެ ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނެތުން.

(ށ) ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކި ވަޒަންކޮށްފައިވަނީ ބުއްދީގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފަށް ކަމުގައިވުން.

(ނ) ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓުގެ ނުވަތަ ޓްރަބިއުނަލުގެ ކުރިމަތީގައި ހުރި ހުރިހާ ހެކިތަކަށް ޝާމިލުގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކަކުން ނުވަތަ ހެކިތަކުން ޝަރީއަތްކުރާ ކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން ނެރެފައިވާ ދޭހައަކީ ރަނގަޅުނޫން ދޭހަތަކެއް ކަމަށް ފެނުން.

(ރ) އެ މައްސަލައިގައި ސާބިތުވެފައިވާ ވާގިއާތަކުގެ މައްޗަށް ތަތުބީގުކޮށްފައިވަނީ ނުބައި ގާނޫނީ އުސޫލުތަކެއް ކަމުގައިވުން.

މައުޒޫއީ އަދުލުވެރިކަން

ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް އެމްއޭސީއެލް އިން 17 މާރިޗު 2016 ގައި ފޮނުވި ސިޓީގެ ފުރަތަމަ ޕެރެގްރާފުގައިވަނީ

". . . 26 ފެބްރުއަރީ 2016 ވަނަ ދުވަހު Q2388 ފްލައިޓުން ފުރި ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަހުން ބައެއް ތަކެތި ގެއްލިފައިވާތީ އެ މައްސަލަ ބެލިބެލުމުން އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި އެ ޕެސެންޖަރުގެ ދަބަހުގައި ހުރި ބައެއް ތަކެތި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާނުއާއި އަދި އެހެން މުވައްޒަފެއް ބައިވެރިވެގެން ނެގިތަން ސީސީޓީވީ ކެމެރާއިން ފެނިފައިވެއެވެ. މި ކަމަކީ ކުންފުނީގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ކޮށްފައިވާ ކަމެއްކަން ފާހަގަކުރަމެވެ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވައްކަން ކުރުމުގެ ސަބަބުން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާއި މެދު ކުންފުނީގެ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީ އާއި ކުންފުނީގައި އިތުރަށް ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބަހައްޓައިފިނަމަ ކުންފުންޏަށް އިތުރަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ކަމަށް ފެންނާތީ ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ނޯޓިސް ދިނުމަކާއި ނުލައި 17 މާޗް 2016 އިން ފެށިގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފީމެވެ."

އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ ވާހަކަ

8 މޭ 2016 ދުވަހު އެމްއޭސީއެލް އިން ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ:

". . . ފަސިންޖަރެއް ޝަކުވާކުރަނީ އެއަރލައިނަށް. 26 ފެބްރުއަރީ 2016 ވަނަ ދުވަހު Q2388 ފްލައިޓުން ފުރައިގެން ދިޔަ މީހެއް މި މީހާއަކީ. އޭނަ އެއަރލައިނަށް ޝަކުވާކުރީމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެއަރލައިނުން މައްސަލަ ހުށަހެޅީ. ހުށަހެޅީމަ އަޅުގަނޑުމެން އެ ދުވަހުގެ މޫވްމަންޓުތައް މި ބެލީ. މޯލްޑިވިއަންގައި ޗެކިން ކުރެވުނު ލަގެޖުތައް އާންމުކޮށް މިޖަހަނީ ކޮންޓެއިނަރުގައި. އެހެންވީމާ އެ ކޮންޓެއިނަރ އަށް ޖެހުމުގެ މަސައްކަތުގައި މިތިބީ ޖާބިރުއާއި އަޝްފާގުއާ މި ދެ މީހުން. އަޅުގަނޑުމެން މި ދައްކާ ވީޑިއޯގައި މި ދައްކަނީ އެ ދެ މީހުން މަސައްކަތްކުރާ ތަން މި ވީޑިއޯ އިން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެބަފެނޭ. އެ ވީޑިއޯ އިން އެބަފެނޭ ޖާބިރު ފޮއްޓެއް ނަގައިގެން ގޮސްފައި މިދެންނެވި ކޮންޓެއިނާގެ، މި ބޭފުޅުން ވަރަށް މޮޅަށް މިކަންތައް މި ކުރަނީ، އެއީ ކެމެރާ ބަހައްޓާފައި ހުރެއްޖިއްޔާ އެ ކޮންމެވެސް ގޮތަކަށް އެ ސީދާ ދިމާ ނުވާ ގޮތަކަށް، އެއް ފަރާތަކަށް ޖައްސާފައި ކޮންޓެއިނާ ބަހައްޓަނީ. އެގޮތުން ފޮއްޓެއް ބެލްޓުމަތިން ނަގައިގެން ގޮސް މިދެންނެވި ކޮންޓެއިނާރގައި ޖަހާފައި، އެ ހުޅުވާ މަންޒަރު އެހާ ސީދާ ސީދާ އެއިން އެއްޗެއް ނަގާތަން ނުފެނޭ. އެކަމަކު އެ ހުޅުވާ މަންޒަރާއި، މިކަހަލަ ކަންތައްތަކެއް އެބަފެނޭ. އަދި އޭގެ ފަހުން އެ ފޮށި ނަގާފައި އަނެއްކާ ބެލްޓު މައްޗަށް ދޫކޮށްލާތަންވެސް އެބަފެނޭ. އެހެންވީމާ، މިއިން އެބަ އެނގޭ ޖާބިރުއާއި އަޝްފާގުއާ ދެ މީހުން Q2388 ފްލައިޓުން ފުރި ފަސިންޖަރެއްގެ ލަގެޖު ހުޅުވާ ކަންތައްތަކެއް ކޮށްފައި ހުރިކަން. އެހެންކަމުން މި ދެންނެވި ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖްއަށް ބަލާފަ އަޅުގަނޑުމެން މި ދެ މުވައްޒަފުންނާ މެދު ފިޔަވަޅު އެޅީ. އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން ބޭނުންވަނީ ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ސާބިތުވާ މިންވަރަށް އަޅުގަނޑުމެން ސާބިތުކުރާކަށް ނުޖެހެޔޭ. މުވައްޒަފަކާމެދު އިތުބާރު ގެއްލިއްޖެ ނަމަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެކަން ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅިދާނެކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެބަ އެނގޭ. މި ދެ މީހުންގެ އަމަލުތައް އެހުރި ގޮތަށް ބަލާއިރު އެ ދެ މުވައްޒަފުން އިތުރަށް ވަޒިފާގައި ތިބެއްޖެއްޔާމުން ކުންފުންޏަށް އިތުރަށް ގެއްލުންވާނެ. މި ދެންނެވީ އަޅުގަނޑުމެނަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުން މި މީހާ ވަނީ މި ވާހަކަ ޗައިނާގެ ނޫހެއްގައި ޖަހާފަ . . ."

16 މޭ 2016 ގައި އެމްއޭސީއެލްގެ ވަކީލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް އަށް ދިން ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ:

" . . . ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖުން އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުންވަނީ ހަމަ ވަރަށް ރީތިކޮށް ސާފުކޮށް އެބަފެނެޔޭ ބެލްޓް މަތީގައި ވަކިން ބަހައްޓާފައި ހުރި ފޮއްޓެއް ނަގައިގެން ގޮސްފައި ކޮންޓެއިނާ ތެރޭގައި ބަހައްޓައި އޭތި ހުޅުވައިގެން އޭގެ ތެރެއަށް އަތް ބާނައިގެން އުޅޭތަން، އޭގެ ތެރެއަށް މުޅި މީހާ ގާތް ގަނޑަކަށް ދާހެންވެސް ހީވާ ކަހަލަ. އެހެންވީމާ އެހާބޮޑަށް އެބަ ފެނެޔޭ ފޮއްޓެއް ހުޅުވައިގެން އެއްވެސް ހާލެއްގައި އެއްވެސް ފަސިންޖަރެއްގެ ފޮއްޓެއް ހުޅުވައި އެއަށް އަތް ބާނައި އެކަންތައްތައް ކުރުމުގެ އެއްވެސް ހައްގެއް އަޅުގަނޑުމެން އެއްވެސް މުވައްޒަފަކަށް އަދި ކީއްކުރަން އެމްޑީއަކަށްވެސް ނޯންނާނެ. ހަމައެކަނި އެއަރޕޯޓުގައި އޮންނާނީ ކަސްޓަމްސްގެ ބޭފުޅުންގެ މައުލޫމާތަށްޓަކައި ލަގެޖުހުޅުވައި ކަންތައްތައް ކުރެވޭނީ. އެއްވެސް މުވައްޒަފަކަށް އެ ބާރެއް ނޯންނާނެ. މި ވީޑިއޯ އިން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެބަފެނޭ ޖާބިރުއާއި އެންމެ ފުރަތަމަ އޭގެން ފެންނާނީ. ޖާބިރުއާއި އަޝްފާގުއާ ދެ މީހުން ހަމަ ވަރަށް ރީތިކޮށް ވާހަކަ ދައްކާލާފައި ވަކި އެއްޗަކަށް ވަކިފޮއްޓަކަށް އިޝާރާތްކޮށްފައި ހަމަ އެ ފޮށި ގެންނާށޭ ބުނާތަން. ހަމަ އެގޮތުގެމަތިން އަޝްފާގު އެ ފޮށި ގެންދަނީ. ގެންގޮސްފައި ހަމަ ކޮންޓެއިނާއެއްގެ ތެރޭގައި ބަހައްޓައިގެން ކުރިންވެސް އަޅުގަނޑު ދެންނެވިހެން އޭގެ ތެރެއަށް އަތް ބާނައިގެން ހުޅުވާލައިގެން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ. ތެދެއް އޭގެން ނަގަނީ ކޯޗެއް ކަމެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނޭނގޭ. ދެން އަނެއްކާ އަނެއް ކަމަކީ އެ ފޮށި ކޮންޓެއިނަރ އަށް ލުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް ނަގާފައި ބެލްޓު މަތީގައި ބަހައްޓަނީ. ކީއްކުރަންތޯ އެހެން ހުރިހާ ލަގެޖުތަކެއް ނަގާފައި ބަހައްޓަނީ އާންމު އުސޫލަކުން ކޮންޓެއިނާރގައި. ބަހައްޓާފައި ދެން ޖެހުނު ފޮށި އަނެއްކާވެސް ބަހައްޓަނީ. އެކަމަކު އެއާ ޚިލާފަށް އެ ފޮށިން އޭތި ހާވައިގެން އެކުރިކަމެއް ކޮށްފައި އަނެއްކާވެސް އޭތި ބެލްޓު މަތީގައި ބަހައްޓަނީ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުން ދައްކަން ބޭނުންވާތަން. ފަހުގެ ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުން އަޅުގަނޑުމެން ސާބިތުކޮށްދޭން ބޭނުންވަނީ ޖާބިރު ކޮންޓެއިނާ ތެރެއަށް އެރި އޭގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިގެން އެކުރި ކަމެއް ކުރާކަން. ހަމައެއާ އެއްކޮށް ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުންވާ އަނެއް ކަމަކީ އެހެން މުވައްޒަފުން އައިމަ އަޝްފާގު އެބަ އިޝާރާތްކުރޭ އޭނާގެ އަތުން ޖާބިރަށް، މީހުން އައިސްފިކަން. އެހެންވީމަ މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ސާބިތުކޮށްދޭން ބޭނުންވާ ކަމަކީ. އެފަރާތުން ބޮޑަށް ފާހަގަކުރި ކަމަކީ ސީދާ ވައްކަން ކުރާ ތަނެއް ނުފެނެއޭ. އަޅުގަނޑުމެން މި ބުނަނީ ފަސިންޖަރެއްގެ ލަގެޖު ހުޅުވައި އޭގެ ތެރެއަށް އަތްބޭނުމުގެ ހައްގެއް އެއްވެސް މުވައްޒަފަކަށް ނޯންނާނެޔޭ. ފުރަތަމަ ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުން އެބަ ފެނޭ ރީތިކޮށް އެ ފޮށި ހުޅުވައިގެން އޭގެ މަތިގަނޑު ހަމަ ގާތްގަނޑަކަށް އެއްކޮށްހެން ހުޅުވާލައިގެން އުޅޭ މަންޒަރު. ކީއްތޯ އެކުރަނީ. އެކަން ކުރާކަށް ނުޖެހޭ އެ މީހުން. އެއީ ކުންފުނީގައި ހަމަޖެހިފައިވާ އުސޫލާ ޚިލާފަށް ޖާބިރުއާ އަޝްފާގު ކުރިކަމެއް. މި ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުތައް މިހުންނަނީ އޭވިއޭޝަން ސެކިއުރިޓީ ކޮމާންޑްގެ އަތުގަ. އެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބެނީ އެކަމަށް ރިކުއެސްޓުކޮށްގެން. އަޝްފާގު ވަހީދަކީ މީގެ ކުރިންވެސް ޑިއުޓީ ފްރީގެ މުވައްޒަފުންތަކަކާ ގުޅިގެން މިކަހަލަ ކަންތައްތަކެއް ކޮށްގެން ވަޒީފާއިން ވަކި ކުރި މީހެއް. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން އޭނާ ޓްރައިބިއުނަލް އަށް ހުށަހަޅައިގެން އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުވާތީ އަޅުގަނޑުމެން ވާހަކަ ދައްކައިގެން އަނބުރާ އޭނާ ވަޒީފާއަށް ގެނައީ."

16 މޭ 2016 އެމްއޭސީއެލްގެ ވަކީލުގެ ބަޔާނުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ:

" . . . މުވައްޒަފު ވަންނަ އިރު މީހާ ޗެކް ކުރެވޭނެ. އަދި ނިކުންނައިރުވެސް މީހާ ޗެކް ކުރެވޭނެ. ޕްރޮސީޖަރގައި އެހެން އޮތް ކަމަށް ވީ ނަމަވެސް، ހުރިހާ ވަގުތެއްގައި އެކަމެއް ބަރާބަރަކަށް ނުވެސް ހިނގާ. ދެން އަނެއް ކަމަކީ މިގޮތަށް ވައްކަން ކުރާ މީހުން މިކަން ކުރަނީ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކާ ގުޅިގެން. ހާއްސަކޮށް ކިހިނެތްތޯ މި ފޮށީގައި މި ލަގެޖުގައި މިކަހަލަ އަގުބޮޑެތި ހުރި ކަމެއް. އެހެންވީމަ، މީތީގައި ވަރަށް ބޮޑު ލިންކެއް އެބައޮތް މުޅިތަނުގެ ތެރޭގައި. މި ދެންނެވީ މި ލަގެޖުތައް ސްކްރީން ކުރެވެނީ މާ ދުރު ހިސާބެއްގައި. އެތާ މުޅިން ސްކްރީން ކުރަން މި ތިއްބަވަނީ ވެސް އަޅުގަނޑު ކުރީގައި އިޝާރާތްކުރިހެން އޭވިއޭޝަން ސެކިއުރިޓީ ކޮމާންޑްގެ މުވައްޒަފުން. އެހެންވީމާ އެ މީހުންނާ މި މީހުންނާ ގުޅިގެން ކޮންމެވެސް މެސެޖުތަކެއް ޕާސްކުރެވިގެން މިކަން ހިނގާފައި މިއޮންނަނީ. ދެން އެ މީހުން ސްކްރީން ކުރާއިރު ނުފެނިފައި އޮވެދާނެ. އަދި މި މީހުން ނަގާއެތި ވަކި ހިސާބަކުން އެހެން އެއްޗަކަށް ބަދަލުކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު އެތާގެ ތެރެއިން ވެސް ލިބިދާނެ. އެއީ އެތާގެ ތެރޭގައި ދުއްވާ ވެހިކަލްތައް އުޅޭނެ. އެއީ މި ކޮންޓެއިނަރުތައް ޖަހައިގެން ދުއްވާ ބޯބުރިއޭ އަޅުގަނޑުމެން މިކިޔަނީ. އެ ބޯބުރިތަކުގައި އިންނާނެ ޕޮކެޓެއް. އެ ޕޮކެޓްގެ ތެރޭގައި އޭގެ ޑްރައިވަރާއި ގުޅިގެން މީގެ ކުރީގައިވެސް އެކަހަލަ މައްސަލަތަކެއް މިތާނގައި ހިނގާފައި އެބަހުރި. އެހެންވީމަ އެ މީހުން އެ ދުވަހު ސްކްރީން ކުރިއިރު އެއްޗެއް ނުފެނުނޭ ހަމައެކަނި ބުނެގެން އަޅުގަނޑަށް ހީއެއްނުވޭ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ހެން. އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ މި މީހުންގެ މައްޗަށް ވަރަށް ބޮޑު ޔަގީނާއި ގާތަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މި ދެ މީހުންނޭ މިކަން ކޮށްފައި މިއޮތީ."

