މުޢީން ޙަސަން ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ނިންމި؛ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރުން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 124/VTR/2022

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި 124/VTR/2022 ގެ ނިންމުމަށް ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް، އިސްތިއުނާފު ނުކުރާ ސަސްޕެންޝަނާބެހޭ 78/VTR/2022 ގެ ނިންމުމަށް ބިނާވެފައިވާއިރު، އެ ނުކުތާތަކަކީ އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރެވޭ މިންވަރަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ނުކުތާތަކެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ސްކޫލެއްގެ ޓީޗަރަކު، ދަރިވަރަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ތުހުމަތާ ގުޅިގެން ތަކުރާރުކޮށް އޮފީހަށް ނުކުތުން މަނާކުރުމަށްފަހު، ފުލުހުންނާއި ޕީޖީން ޖިނާއީ ދަޢުވާއަށް ހެކި ނެތްކަމަށް އެންގި ނަމަވެސް، ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން 19 އެޕްރީލް 2022 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަކިކުރީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ފަދަ ޙާލަތެއްގައި އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާހުރެ ކަމަށާއި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ނިންމިއެވެ. ސަސްޕެންޝަނާބެހޭ ވަކި މައްސަލައެއް (78/VTR/2022) ގައި ސަސްޕެންޝަން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްކަމަށް ނިންމާފައިވިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން 12 ނުކުތާއިން ބުނީ ތަކުރާރު ސަސްޕެންޝަނާއި ތަޙްޤީޤުގެ އިޖުރާއަތުގެ މައްސަލަތަކަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ރިޢާޔަތް ނުކުރާކަމަށެވެ. ކޮމިޝަނުން ބުނީ ނުކުތާތައް ބިނާވެފައިވަނީ އިސްތިއުނާފު ނުކުރާ 78/VTR/2022 ގެ ނިންމުމަށް ކަމަށާއި ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ނުއުފައްދާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އިސްތިއުނާފު ފޯމުގައިވަނީ 124/VTR/2022 ގެ ނިންމުން އެކަނި ކަމަށާއި، ނުކުތާތަކުގައިވާ ކަންކަމަކީ އިސްތިއުނާފު ނުކުރާ 78/VTR/2022 ގައި ނިންމާފައިވާ ކަންކަން ކަމަށާއި، 124/VTR/2022 ގައި ވަކިކުރުން ނުރަނގަޅުވާ ގޮތަކާ ގުޅޭ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ނުއުފައްދާތީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައިވާ ނިންމުމަކީ އިސްތިއުނާފު ފޯމުގައި (ނިމުނުގޮތުގެ ޚުލާޞާ އާއި މައްސަލައިގެ ނަންބަރުގައި) ބަޔާންކޮށްފައިވާ ނިންމުމެވެ؛ ފޯމުގައި ބަޔާންނުކުރާ އެހެން ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19، 23–26)
2. އިސްތިއުނާފު ނުކުރާ ނިންމުމެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަމާމެދު، އެހެން ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމުން ބަލާ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ބަހުސްކޮށް ގޮތް ކަނޑައެޅުމަކީ އިސްތިއުނާފީ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 27)
3. އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުގައި ދަށު ފަރާތުން ހަދާފައިވާ ގޯހަކީ ކޮބައިކަމާއި، އޭގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ބޭއިންސާފަކީ ކޮބައިކަމާއި، ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށް ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ނުއުފައްދާނަމަ، އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރެވޭ މިންވަރަށް ނުކުތާތައް ބަޔާންކޮށްދެވިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެ ކަމަށާއި، އެފަދަ މައްސަލައެއް އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 28–29)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އޚމ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. މުޙައްމަދު މާލިކު
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-L/91 (މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު)
• [2022] SC 39
• [2023] SC 38