ޖޭ.އޭ.އާރު.އެޗް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢާޠިމް މުޙައްމަދު އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް

ނަތީޖާ: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްފައިވާކަމަށް ކަނޑައެޅި

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، ރިޑަންޑަންސީ، ކޮވިޑް-19 ގެ ހާލަތު، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 61/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކޮވިޑް-19 ގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން ރިސޯޓެއްގެ 17 މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންސީގެ ސަބަބުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިނުވާކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅުން ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ރިސޯޓު ބަންދުކޮށް މުވައްޒަފުންނަށް ވޮލަންޓަރީ ސްޕެޝަލް ލީވް ދިނުމަށްފަހު، ރިޑަންޑަންސީ ޕޮލިސީއެއް އެކުލަވާލައި ޕާރފޯމަންސް އިވެލުއޭޝަނަކުން ހޮވައި 8 ސެޕްޓެމްބަރު 2020 ގައި 17 މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި. ރިސޯޓު ހުޅުވީ 1 ނޮވެމްބަރު 2020 ގައި.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުވާތީ މިއީ އަންފެއަރ ޑިސްމިސަލްއެއް ކަމަށާއި، ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކޮށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް (ދިން ފައިސާ އުނިކޮށް) ދިނުމަށެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ ކޮވިޑް-19 އަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަމަށާއި، ސްކޯރިންގ ހެކި ހުށަހެޅި ނަމަވެސް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މިންގަނޑުތަކާ ޚިލާފުކަމަށެވެ. މުވައްޒަފުން ބުނީ ޕޮލިސީގައިވާ އުޞޫލުތަކަށް ޢަމަލުކުރިކަން ހެކިން ނޭނގޭކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޢާލަމީ ކާރިސާއެއްގެ ސަބަބުން ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު ހަޤީޤަތުގައި ވާކަން ހެކިން ސާބިތު؛ ސްކޯރިންގ ޝީޓްތައް ހުށަހެޅި، ތަފާތުކުރުމެއް ނުވަތަ ނުނިޔަތެއް ނެތް، ކުންފުނީގެ ހެޔޮނިޔަތް ފާޅުވާތީ ދެ ވައްތަރުގެ ޢަދުލުވެރިކަމަށް ފުރިހަމަ ކަމަށް ކޯޓުން ނިންމި.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް ގެނައި 6 ވަނަ އިސްލާޙުން ރިޑަންޑަންސީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކުރިނަމަވެސް، އެ އިސްލާޙު ގެނައުމުގެ ކުރިން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި މައްސަލަތަކަށް އެ އިސްލާޙު ތަޠުބީޤުކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 14)
2. ހަޤީޤަތުގައިވެސް ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެފައިވޭތޯ ބަލަންވާނީ، މުވައްޒަފު ކުރަމުންދިޔަ ބާވަތުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުނީތޯ ނުވަތަ މަދުވީތޯ ނުވަތަ މުސްތަޤުބަލުގައި ހުއްޓޭނެތޯ ނުވަތަ މަދުވާނެތޯ، ވަކިކުރީ އެ ސަބަބަށްތޯ، އަދި ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެއްކަހަލަ މަސައްކަތްކުރާ އެހެން މުވައްޒަފުން ތިބިނަމަ ހޮވުނު ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެ، އަދި ތަޢުލީމާއި ތަޖުރިބާއާއި ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތު ފަދަ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 15)
3. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްވެފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނީ، ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާއަށް ޝާމިލްކޮށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ވަކިވަކި މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. (ޕެރ. 23.1)
4. ކުރިން ތަޞައްވުރުނުކުރެވޭ ޢާލަމީ ކާރިސާއެއްގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރި ނުހިނގައި ވަޒީފާތައް ރިޑަންޑަންޓްކުރުމުގައި، ވަޒީފާގެ އޮނިގަނޑަށް ގެނައި ބަދަލެއް ސާބިތުނުވުމާއި، ހޮވުމުގައި ހިމެނުނު ހުރިހާ މުވައްޒަފުންގެ ސްކޯރިންގ ޝީޓް ހުށަނާޅުމާއި، ރިސޯޓު ހުޅުވޭނެ ލަފާކުރި ތާރީޚެއް ބަޔާންކުރުމަކީ، ފާޅުކަންބޮޑު ހެޔޮނިޔަތް ފަސާދަކޮށްލަނިވި، ނުވަތަ ވަކިކުރުމުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ދައްކާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 23.5-23.7)
5. ރިޑަންޑަންސީ ޕޮލިސީގައި ސްކޯރިންގ ޕްރޮސެސް ބޭނުންކުރާނީ ބޭނުންވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު، ރިޑަންޑަންޓްކުރި މުވައްޒަފުންގެ ސްކޯރިންގ ޝީޓްތައް ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، ތަފާތުކުރުމެއް ނުވަތަ ނުނިޔަތެއް ދައްކާނެ ހެއްކެއް ނެތްނަމަ، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ފުރިހަމަވާކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26، 27)
6. ވަކިނުކޮށް ޗުއްޓީ ދީގެން މުވައްޒަފުން ގެންގުޅުމާއި، ޕޮލިސީ ހިއްސާކޮށް މަޢުލޫމާތު ދިނުމާއި، ފަހުން އާ ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ހެޔޮނިޔަތް ދައްކާ ކަންކަމެވެ. (ޕެރ. 27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) އަށް ގެނައި 6 ވަނަ އިސްލާޙު
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21، 29، 88 ވަނަ މާއްދާ (ފަރާތްތަކުން ޙަވާލާދީފައި)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)، 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 68 ވަނަ މާއްދާ (ފަރާތްތަކުން ޙަވާލާދީފައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/36,37,38 (ކްރައުން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުﷲ އާނިސް އަދި އިތުރު 21 ފަރާތެއް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/49 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/53 (ޢަލީ މޫސާ ވ. އާސިޔަތު ނިޒާރު)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/24
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/134
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/280