31 މޭ 2016 އެމްއޭސީއެލްގެ ވަކީލުގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ:

". . . ދެން އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލަން އެސްއޯޕީގެ 98 ވަނަ ސަފްހާގައި ޕްރެޕެއަރިންގ އޮފް ބެގެޖް ލޯޑިނގް ގެ ދަށުން އަންނަ 8 ވަނަ ނަންބަރުގައި މި އޮންނަނީ ބެގޭޖް މަސްޓްބީ އޯފްލޯޑެޑް ފްރޮމް ޔޫއެލްޑީ (ކޮންޓެއިނަރ) ... މިއަށް އަރުވައިފިއްޔާ މިއިން އެއްޗެއް ބާލުވަން ޖެހޭނީ ސުޕަރވައިޒަރެއްގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ކަމަށް. އެހެންވީމާ އެ ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެން މި ތަނުގައި ދެއްކި ވީޑިއޯ އިން ވެސް ފެނުނު މި ދެންނެވި ފޮށި މި ދެންނެވި ޔޫއެލްޑީ ނުވަތަ ކޮންޓެއިނަރަށް ލާފައި އޭގެ ތެރޭގައި އޭތި ހުޅުވައިގެން އުޅޭ މަންޒަރު. އޭގެ ތެރެއަށް އަތްބާނައިގެން އުޅޭ މަންޒަރު. އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުންވަނީ އެއަށް ލޯޑުކުރުމަށްފަހު އެއްކަލަ ސުޕަވައިޒަރަށްވެސް އެނގުމެއްނެތި އޭތި ބާލާފައި (އޯފްލޯޑްކޮށްފައި) ބެހެއްޓިތަން. މިއީ އެ މީހުން އެސްއޯޕީ އާ ޚިލާފަށް ކުރި ކަމެއް. ކުރީގައިވެސް ދެންނެވި ފަދައިން ޖާބިރުއާއި އަޝްފާގާއި ދެ މީހުންނަކީ ހަމަ ޓްރެންކޮށްފައި މިތަކެތި ކިޔައި ދީފައި އެކަމުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ދެ މީހުން. އެ މީހުންނަށް އެސްއޯޕީ އެނގޭނެ. އެ ފަރާތުން ބުނަނީ ވައްކަން ސާބިތުކޮށް ނުދެވެޔޭ. މީގައި ވައްކަން ސާބިތުކޮށްދޭކަށް މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ނުޖެހޭނެ."

އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޖަވާބު

ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ ފަރާތުން 19 އެޕްރީލް 2016 ގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ:

". . .ވައްކަން ކުރިއޭ ބުނާ ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުގައި އެއްވެސް ވަރަކަށް ވައްކަމުގެ އަމަލެއް ހިނގާފައި ނުވާކަމަށް އަޅުގަނޑު ﷲ ގަންދީ ހުވާ ކުރަން"

ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ ފަރާތުން 8 މޭ 2016 ގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ:

" . . . މި ކަމެއް ހިނގާފައި މި ވަނީ 17 މާޗް 2016 ގައި. މި މައްސަލައާގުޅޭ މައުލޫމާތެއް ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް މި ލިބުނީ އޭގެ 12 ވަރަކަށް ދުވަސް ފަހުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން މި ފަރާތްތަކުން ވައްކަން ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް ހައްޔަރު ކުރުމުން. މީގެ ކުރިން މި ފަދަ ހާދިސާއެއް ހިނގައިގެން އުޅޭކަން އެމްއޭސީއެލް އިން އެއްވެސް ވަރަކަށް ހިއްސާކޮށްފައެއް ނެތް ޝަކުވާ ކުރި ފަރާތާ. އެއްވެސް ކަހަލަ ތުހުމަތެއް މި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކޮށް އޭގެ ކުރިން އެމްއޭސީއެލް އިން އެއްވެސް ސުވާލެއްކޮށް ހަދާފައެއް ނެތް. މައުލޫމާތު ލިބިފައިވަނީ އެމްއޭސީއެލް އިން ފުލުހުންނަށް ވީޑިއޯއެއް ދައްކާފައިވާ ކަމަށް. އެއީ ގާތް ގަނޑަކަށް 5 ވަރަކަށް މިނިޓުގެ ވީޑިއޯއެއް. އެ ވީޑިއޯ އަކުން ނުފެނޭ މި މީހުން އެތަނުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ވަގަށް ނަގައިގެން ޖީބަށް ލާތަނެއް. . . ދެން ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް މި ބުނަނީ ގާތް ގަނޑަކަށް ބޮޑެތި ކެމެރާއާއި އައިޕެޑާއި، މިކަހަލަ ބޮޑެތި އެއްޗެހި. އެފަދަ އެއްޗެއް ޖީބަށް ލައިގެން ދަންޏާވެސް އެނގޭނެ. އެއީ 24 ގަޑިއިރު ބަލަހައްޓާ ތަނަކަށްވެފައި އެފަދަ ކަމެއް ހިނގައިފިއްޔާ މި ފަރާތަށް ވެސް އެފަރާތަށް އެބަ އެނގެންޖެހޭ މި ފަދަ ކަމެއް ހިނގައިފިކަން. އެކަހަލަ ވާހަކައެއް ވެސް އެމްއޭސީއެލް އިން މި މީހުން ގާތު ބުނެފައެއް ނެތް . . ."

ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ ފަރާތުން 8 މޭ 2016 ގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާނުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ:

". . . ފުލުހުން ދެއްކި 5 މިނިޓުގެ ވީޑިއޯ އިން މި މީހުން ވައްކަން ކުރާ ތަނެއް ނުފެނޭ. ފެންނަނީ އެ މީހުންގެ ވަޒީފާގެ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކުރާތަން . . . މި މީހުން އެ ފޮށިތައް ނަގާ އެ ލާންޖެހޭ ތަނަކަށްލާ، އެ ހަދަންޖެހޭ ގޮތެއް ހަދާ، މި ސާލަކަށް ފޮށިތަކުގައި ހުރޭ ބައެއް ފަހަރު ތަޅުނުލާ ހުންނަ އެއްޗެހި، ޒިބު ނެއްޓިފައި، ނޫނީ ވާގަނޑެއް ނެތް . . . އެ މީހުން އެތަން ރަނގަޅުކޮށްލާތަން ވެސް އާދޭ. އެހެންވީމާ ވަޒީފާގެ ތެރޭގައި ކުރަންޖެހޭ މިކަހަލަ ކަމެއް ކުރާތަން ބަލާފަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ގަބޫލުކުރެވޭ ވާހަކަތަކެއް ނޫން. އަދި ގެއްލިގެން އެބުނާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެގި ތަނެއް ނުފެނޭ . . . ހަމަ އެކަނި ތުހުމަތެއް އޮތީ. އަޅުގަނޑު (ޖާބިރު) އެތާނގައި މަސައްކަތް ކުރާތާ 12 އަހަރު މި ހިނގަނީ. . ."

ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ ފަރާތުން 16 މޭ 2016 ގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ:

". . . އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުންވަނީ މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސްއަށް ވަދެ ނިކުމެ އުޅޭ ކޮންމެ މުވައްޒަފެއްވެސް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ސްކްރީން ކުރެވި، ޗެކް ކޮށް، މުވައްޒަފުން ކަމުގައި ވިޔަސް މި ވަދެ ނިކުމެ ހެދެނީ . . . އެހެން ކަމުން މި ދެ މުވައްޒަފުން ވެސް ވަދެ ނުކުމެ ހަދާއިރު އަތުގައި ހުންނަނީ ކޮން އެއްޗެއްކަން އެނގޭނެ. އިލެކްޓްރޯނިކް އެއްޗެހިތަކެއް އަތުގައި ހުރި ނަމަވެސް އެނގޭނެ. އަދި ކޮންމެ ޝިފްޓެއްގައިވެސް 4 މުވައްޒަފުން މަސައްކަތް ކުރާނެ. އަދި މި މީހުން ކުރާ މަސައްކަތް 24 ގަޑި އިރު ބަލަން ކޮންމެ ޝިފްޓެއްގައިވެސް 2 ސުޕަވައިޒަރުން ތިބޭނެ. ސުޕްވައިޒަރުން ތިބެނީ 15 ވަރަކަށް ފޫޓު ދުރުގައި. މި ވީޑިއޯ ދެއްކި އިރުވެސް ހަމައެކަނި އެންމެ ވީޑިއޯ އެއް އަރިމަތިން އެ ދައްކަނީ . . . އެތަނަކީ މަތީގައިވެސް އަރިމަތީގައިވެސް އަދި ވަށައިގެން ސީސީޓީވީ ކެމެރާ ހަރުކުރެވިފައި ހުރި ތަނެއް. މި ސާލަކަށް އެ ލަގެޖު ބަންދުކުރާ ތަނުގެ އެފެންނަ ލަގެޖާއި އެއާ ދިމާލަށްވެސް ކެމެރާ ހަރުކޮށްފައި އެބަހުރި. ކީއްވެގެންތޯ އެ ކެމެރާގެ ސީސީޓީވީގެ ފުޓޭޖު އެ ބޭފުޅުންނަށް ނުދެއްކެންވީ. . . އެ ތަނުގައި އާންމު ގޮތެއްގައި އަމަލުކުރާ ގޮތަކީ ފޮއްޓެއް ހުޅުވިފައި ހުރެއްޖިއްޔާމުން އެ ރަނގަޅުކޮށްލުމަކީ މި މުވައްޒަފުންނަށް ލިބިފައިވާ އިޚްތިޔާރެއް . . . މިސާލަކަށް ހުރެދާނެ ތަޅުނުލައި ހުރި ފޮއްޓެއްގައި ޒިބު ހުޅުވިފައި . . . އެހެން ވެއްޖިއްޔާ އެފަރާތުން އެކަން ރަނގަޅުކުރާނެ. ލަގެޖް ހަމަޖައްސާ އެކަންކަން ރަނގަޅުކުރުމަކީ މި މުވައްޒަފުންގެ ކަމެއް. ސަލާމަތަށްޓަކައި 24 ގަޑިއިރު އެ ބޭފުޅުން އެ ތިބެނީ ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖު ބަލަހައްޓައިގެން. . . ގެއްލުނު މީހާއަކަށް ނޭނގޭ ތަކެތި ގެއްލުނީ މި އެއަރޕޯޓުން ކަމެއް ޗައިނާ އެއަރޕޯޓުން ކަމެއް . . . ގޭގައި ހުއްޓާ ކަމެއް" ގެއްލިގެން އެ އުޅެނީ ނިކޯން ބްރޭންޑްގެ ބޮޑު ދެ ކެމެރާއާއި އައިޕެޑަކާ . . . މި އީ ޖީބަށް ތަނަކަށް ލައިގެން ފޮރުވޭ ވަރަށް ވުރެ މާބޮޑެތި އެއްޗެހިތަކެއް. އެ ވަރު ބޮޑެތި އެއްޗެހި ޖީބަށް ލައިގެން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް އެކްސްރޭ މެޝިނުން ޗެކް ކުރެވިގެންދާއިރު މި ފަދަ އެއްޗެއް ވަގަށް ގެންދެވިދާނެ ކަމަށް ނުފެނޭ. ޑިއުޓީއަށް ދާއިރު ސެކިއުރިޓީގެ އެތެރެއަށް ވެއްދޭނީ ހަމައެކަނި އެފަރާތުގެ އަތުގައި އޮންނަ ވޮލެޓާ ހެދުން ކަހަލަ އެއްޗެއް. އެ ނޫން އެއްޗެއް އެތެރެކޮށް ބޭރު ކުރަންޏާ ސެކިއުރިޓީގެ ގޮތުގައި ތިބޭ މީހުން ސުވާލުކުރާނެ. އެ ވީޑިއޯ އަކުން ފޮއްޓަކުން އެއްޗެއް ވަގަށް ނަގާތަން ނުފެނޭ. . . "

ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ ފަރާތުން 31 މޭ 2016 ގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާނުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ:

" . . . އެމްއޭސީއެލް ގެ ބަޔާނުގައި މައިގަނޑު ދެކަމެއް ފާހަގަކޮށްފައިވޭ . . . ފުރަތަމަ ކަމަކީ ބެގޭޖްގައި މިއިންނަ ޕޮޒިޝަން ނޫން އެހެން ގޮތަކަށް އޭތި ބަދަލުކުރުމުގެ ވާހަކަ. މީގައި ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެނީ އެއަރލައިން އިން އެ ދުވަހު ޝިފްޓު ސީނިއަރަކަށް ހުރީ ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންކަން، އެ ދުވަހު އެ ބެގޭޖުގައި މައްސަލައެއް ހުރެގެން އެއަރލައިން ސްޓާފަކަށް އިންފޯމްކޮށްފައިވޭ އެ ދުވަހު އެ ފަރާތުން. އެއަރލައިން ސްޓާފަށް އިންފޯމްކޮށްފައި އަދި މި ފަރާތަށް ވެސް ރައިޓް އޮތީމަ އޭތި ރަނގަޅުކޮށްލީ. އެއަރލައިންގެ ސްޓާފަކަށް އެންގީ އެ ދުވަހު އޭގައި ޑެމޭޖެއް ހުރެގެން. . . "

މި މައްސަލައިގެ ހާދިސާ ހިނގިކަމަށް ބުނާ ދުވަހު ފަސިންޖަރުންގެ ދަބަސްތައް ނަގައި ބޯޓަށް އެރުވުމުގެ މަސައްކަތުގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާއި އޭނާއާ އެކުގައި އެ ތަނުގައި އުޅުނު އެހެން މުވައްޒަފަކު އުޅުނު ގޮތް ފެންނަ ސީސީޓީވީ ކެމެރާގެ ފުޓޭޖް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ބެލިއިރު، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާއި އޭނާއާ އެކުގައި އެ ތަނުގައި އުޅުނު އެހެން މުވައްޒަފަކު ކޮންމެވެސް ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަސް ޔޫއެލްޑީ އަށް ލުމަށްފަހު އެ ފޮށީގެ ޒިބު ހުޅުވައިގެން މިނިޓެއްހާއިރު އުޅުންތަން އެ ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުން ފެނެއެވެ. އަދި އެ ފޮއްޓަކީ ނޫކުލައިގެ ފޮއްޓެއް ކަންވެސް އެނގެއެވެ. އަދި އެ ފޮށީގެ ޒިބު ހުޅުވައިގެން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އެކުރި ކަމެއް ކުރުމަށްފަހު އެ ފޮށި ޔޫއެލްޑީ އިން އަނެއްކާ ނަގައި، ފޮށި ގެނެސްދޭ ބެލްޓުގެ ބިއްދޮށުގައިވާ ދާރަ މަތީގައި އެ ފޮށި ބެހެއްޓިތަން ފެނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ފޮށިން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ނުވަތަ އޭނާއާއެކު އެ ތަނުގައި ހުރި އަނެއް މުވައްޒަފު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެގިކަމުގެ އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނުވަތަ ނިޝާނެއް ނުފެނެއެވެ. އެ ފޮށިން ކެމެރާއަކާއި އައިޕެޑް ފަދަ ތަކެތި އެ ވަގުތު ނެގިނަމަ، އެ ފޮށީގެ ޒިބު ލެއްޕުމަށްފަހު ޖާބިރު ކެމެރާއާ ކުރިމަތިވާ ގޮތަށް އެނބުރުނު ވަގުތު އޭނާގެ އަތުގައި އެއްޗެއް އޮތްނަމަ ފެންނާނެއެވެ. އަދި ލައިގެން ހުރި ހެދުމުގެ ޖީބެއްގައި އެއްޗެއް އޮތްނަމަ ފުއްޕާފައި ހުރި ތަންވެސް ފެންނާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއިން އެއްވެސް ކަމެއް ނުފެނެއެވެ. އެންމެ ކުޑަމިނުން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ޒިބު ހުޅުވި ފޮއްޓަކީ އެ މީހެއްގެ ފޮށިން އަގުބޮޑު ސާމާނުތަކެއް ގެއްލިގެން ޝަކުވާ ކުރި ފަސިންޖަރުގެ ފޮށިކަންވެސް އެމްއޭސީއެލް އަށް ބުނެދެވިފައި ނެތެވެ.

އިސްތިއުނާފު ކުރަން އެމްއޭސީއެލްގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ފުރަތަމަ ނުކުތާގައި މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ހެކި ވަޒަންކުރަން ޖެހެނީ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ކަމަށާއި، ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖުން ފެންނަގޮތުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ އަމަލުތަކަށް އެ މިންގަނޑުން ބަލައިފިނަމަ ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަހުން އެ ދުވަހު ގެއްލިފައިވާ ތަކެތި ނަގާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތާއި އެހެން މުވައްޒަފަކު ވެގެން ކަން ސާބިތުވާ ކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު، ފަސިންޖަރެއްގެ ދަބަހުން އެ ދުވަހު ގެއްލިފައިވާ ތަކެތި ނަގާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާއި އެހެން މުވައްޒަފަކު ވެގެންކަން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާ އެއްވެސް ކަމެއް އެ ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުން ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. ފޮށީގެ ޒިބު ހުޅުވިތަން ފެނުނު ނަމަވެސް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ ފަރާތުން އޭގެ ޖަވާބުގައި ބުނެފައިވަނީ ފޮށިތަކުގައި ބައެއް ފަހަރު މައްސަލަތައް ހުންނަ ކަމަށާއި ބައެއް ފަހަރު ތަޅުނުލާ ހުންނަ އެއްޗެހި ހުންނަ ކަމަށާއި، ޒިބު ނެއްޓިފައި، ނޫނީ އަތްގަނޑު ނުވަތަ ވާގަނޑެއް ނެތް އެއްޗެހި ހުންނަ ކަމަށާއި އެހެން ހުންނަ އެއްޗެހި ރަނގަޅުކޮށް ހަދާކަމަށާއި، އެ ދުވަހުވެސް އެގޮތަށް އަމަލުކުރީ އެކަހަލަ މައްސަލައެއް އެ ފޮށީގައި ހުރެގެން ކަމަށެވެ.

