Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2023/HC-A/141 · 20 ޖުލައި 2026 · ވަޒީފާއާ ބެހޭ

ލިޓަސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަބޫބަކުރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 86/VTR/2021

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ރިޑަންޑަންޓްކޮށް ވަކިކުރި މުވައްޒަފު ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން އަމުރުކުރުމުގައި 2018/SC-A/49 ގެ އުޞޫލުތަކާއި 2012/SC-A/05 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުވިތޯ، ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރިގޮތް ރަނގަޅުތޯ، އަދި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރާ ތާރީޚާ ހަމައަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ނަގައިދިނުމަކީ ނުޙައްޤު މުއްސަނދިކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި ނިންމުމަށް އިސްތިއުނާފުގައި ނުކުތާއެއް ހުށަނާޅާނަމަ، ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްތޯއާއި އިޖުރާއަތު ޞައްޙަތޯ އިސްތިއުނާފުގައި ނުބެލޭނެއެވެ. (ޕެރ. 13)
  2. އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މުވައްޒަފަކަށް ދެވޭ އެންމެ އަސާސީ ޙައްލަކީ ކުރިން ހުރި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމެވެ (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ))؛ ޓްރައިބިއުނަލުން ފުރަތަމަ ބަލަންވާނީ ރުޖޫޢަކުރުމަށް ކަމަށާއި، އިތުބާރު ގެއްލުން، ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވުން، ވިޔަފާރީގެ ކުޑަބޮޑުމިން އަދި ވިޔަފާރީގެ ޙާލަތު ގޯސްވުން ފަދަ ހުރަސްތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ (2018/SC-A/49). (ޕެރ. 14-16)
  3. ވަކިކުރިއިރު އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތު ރަނގަޅުވުމުން ވަޒީފާ އަނބުރާ އޮފަރކުރާނެކަމަށް ވަޢުދުވެފައިވާއިރު، ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވިކަން ދަލީލުކުރާ ލިޔެކިޔުމެއް ނުވަތަ ބޯޑުގެ ޤަރާރެއް ހުށަނާޅާ ޙާލަތުގައި، ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތު ނިމުމުން ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީޚުން ފެށިގެން ރުޖޫޢަކުރަން ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމުމަކީ 2018/SC-A/49 ގެ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18-20)
  4. ޤާނޫނެއް ހިނގަނީ އާންމުކޮށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު ހިނގާ ކަންކަމަށް (prospective) ނަމަވެސް، ފަހުން ހިނގާނެކަމަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ ކުރީގެ ކަންކަމަށްވެސް ހިނގާނެއެވެ (retroactive)؛ ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތުގައިވެސް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 21-22)
  5. ޤާނޫނުއަސާސީ، ޤާނޫނުތައް، ގަވާއިދުތަކާއި ޤާނޫނީ ބާރުލިބިފައިވާ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުން/މެންބަރުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއް ކަމުން، ޚަޞްމަކު ފާހަގަނުކުރި ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ތާރީޚު ކަނޑައެޅުމަކީ 2012/SC-A/05 (ލިޔުމަކާ/މަޢުލޫމާތަކާ މެދު ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު) ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 23)
  6. ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމަށް އަމުރުކުރާއިރު ގެއްލުނު މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ދިނުމަކީ ވަޒީފާ ދެމިގެންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނަމަވެސް، މުޅި މުއްދަތުގެ ފައިސާ ދިނުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ނުޙައްޤު މުއްސަނދިކަމެއް ނުލިބޭނެ ގޮތަށް، އެހެން އާމްދަނީއާއި ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ ވާޖިބު (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 24 ވަނަ މާއްދާ) ފަދަ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ (2019/SC-A/36، 2019/SC-A/27، 2019/SC-A/30). (ޕެރ. 24-26)
  7. ދަށުކޯޓެއްގެ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނީ ގޯހެއްކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމުން ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށް ބުނުމުން ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާނުކުރެއެވެ؛ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުން ނުޙައްޤު މަންފާއެއް ލިބޭ ގޮތެއް ސާފުކޮށްނުދެވޭ ނުކުތާއަކާ މެދު ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑަނާޅާނެއެވެ (2019/SC-L/91). (ޕެރ. 29-30)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.