އިބްރާހީމް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 23 ވަނަ މާއްދާ، ނޯޓިސް ދިނުމާކާއިނުލާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 157/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ޖިނާއީ ތުހުމަތަކާ ގުޅޭ އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކަށް ބިނާކޮށް މުވައްޒަފު ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އެކަށީގެންވާ ސަބަބާއި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ، އަދި ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭ މައުޟޫއުގެ ދާއިރާއާއި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ތަފާތުކުރުން ހިނގާފައިވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީގެ ޑިރެކްޓަރެއް، އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން ދަޢުވާއަށް ފޮނުވި ތުހުމަތަކާ ގުޅިގެން ކުރެވުނު އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކަށްފަހު 30 ޖޫން 2021 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ވަކިކުރީ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެ، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްގެން ކަމަށާއި، އެދުނު އަމުރުތައް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކޮމިޝަނުގެ ސިޓީއާ މެދު ޓްރައިބިއުނަލުން ގޮތެއް ނުނިންމި ކަމަށާއި، 23 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުވި ކަމަށާއި، ތަފާތު ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރި ކަމަށާއި، ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ކުރިން ވަކިކުރި ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ސިޓީގައިވާ ކަންކަމަކީ ދަޢުވާގެ މައުޟޫއާ ގުޅޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ތުހުމަތު ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާތީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބު އޮތެވެ؛ ޖަވާބުދާރީވުމާއި ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވެއެވެ؛ އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ވަކިނުކުރުމަކީ ހުރަހެއް ނޫނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅުނު ދަޢުވާގެ މައުޟޫއަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ ބެލުން ކަމަށްވާނަމަ، ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބާ ގުޅުމެއް ނެތް، ވަކިކުރުމަށްފަހު ދީފައިވާ އެހެން ސިޓީއެއްގައިވާ ކަންކަން (ފިޔަވަޅެއް އެޅިކަން ނޭނގޭނަމަ) އެ ދަޢުވާގެ ތެރެއިން ޓްރައިބިއުނަލުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11-13)
2. ނޯޓިހެއް ނުދީ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވޭނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ؛ ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށާއި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ތަޠުބީޤުކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ތުހުމަތުތަކުގެ ދޮގުތެދު ސާބިތުކުރަންވާނީ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގެ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުންނެވެ. (ޕެރ. 15-16)
3. ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވާ ޙާލަތުގައި ކަމަށާއި، ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކަށް ވާނީ ދެފަރާތުގެ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެއް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަށް ތަބާވެވިއެވެ. (ޕެރ. 17)
4. ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުވާ މިންގަނޑާއި (އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި) އިދާރީ ފިޔަވަޅަކަށް ކަމެއް ސާބިތުވާ މިންގަނޑު (ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑު) ތަފާތުވާތީ، ޖިނާއީ ތުހުމަތެއްގެ ސަބަބުން ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭނީ މަދަނީ/އިދާރީ މިންގަނޑުންނެވެ؛ ޖިނާއީ ކުށް ކޯޓުގައި ސާބިތުނުވުމަކީ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއްގެ ދަށުން ވަޒީފާއިން ވަކިނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18، 21)
5. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކުން ދީ ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމާއި، މުވައްޒަފު އެދިއްޖެނަމަ ކަނޑައަޅާ މީހެއްގެ/ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެވެ؛ މި ފުރުޞަތުތައް ދީފައިވާނަމަ މުވައްޒަފު ޖަވާބުނުދިނުމަކުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލިގެނެއް ނުދެއެވެ. (ޕެރ. 23-26)
6. ތަޙްޤީޤުކުރާ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިނުކުރުމަކީ، ވަކި މުވައްޒަފަކު ކުރި ޢަމަލުގެ މައްޗަށް ބަލައި ވަކިކުރުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނޫނެވެ؛ އެހެންކަމުން އެހެން މައްސަލަތަކާ ތަފާތަށް ޢަމަލުކުރީ ކަމަށް ބުނެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 28)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 4 ވަނަ ނަންބަރު
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 513 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/27 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/68 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޒަމީލް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން (މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް) ވ. އަޙްމަދު ވާޞިފް
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/321-201/HC (ނަންބަރު ސާފުނޫން) / އަޙްމަދު އަސްލަމް ވ. އަޕަރ ސައުތު ޔުޓިލިޓީސް ލިމިޓެޑް
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ 205/VTR/2021