މިގޮތަށް، ހެއްކަކުން ދޭހަވާ ކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން ދެ ގޮތަކަށް ދޭހަވާން އޮންނަ އިރު މި ފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ޝަރީއަތުން ބޮޑަށް ބުރަވާނީ ކޮން ޚަސްމެއްގެ ފަރާތުން ދޭހަކުރާ ގޮތަށްތޯ ބަލާއިރު އެކަން ކުރާނޭ ތަފާތު އެކިއެކި ގޮތް ހެއްކާބެހޭ އުސޫލުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން މި މައްސަލައިގައި ވީޑިއޯ ހެކިން ދޭހަވާ ދޭހަވުމާބެހޭ ގޮތުން ދެ ޚަސްމުންގެ ފަރާތުން ދޭހަކުރާ ގޮތް ތަފާތުވެފައި ވާތީ މިކަމުގައި ބޮޑަށްބުރަވެވޭ ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި އަންނަނިވި ގޮތްތަކަށް ރިއާޔަތްކުރަމެވެ.

ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތްކަމަށް ބުނާ ދެ ގޮތެއް ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމަތީގައި އޮވެފައި އެއިން އެއްވެސް ގޮތަކީ މުސްތަހީލު ގޮތެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނަމަ، އެ ތަނުން އެއްގޮތަކީ ވުން މާ ދުރު ގޮތެއް ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، ދެން ބާކީ އޮންނަ ގޮތަކީ ބޮޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭ މިންގަނޑުން އެކަމެއް ވެފައިވާ ގޮތް ކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. ހަމައެގޮތަށް، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތައް ވަޒަންކުރާއިރު، ކަންވެފައިވާ ގޮތް ކަމަށް ވެދާނޭ ތިންގޮތެއް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ގޮތްތަކެއް ފަނޑިޔާރުގެ ކުރިމަތީގައި ހުރެއްޖެނަމަ، އެ ހުރިހާ ގޮތްތަކެއް ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކޮށް، ކަންވެފައިވާ ގޮތާ އެންމެ ގާތްކުރާ ގޮތްތަކުގެ ތަރުތީބުން އެ ގޮތްތައް އަތުރާލުމުން، އެ ތަނުން ކަންވުމާ އެންމެ ގާތްގޮތް ނުވަތަ ކަންވެފައިވާ ކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ބުރަވެވޭ ގޮތް އޮންނާނީ ހޯދިފައެވެ.

އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ހައިކޯޓުގެ ގަޒިއްޔާއެއް ކަމުގައިވާ މިލަރ ވ. މިނިސްޓަރ އޮފް ޕެންޝަންސް ގަޒިއްޔާގައި ލޯޑް ޑެނިންގ ބުނެފައިވަނީ:

"ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު، އެކަން ނުވުމަށްވުރެ ބޮޑަށް އެކަން ވެފައިވާކަމަށް ބެލެވޭކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ބުނެވޭވަރުވެއްޖެ ނަމަ ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރެވުނީއެވެ. ނަމަވެސް ދެ ގޮތްވެސް އެއީ ކަންވެފައި އޮވެދާނެ ގޮތްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ގަބޫލުކުރެވޭނަމަ، ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރެވިފައި ނުވަނީއެވެ."

ޕަސެންޓޭޖުގެ އުސޫލުން ބަޔާންކުރާ ކަމަށް ވެއްޖިއްޔާ، ކަމެއް ވެފައިވާ ކަމަށް %50 އަށް ފަނޑިޔާރަށް ގަބޫލުކުރެވޭނަމަ ދައުވާކުރާ ފަރާތަށް މައްސަލަ ގެއްލުނީއެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް ކަންވެފައިވާ ކަމަށް %51 އަށް ފަނޑިޔާރަށް ގަބޫލުކުރެވޭނަމަ އެ ދައުވާ ދައުވާކުރާ ފަރާތަށް ކާމިޔާބު ވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ބޮޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ގޮތުގެ މިންވަރަކީ %1 ގެ ތަފާތެއް ކަމަށް ވުމަކީވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތް ދޭހަކުރެވޭ ގޮތުގެ މިސާލެއް ބަޔާންކޮށްލާނަމެވެ. މިސާލަކަށް، މާލޭގެ އާޓިފިޝަލް ބީޗުން ހިނގާފައި ދިޔައީ ކުއްތާއެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރުމަށްވުރެ އާޓިފިޝަލް ބީޗުން ހިނގާފައި ދިޔައީ ބުޅަލެއް ކަމަށް ބޮޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭނެއެވެ. އެގޮތަށް ބޮޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބަކީ މާލޭގައި ކުއްތާ ނުއުޅޭތީ އެވެ. ގެއަކުން ވައްކަންކުރީ އެގޭގެ ދޮރުން ވަތް މީހާއަށްވުރެ އެގޭ ފާރުމަތިން ފުންމާލައިގެން އެގެއަށް ވަން މީހާކަމަށް ބޮޑަށް ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. ސަބަބަކީ ދޮރުން ވަތް މީހާ އެގެއަށް ވަނީ ދޮރުގައި ހުރި ތަޅުގެ ޕާސްކޯޑު ޖަހައިގެން ނުވަތަ ބެލްޖަހައިގެން ގެއަށް ވަނުމުގެ ހުއްދަ އޮވެގެން ކަމަށް ދޭހަކުރެވޭތީ އާއި ފާރުމަތިން ފުންމާލައިގެން އެ ގެއަށް ވަން މީހާއަށް އެގެއަށް ވަނުމުގެ ހުއްދަ އޮތްކަމަށް ދޭހަ ނުވާތީއެވެ.

ދެ ގޮތުން ކުރެ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތް ވަޒަންކުރުމުގައި، ކުރެވޭ ތުހުމަތުގެ ލުއިކަމާއި ބުރަކަމުގެ މައްޗަށް ވެސް ފަނޑިޔާރު ރިއާޔަތް ކުރަންވާނެއެވެ. ފަނޑިޔާރުގެ ކުރިމަތީގައި އޮތީ، ކަން ހިނގި ހަގީގީ ގޮތް ކަމަށްވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ދެ ތުހުމަތު ކަމަށްވެފައި، އެ މައްސަލައިގައި އެއީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތް ކަމުގައި ވާނަމަ، ބޮޑަށް ބުރަވާންވާނީ ދެ ތުހުމަތުން ކުރެ ސީރިއަސް ތުހުމަތެއް ކުރެވޭ އަމަލު ހިނގުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކަމަށެވެ. އެ ދެ ގޮތުންކުރެ ސީރިއަސް ތުހުމަތުކުރެވޭ އަމަލު ހިނގާފައިވާ ކަމަށް ބުރަވާ ނަމަ އެކޮޅަށް ހުރި ހެކިތައް ވަރުގަދަވާން ޖެހޭނެއެވެ. މިސާލަކަށް، މަކަރާ ހީލަތް ހެދުމުގެ އަމަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް ބުރަވާންޖެހޭނީ އެކަން ހިނގާފައިވަނީ މުއްތަހަމުގެ ފަރުވާ ކުޑަކަމުން ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތަށެވެ. ގަސްތުގައި މީހަކަށް އަނިޔާކުރިކަމަށް ވުރެ ބޮޑަށް ބުރަވާންޖެހޭނީ އެކްސިޑެންޓަކުން ހިނގި ކަމެއް ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތަށެވެ.

