ސޮނެވާ މެނޭޖްމެންޓް (ވީބީއައި) ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު އަންސާމް

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްފައިކަމަށް ނިންމި

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން، އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުއެޅުން، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 75/VTR/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުރިން ދީފައިވާ ލިޔުމުން އިންޒާރުތަކަށް ބިނާކޮށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި، އެ އިންޒާރުތައް އެކަށީގެންވާ ހަމައަކުން ދީފައިވާކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އަންނަންތޯއާއި، ތަޙްޤީޤީ އިންޓަވިއުއަށް ތަމްސީލުކުރުމަށް ގެނެވޭނީ ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފެއްކަމަށް ބުނުމުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ރިސޯޓެއްގައި ފުޑް އެންޑް ބެވަރެޖް ސަރވިސް ހޮސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި މުވައްޒަފަކަށް ވަޒީފާ އެއްބަސްވުމުގެ 11.3.2 އާ ޚިލާފުވުމުން ތިން ފަހަރު ލިޔުމުން އިންޒާރުދީ، ފަހުން ބައްދަލުވުމެއްގައި ސުޕަވައިޒަރުންނާ ޖަދަލުކުރިކަމަށް ބުނެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: އިންޒާރުތައް އެކަށީގެންވާ ހަމައަކުން ދިންކަން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ސާބިތުނުކުރެވޭތީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ތަމްސީލުކުރުމަށް ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފަކަށް ހަނިކުރުމުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުވާކަމަށް ބުނެ، ވަޒީފާ އަނބުރާ ދިނުމަށާއި މުސާރަ ދިނުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ބަހުސަކީ ޝަކުވާ ނުކުރާ އިންޒާރުތައް ސާބިތުކުރަން ނުޖެހޭކަމާއި، ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދޭންޖެހޭ ޤާނޫނީ އިލްތިޒާމެއް ނެތްކަމާއި، ޓްރައިބިއުނަލުން ހުށަނާޅާ ޝަކުވާއެއް ބެލިކަމެވެ. މުވައްޒަފުގެ ބަހުސަކީ ވަކިކުރި ސަބަބު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އޮތްކަމާއި، އިންޒާރުތައް ދީފައިވަނީ ތަޙްޤީޤު ނުކޮށްކަމެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޝަކުވާ ނުކުރާ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅުތައް ޞައްޙަކަމަށް ބެލެވޭތީއާއި، ތަކުރާރުކޮށް އިންޒާރުދިނުމަށްފަހުވެސް އިޞްލާޙުނުވާތީ ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށްވާތީއާއި، މުވައްޒަފު ވަކީލަކަށް އެދިފައި ނުވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލިފައި ނުވާތީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރި. ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާ ނަތީޖާއަށް އެއްބަސްވެވަޑައިގަތީ އިންޒާރުތައް މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާތީއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި (ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ޢަދުލުވެރި ސަބަބަކަށް ވުން) އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރި އިޖުރާއަތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއަތަކަށް ވުން) ޤާއިމްވެފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 10-11)
2. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން އެޅޭ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅަކީ އެކަށީގެންނުވާ ފިޔަވަޅެއްކަމަށް ދެކޭނަމަ އެކަމުގެ ޝަކުވާ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު މުވައްޒަފަށް އޮވެއެވެ؛ އެފަދަ ޝަކުވާއެއް ހުށަހެޅިނަމަ ފިޔަވަޅު އެކަށީގެންވާކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ ނަމަވެސް ޝަކުވާ ހުށަނާޅައި ފަހުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލައިގެ ތެރެއިން އެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ޞައްޙަކަމާ ސުވާލު އުފެދޭކަށް ނެތެވެ؛ ޝަކުވާ ހުށަނާޅުމުގެ ނަތީޖާއަކީ އެއީ ޞައްޙަ ފިޔަވަޅުތަކެއްކަމުގައި ބެލެވުމެވެ. (ޕެރ. 17-21) (މި ނުކުތާގައި ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު ތަފާތު)
3. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު ރަނގަޅުކުރުމަށް ތަކުރާރުކޮށް ލިޔުމުން އިންޒާރުދީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށްފަހުވެސް އަޚްލާޤީ މިންގަނޑު ރަނގަޅުނުކުރާނަމަ، އެއީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެކެވެ؛ ހަމައެކަނި އެންމެ ފަހުގެ ހާދިސާއަށް ބަލައިގެން ނޫނީ ވަކިކުރެވޭނެ ސަބަބަކަށް ނުވިޔަސް، ކުރިން ދީފައިވާ އިންޒާރުތަކާއެކު ބަލާއިރު މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްވެއެވެ. (ޕެރ. 24-26)
4. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބަލަނީ ވަކިކުރާ ސަބަބު މުވައްޒަފަށް އެނގުމާއި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެވެ؛ ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭނީ ކޮންމެހެން ވަކީލަކާއެކު ނޫނެވެ، ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަމަކީ މުވައްޒަފުގެ އިޚްތިޔާރެކެވެ؛ ނަމަވެސް މުވައްޒަފު ވަކީލަކަށް އެދިއްޖެނަމަ އެ ޙައްޤު ދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 29)
5. ތަޙްޤީޤީ އިންޓަވިއުއަށް ތަމްސީލުކުރުމަށް ގެނެވޭނީ ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފެއްކަމަށް ސިޓީގައި ބުނުމަކީ ހަމައެކަނި އެއަށް ބަލައި ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ނުދިންކަމަށް ދަލާލާތުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ނުދިންކަމަށް ބެލެވޭނީ މުވައްޒަފު އެކަމަށް އެދިމެ ފުރުޞަތު ފަހިނުކޮށްދީފައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 30-32)
6. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ބެލުމުގައި 2011/HC-A/134 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ހަތް އިޖުރާއަތަށް ރިޢާޔަތްކުރެވެއެވެ. (ޕެރ. 27)
7. (ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު) ކުރިން އެޅި ފިޔަވަޅުތަކަށް ބިނާކޮށް ވަކިކުރިކަމަށް ބުނާނަމަ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅިފައިވާކަން ސާބިތުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް ވަކިވަކިން ޢިތުރާޟުކުރެވޭ ނަމަވެސް، ގާތްގާތުގައި އެޅުނު ފިޔަވަޅުތަކާ ގުޅޭ ޝަކުވާ ވަކިކުރުމުގެ ދަޢުވާ ފޯމުގައި ހިމެނުމުން (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 6 މަހުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި) އެ ފިޔަވަޅުތައް ބެލޭނެއެވެ؛ ހެކިވެރިން ސޮއިކުރި ތަފްޞީލީ އިންޒާރު ލިޔުންތަކަށާއި މުވައްޒަފު ޢިތުރާޟު ނުކުރުމަށް ބަލައި، މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ ވަކިކުރުން އެކަށީގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 41-49)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2015/R-20 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދު 2015)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-14 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• 2011/HC-A/134
• 2014/SC-A/27
• 2017/SC-A/14
• 2010/SC-A/02 (އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުސްޠަފާ)
• 2012/HC-A/280
• 2010/HC-A/208