މުޙައްމަދު ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ވ. އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ނަތީޖާ: އަޣުލަބިއްޔަތުން އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 247/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ މުވައްޒަފު ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅުމަކީ މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ސާބިޤާތަކާ (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 (ށ) (2)) ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން (ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ޢަދުލުވެރި ސަބަބަކަށްވުން) އާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ދީ ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން) ޤާއިމުވެފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 11-13 - ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް)
2. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ހުރެގެންނެވެ؛ ކޮންމެ misconduct އަކީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުން ހުއްދަވާ ކަމެއް ނޫން، gross misconduct ކަމަށް ބެލެވޭނީ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވުން، އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލުން، ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އިލްތިޒާމުތަކާ އަސާސީގޮތުން ޚިލާފުވުމުން ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލަކަށްވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 14-15، 19 - ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު؛ ޕެރ. 56-57 - ފަނޑިޔާރު އިސްމާޢީލް ޝަފީޢު)
3. ވަކިކުރި ސަބަބު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ސާބިތުކުރަންވާނީ މަދަނީ މިންގަނޑު (ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑު) ން ނެވެ. (ޕެރ. 24-26 - ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު؛ 2018/SC-A/49)
4. ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވާން މަދުވެގެން: ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ދިނުން، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު (އެހީތެރިއަކާއެކު) ދިނުން، އިދާރީ ތަޙްޤީޤެއް ކުރުން، އަދި ވަކިކުރި ސަބަބާއެކު އެންގުން ފުރިހަމަވާންޖެހޭ؛ ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅެނީ ޙާލަތާއި ތުހުމަތުގެ ޠަބީޢަތަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ތަޙްޤީޤަށް ބަޔާން ނަގައި ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވޭ (ހުރިހާ ފަނޑިޔާރުން އެއްބަސް). (ޕެރ. 30-36، 54؛ 2010/HC-A/208، 2021/SC-A/20)
5. ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނަކީ ފަނޑިޔާރުންނަށް ހިނގާ ޤާނޫނެއް ކަމުން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ މެންބަރުން އެ ޤާނޫނުގެ 'ފަނޑިޔާރު' ގެ މާނާގައި ނުހިމެނޭތީ، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމެއް ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 (ށ) (2) އާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް އެ އަސާސުގެ މައްޗަށް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 44-53 - ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު)
6. އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަކީ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ދައުރު އަދާކުރާ ކޯޓެއް ނޫނެވެ؛ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤު/މާނަކުރުމުގައި ގޯހެއް ހެދިއްޖެނަމަ މެނުވީ ބަދަލެއް ނުގެނެވޭނެއެވެ؛ 23 (ހ) ގައިވަނީ ސަބްޖެކްޓިވް ޓެސްޓެކެވެ: މުވައްޒަފު ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު ކުރެވޭނެ ކަމެއްކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުފެނޭ ސަބަބުތައް އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކަށް ބިނާވެފައިވާނަމަ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެއެވެ. (ޕެރ. 62-65 - ފަނޑިޔާރު އިސްމާޢީލް ޝަފީޢު)
7. ދަށުމަރުޙަލާގައި ބަހުސްނުކޮށް ނިންމާފައިނުވާ ކަމެއް (މިސާލު ބަދަލުގެ މިންވަރު) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ނަގައި ނިންމުމަކީ އިސްތިއުނާފުގެ ޢާންމު އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ ބަދަލު ކަނޑައަޅުމުގައި ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ޤަޟިއްޔާގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 38-43 - ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފުގެ ޚިލާފު ރައުޔު)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19، 21 (ހ) އަދި 23 (ހ)، (ށ) ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 (ށ)، 3 އަދި 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (2)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ
• ހައިކޯޓު 2013/HC-A/142 (ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ވ. އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު)
• ހައިކޯޓު 2011/HC-A/134
• ހައިކޯޓު 2010/HC-A/208 (އަޙްމަދު އަސްލަމް ވ. އަޕަރ ސައުތު ޔުޓިލިޓީސް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-A/14 (ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ވ. ފާޠިމަތު މަލީހާ ޖަމާލް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2014/SC-A/27، 2014/SC-A/30 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. HDFC)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2019/SC-A/85
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-A/38، 2017/SC-A/36
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ވ. އަންޖަލީނާ މޭރީ ނާޒިއު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2019/SC-A/68 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ވ. އާދަމް ޒަމީލް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2018/SC-A/49 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2021/SC-A/28 (MIRA ވ. މޯލްޑިވްސް ކޮލިޓީ ސީފުޑް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2021/SC-A/20 (ޤާސިމް މޫސާ ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2019/SC-A/35 (އާމިނަތު އަރީޖް ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ވ. އަޝްފާޤު ވަޙީދު؛ ޢަލީ ވަޙީދު ވ. MNDF؛ މުޙައްމަދު ނަދީމް ވ. CSC (ނަންބަރު ނުފެނޭ)
• ހައިކޯޓު: ޒީބާ ޢަތާ މުޙައްމަދު ވ. ACC؛ MTCC ވ. އަޙްމަދު މުޙައްމަދު؛ ޕްރިސިޝަން މެރިން ވ. ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ޢަލީ (ފަރާތްތަކުގެ ހުށަހެޅުމުގައި)