މި ހަމަތަކުން ބަލާއިރު، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވެނީ ފަސިންޖަރެއްގެ ފޮށިން ވައްކަން ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތު ކަމަށްވެފައި، އެ ފޮށީގެ ޒިބު އޭނާ ހުޅުވިތަން ފެނުނު ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އެ ފޮށިން އޭނާ އެއްޗެއް ނެގިތަން ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އޭނާ ފޮށި ލެއްޕުމަށްފަހު، ކެމެރާއަށް ކުރިމަތިވާ ގޮތަށް އެނބުރުނު ވަގުތު އޭނާގެ އަތުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ހުރި ތަނެއް ނުފެނެއެވެ. އަދި އޭނާ ހުޅުވީ ޝަކުވާކުރި ފަސިންޖަރުގެ ފޮށިކަމެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. އޭނާ ވަޒީފާއެއްގެ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ޒިބު ނޭޅުވި ހުންނަ ފޮއްޓާއި، ތަޅު ނުލެވި ހުންނަ ފޮއްޓާއި ހުޅުވިފައި ހުންނަ ފޮއްޓާ އާންމުކޮށް ދިމާވާނެތީ ދެކޮޅުން ދައްކާ ވާހަކައިގެ ތެރެއިން، އޭނާ އެ ފޮށި ހުޅުވިފައި ހުރުމުން އެ ފޮށި ރަނގަޅުކުރީ ކަމަށް ބުނާއިރު އެއީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އަދި އޭނާ ފޮށި ހުޅުވާފައިވަނީ ތަނުގައި ހަމަޖައްސާފައި އޮންނަ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށް ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. މި ހާލަތުގައި އޭނާއާމެދު ކުރެވޭ ސީރިއަސް ނުވަތަ ބުރަ ތުހުމަތަކީ އޭނާ އެ ފޮށިން ވައްކަންކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެމްއޭސީއެލް އިން ބުނާބުނުމެވެ. އޭނާ ފަސިންޖަރުގެ ފޮށިން ވައްކަން ކުރިކަމަށް އެމްއޭސީއެލް އިން ބުނާތީވެ އެގޮތަށް ބުރަވެވޭނީ އެ ފަރާތުން އެ ބުނާ ވާހަކައަށް ހަރުދަނާ ކަމެއް ގެނެސްދޭ އިތުރު ކަމެއް ދެއްކިގެންނެވެ. އެމްއޭސީއެލް އިން އެ ބުނާގޮތް ބޮޑަށް ގަބޫލުކުރުމަށް އެ ވީޑިއޯ އިން އެ ފެންނަ މަންޒަރު ނުފުދެއެވެ.

އެހެންކަމުން މި މައްސަލައިގައި އެމްއޭސީއެލް އިން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް މެދުވެރިވި ސަބަބު ނުވަތަ އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު އަމަލު އޭނާ ކޮށްފައިވާކަން ސާބިތުނުވާތީ، މި މައްސަލައިގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އެމްއޭސީއެލްގައި އަދާކުރަމުންގެންދިޔަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޒޫއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ.

އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން

އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން 19 އެޕްރީލް 2016 ގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ:

". . . އަޅުގަނޑަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ނޭނގޭ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަންޖެހުނީ ކީއްވެގެން ކަމެއް . . . އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި ކުންފުނިން އަޅުގަނޑާ އެއްވެސް ސުވާލެއް ކޮށްފައެއް ނެތް މިކަން ހިނގާ ދިޔަގޮތުގެ . . . ހަމަ ވައްކަން ކުރީއޭ ކިޔާފަ ކަނޑާލާފަ މިއޮތީ . . . "

އެމްއޭސީއެލްގެ ފަރާތުން 8 މޭ އަދި 16 މޭ 2016 ގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ދިން ބަޔާންތަކުގައި ބުނެފައިވަނީ:

". . . އަޅުގަނޑަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި އެއަރޕޯޓު ކުންފުނީގެ ފަރާތުން ޖާބިރާއި އަޝްފާގުއާ ދެމީހުން ހާޒިރުކޮށްގެން ތަހުގީގު ނުކުރޭ. ނަމަވެސް މައްސަލަ ތަހުގީގުކުރުމަށްޓަކައި ފޮނުވީ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް . . . "

މި މައްސަލައިގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމު ނުކޮށްކަން އިސްވެ ދިޔަ ޕެރެގްރާފުގައިވާ އެމްއޭސީއެލްގެ އިއުތިރާފުން ސާބިތުވެއެވެ.

ހައްލުތައް

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލައެއް ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހަޅާ ފަރާތަކަށް ތިން ބާވަތެއްގެ ހައްލު ދިނުމުގެ ބާރު ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އެއީ:

(ހ) އެ މުވައްޒަފަކު ކުރިން ހުރި ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުން؛ ނުވަތަ

(ށ) މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އަދާކުރަމުންދިޔަ ބާވަތުގެ ވަޒީފާއެއްގައި، ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ އެހެން ވަޒީފާއެއްގައި ބެހެއްޓުން؛ ނުވަތަ

(ނ) ބަދަލު ދިނުން.

މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތަކަށް މިއިން ހައްލެއް ޓްރައިބިއުނަލަށް ހޯދައި ދެވޭނީ އެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތިކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުގައި ސާބިތުވެއްޖެ ނަމައެވެ.

ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އިން އެނގެނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މުވައްޒަފަކަށް ދެވިދާނެ އެންމެ އަސާސީ ހައްލަކީ އެ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރިއިރު އަދާކުރަމުންދިޔަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުން ކަމެވެ. މި މާއްދާގައި މި ބުނާ އަސާސީ ހައްލުގެ މާނަ އަކީ އިސްތިސްނާއީ ހާލަތެއް ނެތް ނަމަ އެ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރި އިރު އަދާކުރަމުންދިޔަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމެވެ. ނުވަތަ އެނޫންވެސް އޭނާއާ އެކަށީގެންވާ ވަޒީފާއެއްގައި ބެހެއްޓުމަށެވެ.

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި އިރު މުވައްޒަފު ހުރި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަށް އެންގުމުގެ އަމުރަކީ އަދާލަތުގެ ހައްލެއް ކަމުގައިވާ، ވަކިގޮތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ އަމުރާ އެއް ސިފައެއްގެ އަމުރެކެވެ. އެހެންކަމުން އަދާލަތުގެ ހައްލެއް ކަމުގައިވާ، ވަކިގޮތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ އަމުރާ އެއްފަދައިން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި އިރު ހުރި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަށް ހުރަސް އަޅާ ބައެއް ހާލަތްތަކެއް ހުންނާނެއެވެ. އެކަން ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ފަހު ޖުމްލައިން ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ. އެހެންކަމުން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި އިރު ހުރި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަށް އަމުރެއް ނެރުމުގެ ކުރިން އެ އަމުރެއް ނެރުމަށް ހުރަސް އަޅާ ހާލަތެއް އޮތްތޯ ނުވަތަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަކީ އަމަލީ ގޮތުން ކުރެވެން އޮތް ކަމެއްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ.

އިސްވެ މި ބަޔާންކުރި ފަދައިން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި އިރު ހުރި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަށް ހުރަސް އަޅާފާނޭ ނުވަތަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަކީ އަމަލީ ގޮތުން ކުރެވެން ނެތް ކަމަށް ބެލެވިދާނެ ބައެއް ހާލަތްތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.

އަނބުރާ އިއާދަނުކުރެވޭނޭ މިންވަރަކަށް، ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި މުވައްޒަފާ ދެމެދުގައިވާ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވުން؛

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ތާރީޚާއި ވަޒީފާދިނުމަށް އަމުރުކުރާ ތާރީޚާދެމެދު އެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވެފައިވުން؛

ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރީގެ ކުޑަބޮޑުމިން؛

ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރީގެ ހާލަތު ގޯސްވެފައިވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ވިޔަފާރިއަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައުމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފަކު ލެވެން ނެތުން؛

ހަމަ އެގޮތަށް، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި އިރު ހުރި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަށް ބާރު އަޅާ ހާލަތުތަކެއް ވެސް އެ މައްސަލައެއްގައި ހުރެދާނެއެވެ. އެފަދަ ބައެއް ހާލަތުތަކަކީ:

މުވައްޒަފުކުރި ޣައިރުސުލޫކީ އަމަލަކީ އެފަދަ ފުރަތަމަ އަމަލުކަމަށްވެފައި، އެ ހާލަތުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެ މައްސަލައިގެ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ހައްލަކީއެ މުވައްޒަފަށް އިންޒާރު ދިނުންކަމަށް ބެލެވޭ ހާލަތުތައް؛

އެ ވަޒީފާއަށް އެ މުވައްޒަފު ރުޖޫއަ ނުކޮށްފިނަމަ، އެ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ މުވައްޒަފުގެ ހުރި ޚާއްސަ ހާލަތެއްގެ ސަބަބުން އެހެން ތަނަކުން ވަޒީފާއެއް ހޯދުމަކީ މުސްތަހީލު ކަމަކަށް ވުން؛

