މޯލްޑިވްސް އިންފްލައިޓް ކޭޓަރިންގ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަުދ ޝަފީޤު
ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި (ބެލެވޭ ކަމަށް ވަކިކުރުމުގެ ބަދަލު ބާޠިލު؛ ނޯޓިސް މުއްދަތުގެ އުޖޫރަ ޤާއިމް)
ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ
ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 197/VTR/2019
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދިނުމަށް ބުނެ ވަކިކުރި މުވައްޒަފަކު ވަކިކޮށްފައިވަނީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގެ މާއްދާގެ ދަށުން ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބަދަލު ނަގައިދިނުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ؛ އަދި ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަނާޅާ ލިޔުމެއް އިސްތިއުނާފު މަރުޙަލާގައި ބަލައިގަނެވޭނެތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: ހިއުމަން ރިސޯސަސް މެނޭޖަރެއް މަސައްކަތުގެ ފެންވަރާ ގުޅިގެން އިންޒާރާއި ނަޞޭހަތުގެ ސިޓީ ދިނުމަށްފަހު، ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި މުސާރަ ދޭނެކަމަށް ބުނެ ވަގުތުން ވަކިކުރިއެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭ ޙާލަތެއް ނެތްކަމަށާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބަދަލުގެ ގޮތުގައި USD 6,447 އާއި ނޯޓިސް މުއްދަތުގެ އުޖޫރައަށް USD 4,298 ނަގައިދިނެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ބުނީ ވަކިކުރީ ނޯޓިސް ދީ ވަކިކުރުމުގެ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސް ފައިސާ ދީގެންކަމަށާއި ޓްރައިބިއުނަލުން އެސަމްޕްޝަނަކަށް ބިނާކޮށް ނިންމިކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޖަވާބުގައި ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވިދާނެކަމަށް ބުނެފައިވާތީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ރަނގަޅުކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ވަކިކުރި ސިޓީއާއި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޖަވާބުން ވަކިކުރީ ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދީ ކަމަށް އެނގޭތީ، ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރިކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދިން ބަދަލު ބާޠިލުކުރެވުނެވެ. ނޯޓިސް ފައިސާ ދިންކަން ޓްރައިބިއުނަލުގައި ސާބިތު ނުކުރެވޭތީ އަދި ފަހުން ހުށަހެޅި ލިޔުން އައު ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަނެވޭތީ ނޯޓިސް އުޖޫރަ ޤާއިމުކުރެވުނެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ޖަވާބު ހުށަހެޅުމަށްފަހު އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު، ރައްދުވާ ފަރާތުން އިއުތިރާޒުކުރާ ޙާލަތުގައި، ދެވިފައި ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 8)
- ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ނޯޓިސް މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދީ ވަކިކުރުމާބެހޭ މާއްދާ (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 25 ވަނަ މާއްދާ) އަކީ ނޯޓިސް ދީ ވަކިކުރުމާ ގުޅޭ މާއްދާއެކެވެ؛ ވަކިކުރި ސިޓީއިން ނޯޓިސް މުއްދަތަށްވާ ފައިސާ ދޭގޮތަށް ނިންމާފައިވާކަން އެނގޭއިރު، އަދި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޖަވާބުގައިވެސް އެ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިކުރިކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު، އެ ވަކިކުރުމަކީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގެ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިކުރުމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 21–26)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށު ކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަކީ އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެންނެވެ؛ އައު ހެކި ބަލައިގަނެވޭނީ ދަށު ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިނުވާ ހެއްކަށެވެ. ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަނާޅުނު މަޤުބޫލު ސަބަބެއް ބުނެދީފައިނުވާ ލިޔުމެއް (ފުލް އެންޑް ފައިނަލް ސެޓްލްމަންޓް) އައު ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 28–30)
- ނޯޓިސް ފައިސާ ދައްކާ ޚަލާޞްކޮށްފައިވާކަން ޓްރައިބިއުނަލުގައި ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނުވާތީ، ނޯޓިސް މުއްދަތުގެ އުޖޫރަ ޓްރައިބިއުނަލުން ނަގައިދިނުމަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ނޯޓިސް ފައިސާގެ މިންވަރާމެދު ދެބަސްވުމެއް ފާހަގަކޮށްފައިވެސް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 31–32)
- ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ނޯޓިސް ދީ ވަކިކުރުމުގެ މާއްދާގެ ދަށުންކަން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ބަހުން އެނގޭއިރު، ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގެ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ވަކިކުރިކަމަށް ކަނޑައަޅައި ނަގައިދިން ބަދަލު ބާޠިލުވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ނޯޓިސް މުއްދަތުގެ އުޖޫރަ ނަގައިދިނުން ޤާއިމުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 33–34)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21، 23 އަދި 25 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި x27;33x27;، x27;32x27;، x27;35x27;)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއިން ނަޤުލުކޮށް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ފިޝަރީޒް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ސީ.އެންޑް.ސަން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް (ފުޓްނޯޓުގައި A/18-2016/SC)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/27-2014/SC
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/53-2014/HC (އިނަރމޯލްޑިވްސް ލިމިޓެޑް ވ. ޝަހުދު އަޙްމަދު)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.