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި އިރު ހުރި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަ ނުކޮށްފިނަމަ، އެއީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ އެކަށީގެންނުވާ އަމަލުތައް ބަލައިގަތުން ކަމަށް ދޭހަވާނޭ ހާލަތުތައް؛

އަނބުރާ އިއާދަ ނުކުރެވޭނޭ މިންވަރަކަށް، ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި މުވައްޒަފާ ދެމެދުގައިވާ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވުން

އާންމު ގޮތެއްގައި ވަޒީފާގެ ގުޅުމުގައި ދިމާވާ ޚިލާފުވުންތަކާއި ޝައްކުތަކާ އެކުވެސް އެ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމުގެ ގާބިލުކަން ދެ ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. ވަރަށް މަދު ފަހަރަކު މެނުވީ ސަތޭކަ ޕަސެންޓު އިތުބާރަކީ އޮންނާނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެހެން ކަމުން ސުވާލަކީ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަ ކުރަން ނުފެންނަ ކަމަށް ނިންމާނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތާ ދެމެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވުމުން ހެއްޔެވެ. ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު މުވައްޒަފާ ދެމެދުގައި ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ އިތުބާރެއް އޮވެގެން މެނުވީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ދެ ފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވަޒީފާގެ ގުޅުން ދެމެހެއްޓޭނެ މިންވަރުގެ އިތުބާރު އޮތްކަން ނުވަތަ ނެތްކަން ކަނޑައެޅޭނީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް އެ މައްސަލައެއްގައި ހިމެނޭ އަދި އެ މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ޚާއްސަ ހާލަތްތައް ވަޒަންކޮށްގެންނެވެ.

އެހެންކަމުން، ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރާނީތޯ ނުވަތަ ބަދަލުދިނުމަށް އަމުރުކުރާނީތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި އެ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ޚާއްސަ ހާލަތުކަކާއި ކަންކަން ޓްރައިބިއުނަލުން ނުވަތަ ކޯޓުން ވަޒަންކުރަންވާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް އެ މުވައްޒަފަކީ ވަރަށް ސިއްރު މައުލޫމާތުތަކެއް ބަލަހައްޓަންޖެހޭ ގޮތަށް ބޮޑެތި އިޚްތިޔާރުތައް ދީފައި އޮންނަ މުވައްޒަފަކު ކަމަށް ވެފައި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މުޅި ވިޔަފާރި ދެމިއޮތުމާއި ނެތުން އޮންނަނީ އެ މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ އިތުބާރުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވެފައި، އެ މުވައްޒަފުގެ އިތުބާރާ މެދު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޝައްކެއް އޮތްނަމަ އެ ހާލަތުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު މުވައްޒަފު އަނބުރާ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމަކީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތްކަމަށް ނުވެ ހިނގައިދާނެއެވެ.

ވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ވަކާލާތުކުރާނީ ވަކިކުރެވިފައިވާ މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް އޮންނަންޖެހޭ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ކަމުގައިވީ ހިނދު، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެ ބުނާ ބުނުމުގެ ހަގީގަތް ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ވަޒަންކޮށް، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެ ބުނާ ބުނުމަކީ ބުއްދީގެ ހަމަތަކުގެ މަތިން ދެކޮޅުޖެހޭ، ހަރުދަނާ ސަބަބުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާ ކޮށްގެން ބުނާ ބުނުމެއްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ. ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މުވައްޒަފަކު އަލުން ވަޒީފާއަށް ނެގުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް ފަސްޖެހޭނެއެވެ. އެގޮތަށް ފަސްޖެހޭ ފަސްޖެހުމަކީ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަ ނުކުރަންޖެހޭ މަގުބޫލު އުޒުރެއް ނޫނެވެ. އަދި އެގޮތަށް ފަސްޖެހޭ ފަސްޖެހުމަކީ ދެ ފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވާ ވަޒީފާގެ ގުޅުމުގެ އިތުބާރު މުޅިންހެން ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއްވެސް ނޫނެވެ. މިސާލަކަށް، އޮސްޓްރޭލިއާގެ ގަޒިއްޔާއެއް ކަމުގައިވާ ޕަރކިންސް ވ. ގްރޭސް ވާރލްޑްވައިޑް ގައި ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުންތަކަކަށް އެ ކުންފުނީގެ އެހެން މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ ޕަރކިންސް މަސްތުވާތަކެތި ސަޕްލައިކޮށްދީފައި ވާތީވެ، ނޯޓިސް ދިނުމެއްނެތި ޕަރކިންސް ވަގުތުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ. މައްސަލައިގައި ޝަރީއަތްކުރި ފަނޑިޔާރު ނިންމާފައިވަނީ ޕަރކިންސް މަސްތުވާތަކެތި ސަޕްލައިކުރި ކަމުގެ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތް ކަމަށާއި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ މައްސަލަ ބެލި ފަނޑިޔާރު ނިންމާފައިވަނީ މުވައްޒަފު އަނބުރާ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރަން ނުފެންނަ ކަމަށެވެ. ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރަން ނުފެންނަ ސަބަބެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ޕަރކިންސް މަސްތުވާތަކެތި ސަޕްލައިކުރި ކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ގަބޫލުކުރާތީވެ އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި ޕަރކިންސްއާ ދެމެދުގައިވާ އިތުބާރު ގެއްލިފައި ވާތީވެ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމަކީ އަމަލީ ކަމަކަށް ނުވާތީއެވެ. ނަމަވެސް މި މައްސަލައިގައި ޝަރީއަތްކުރި ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ކޯޓް އޮފް އެޕީލް އިން ބަދަލުކުރަމުން ބުނެފައިވަނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ޣައިރުސުލޫކީ އަމަލެއް ކޮށްފައިވާކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި އެ މުވައްޒަފު ނެގުމަށް ފަސްޖެހުމަކީ ކޮންމެހެން އެ ދެ ފަރާތުގައިވާ އިތުބާރު ގެއްލިއްފައިވާތީވެ އެ މުވައްޒަފު ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަ ކުރުމަކީ އަމަލީ ގޮތެއް ނޫންކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށެވެ. އެޕީލް ކޯޓުގެ ރައުޔަކީ، މިގޮތަށް ކޯޓުގެ ވިސްނުން ބަހައްޓާނަމަ، އެކަމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފު ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މުވައްޒަފަށް ލިބެންވާނެ ކަމަށް ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އަސާސީ ހައްގުން އެ މުވައްޒަފަކު މަހުރޫމުވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ތާރީޚާއި ވަޒީފާދިނުމަށް އަމުރުކުރާ ތާރީޚާ ދެމެދުގައި އެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވެފައިވުން

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާއި ވަޒީފާ ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމާ ދެމެދުގައި ދިގު މުއްދަތެއް ވޭތުވެފައި ވާނަމަ، އެ ހާލަތުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި މުވައްޒަފު އެހެން ވަޒީފާއެއް ގައި ހުރުމަކީ ވަރަށް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އަލުން އެ ވަޒީފާއަށް ނިކުންނަ ނަމަ އެ ވަޒީފާގެ ބާވަތުން އަލުން އިތުރު ތަމުރީން ހަދަން ޖެހުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އެ ހާލަތުގައި އެންމެ އިންސާފުވެރި ގޮތަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރީގެ ކުޑަބޮޑުމިން

ބައެއް ފަހަރު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރިއަކީ ކުޑަ ވިޔަފާރިއެއް ކަމުގައިވާނަމަ، މުވައްޒަފު އައުމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފަކު އިތުރުވުމުން ޚަރަދު ބޮޑުވާގޮތް ދިމާވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ޚާއްސަގޮތެއްގައި ކުރިން އެ މުވައްޒަފަކު ހުރި ވަޒީފާއަށް އެހެން މުވައްޒަފަކު ނަގާފައިވާ ނަމައެވެ. ނަމަވެސް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަކީ ބޮޑު ވިޔަފާރި ތަނެއް ނަމަ އެއީ އެހާބޮޑު މައްސަލައަކަށް ނުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރީގެ ހާލަތު ގޯސްވެފައިވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ވިޔަފާރިއަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައުމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފަކު ނެގެން ނެތުން

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާއި އަލުން އެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމާ ދެމެދުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރިއަށް ހެޔޮނޫން ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާ ވަގުތެއްގައި އެ މުވައްޒަފު ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރަން އަމުރުކުރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅުގޮތްތޯ ވިސްނާލުމަކީ ވެސް ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު، ކުރިން އެ މުވައްޒަފު ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދިޔަ ޑިޕާޓްމެންޓު އުވާލުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެ މަސައްކަތެއް އެ ތަނަކުން ހުއްޓާލުމުގެ ސަބަބުން އެ މުވައްޒަފު ތަމްރީނުވެފައިވާ ނުވަތަ ޚާއްސަވެފައިވާ ދާއިރާއިން ކުރާނެ މަސައްކަތެއް އެ ތަނުގައި އޮތްތޯ ބެލުމަކީވެސް ރަނގަޅު ކަމެކެވެ.

އެހެނިހެން ކަންކަން

ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނުވަތަ ކޯޓުން އަމުރުކުރާއިރު އެ މުވައްޒަފަކަށް އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ގެއްލިފައިވާ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ޓްރައިބިއުނަލުން ނުވަތަ ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ގޮތަށް ދޭން އަމުރުކުރުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ގައިވާ ގޮތަށް އެ މުވައްޒަފެއްގެ ވަޒީފާ ދެމިގެންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މުޅި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ މުވައްޒަފަކަށް ގެއްލިފައިވާ އެންމެހާ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް އެކުގައި ނަގައި ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ލާޒިމުކަމެއް ނޫނެވެ. އެ މުވައްޒަފަކު އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ވަޒީފާގައި ހުރިނަމަ ލިބޭނޭ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން ނަގައިދޭނެ މިންވަރެއް ކަނޑައަޅާނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ނުވަތަ ކޯޓުންނެވެ. ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތަކީ ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވީ ފަރާތް ނޫން އެ ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާގެ މައްޗަށް އޮތް މަސްއޫލިއްޔަތެއްކަން ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ގާނޫނުގެ 24 ވަނަ މާއްދާ އިން ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތުމުން، ވަޒީފާ އަލުން އަނބުރާ ދިނުމަށް ކޯޓުން އަމުރު ކުރާއިރު، ވަޒީފާ އަލުން ދިނުމާދެމެދު ހިނގާފައިވާ މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމުގައި އެ މުވައްޒަފަކަށް ބޭއިންސާފު މުއްސަނދިކަމެއް ލިބޭ ގޮތަށް އެފަދަ އަމުރެއް ކުރުމަކީ އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ. ޚާއްސަކޮށް އެ މީހަކު އެހެން ވަޒީފާއެއް އަދާކޮށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް އާމްދަނީ ހޯދަމުން ގެންގޮސްފައިވާ ނަމަ ނަގައިދޭނެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމުގައި އެކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކުރަންވާނެ އެވެ. އަދި ނަގައިދޭނޭ މިންވަރެއް ކަނޑައެޅުމުގައި އާއްމުކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެހެން ވަޒީފާއެއް ހޯދުމަށް ހޭދަވާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ މުއްދަތަށް ވެސް ރިއާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ.

މި މައްސަލައިގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައަޅައި، މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ދެ ފަރާތުގެ މެދުގައި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީވެ، ވަޒީފާ އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމަކީ އެންމެ އަދުލު ވެރިގޮތް ކަމަށް ނުފެންނާތީވެ، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލެއް ނަގައިދިނުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ޓްރައިބިއުނަލުގެ އެ ނިންމުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ބާތިލުކޮށް ހައިކޯޓުން ކުރި ހުކުމުގައި ބުނެފައިވަނީ، މި މައްސަލައިގައި އެންމެ އަދުލުވެރި ހައްލެއް ކަމުގައި އެ ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންނަށް ބުރަވެވެނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުން ކަމަށެވެ.

މި މައްސަލައިގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ދިނުމަށް އެންމެ އަދުލުވެރި ހައްލަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުމަށްޓަކައި އިސްވެދިޔަ 50 ވަނަ ޕްރެގްރާފުން 59 ވަނަ ޕެރެގްރާފާ ހަމައަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު، އެމްއޭސީއެލްގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާގައި ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތަކީ ފަސިންޖަރުންގެ ލަގެޖު މަތިންދާ ބޯޓަށް އެރުވުމުގެ މަސައްކަތް ކަމަށްވެފައި އެ މައްސައްކަތަކީ އޭވިއޭޝަން ސެކިއުރިޓީއާ އެއަރލައިންތަކާއި ދަތުރުކުރާ ފަސިންޖަރުންގެ އިތުބާރާ ގުޅިފައިވާ މަސައްކަތެއް ކަމުގައިވުމާއެކު އެ މަސައްކަތް ކުރާ މީހެއްގެ މައްޗަށް އެ މަސައްކަތް ކުރުވާ ފަރާތުގެ ޔަގީންކަމާއި އިތުބާރު އޮވެގެން ނޫނީ މަސައްކަތް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށްވާއިރު، މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ހާދިސާ ހިނގި ދުވަހު މުވައްޒަފު ޑިއުޓީގައި ހުރެ ފަސިންޖަރެއްގެ ފޮށި ހުޅުވި ސަބަބާބެހޭ ގޮތުން އެކަށީގެންވާ ޖަވާބެއް މި މައްސަލައިގެ އެއްވެސް މަރުހަލާއެއްގައި ބުނެދެވިފައި ނެތުމުން، މި ހާލަތުގައި މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ ހިނދު އެފަދަ ހައްސާސީ މަސައްކަތެއް ކުރުން ހިމެނޭ ވަޒީފާއަކަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ރުޖޫއަކުރުމަކީ އެންމެ މަސްލަހަތުހުރި ގޮތް ކަމަށް އަހުރެންނަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ.

މި ބަޔާންކުރެވުނު ސަބަބުތަކަށްޓަކައި އަހުރެންނަށް ފެންނަނީ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާގެ ހުކުމުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރަން އަމުރުކުރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ނޫންކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގެ އެންމެ އަދުލުވެރި ހައްލަކީ މި މައްސަލައިގައި ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވާ ގޮތަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ކުރިން އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އޭނާއަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައި ދިނުމަށެވެ.

ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރުގެ ރައުޔު:

ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުއޫދުގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދުކުރަމެވެ.

ފަނޑިޔާރު ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދުގެ ރައުޔު:

ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުއޫދުގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދުކުރަމެވެ.

ޙުކުމް

ދެންފަހެ، އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ކަންކަން އެހެންހުރުމުން:

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާގެ ހުކުމުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ މ. މައިކްރޯވޭވް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އެމްއޭސީއެލް ގައި އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން ކަމަށް ބަލާނެ ތަނެއް ނެތް ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަނޑައެޅުއްވުމަށް މި މައްސަލަ ބެލި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން ތާއީދުކުރަމެވެ.

(ށ) މި މައްސަލައިގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ މ. މައިކްރޯވޭވް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އެމްއޭސީއެލްގައި އަދާކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމަށާއި އަދި އޭނާ އަކީ އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިފައިވާ މުވައްޒަފެއް ކަމުގައި ނުބެލުމާއެކު، އޭނާ ވަޒީފާގައި ހުރި ނަމަ އެ މުއްދަތުގައި އޭނާއަށް މުސާރައާއި އުޖޫރައާއި އިނާޔަތްތަކުގެ ގޮތުގައި ލިބޭނޭ ފައިސާ އޭނާ އަށް ލިބިދިނުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/554 ގަޒިއްޔާގެ ހުކުމުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަނޑައެޅުން ބާތިލުކުރުމަށް މި މައްސަލަބެލި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން ކަނޑައަޅަމެވެ.

(ނ) އެމްއޭސީއެލް އާއި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ މ. މައިކްރޯވޭވް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އާ ދެމެދުގައި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީވެ، ޓްރައިބިއުނަލުން ފާހަގަކުރި ފަދައިން، ވަޒީފާ އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުމަކީ އެންމެ އަދުލުވެރިގޮތް ކަމަށް ނުފެންނާތީ، ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ މ. މައިކްރޯވޭވް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމަށް މި މައްސަލަބެލި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން ކަނޑައަޅަމެވެ.

(ރ) ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ މ. މައިކްރޯވޭވް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަށް ނަގައިދިނުމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ފައިސާގެ އަދަދަކީ އަދުލުވެރި އަދަދެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 61,405/60 ރުފިޔާ އެމްއޭސީއެލްގެ ކިބައިން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ މ. މައިކްރޯވޭވް، ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަށް ނަގައި ދިނުމަށް މި މައްސަލަ ބެލި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން ކަނޑައަޅަމެވެ.

މި ޤަޟިއްޔާ ބަލައި ޙުކުމް ކުރީ:

އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރުޙުސްނުއް ސުޢޫދުޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދު(ރިޔާސަތު)