ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/47ހައިކޯޓު · 6 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ އަޙްމަދު ރެޑްރޯސް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 6 ސެޕްޓެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު S2C/MA/2021/273ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކަނޑައަޅާފައި ނެތުމާއި، ޓްރެފިކިންގއަށް ބެލެވޭ ބަރުދަން ނޭނގޭތީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާ ގުޅިގެން ގެއެއް ބަލައި ފާސްކުރުމުން މަސްތުވާތަކެތި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ އެއްޗެހި ފެނި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައްޔަރުކޮށް 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރިއެވެ. ބަންދު ދެވަނަ ފަހަރަށް އިތުރުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު ދެވަނަ ފަހަރަށް އިތުރުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުމުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކަނޑައެޅިފައި ނެތުމާއި ބަރުދަން ނޭނގުމުގެ ސަބަބުން ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 (ޅ)، 22 (ކ) އާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގައިވާ ސާބިޤާއަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ތުހުމަތުތައް ތަފާތު ކަމަށާއި، ބަރުދަނާއި ގުޅުވާލެވޭ ހެކި ނެތް ކަމަށާއި، ތަކެތި ފެނުނީ ދުރުން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފޯމުގައި ކުށްތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ބަލާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުއްޓެވެ. ޓްރެފިކިންގއަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި ކުރީގެ ރިކޯޑަށް ބަލާއިރު ދޫކުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. ވަގުތު ފާއިތުވެފައިވާތީ ބަންދަށް އަލުން އެދުމުގެ ފުރުޞަތު ފުލުހުންނަށް ދިނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު S2C/MA/2021/273
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދަށް އަލުން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް އެދުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފުލުހުންނަށް ދޫކޮށްލި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއް އިތުރަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ޖަވާބު ހޯދަންޖެހެނީ ދެ ސުވާލަކަށެވެ: ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް އޭނާ ކުރިކަމަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިތޯއާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތްތަކުން ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެދާނެތޯއެވެ. (ޕެރ. 7، 2020/SC-A/93 ތަބާވެ)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ސަބަބެއް ވުޖޫދުގައިވާކަން ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑަކީ، އެފަދަ ސަބަބެއް ވުޖޫދުވުން، ވުޖޫދު ނުވުމަށްވުރެ ގާތްކަން ބޮޑުވުމެވެ؛ އަދި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ދެކޮޅަށް ހުރި ހެއްކަކީ ކޮބައިކަން ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ފަނޑިޔާރަށް ބުނެދިނުމެވެ. (ޕެރ. 7-8)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާއަކީ ހުރިހާ ހެއްކެއް ހާމަކުރަންޖެހޭ މަރުޙަލާއެއް ނޫނެވެ. ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމާމެދު ނިންމުމުގައި ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި ހެކި ވަޒަންކުރާ ގޮތަށް ހެކި ވަޒަންކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ؛ ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިތަކަށް ބަލަންޖެހޭނީ ޖުމްލަ ގޮތެއްގައެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޙުލީލު ރިޕޯޓާއި ބަރުދަން އެނގޭ ލިޔުންތައް ހުށަނާޅާކަމުގައި ވިޔަސް، ހެކިތަކާއި ޤަރީނާއަށް ޖުމްލަކޮށް ބަލާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިނަމަ އެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވެއެވެ. (ޕެރ. 8)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެތޯ ބެލުމުގައި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ ކުރީގެ ހައްޔަރު/ބަންދުގެ ރިކޯޑަށްވެސް ބަލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 9)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިއާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ އެ ކުށްތަކުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށްތަކެއް ކަމުން، ކުށުގެ ޒާތާއި ހެކިތަކާއި ޙާލަތަށް ބަލާއިރު އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ މީހަކު ދޫކޮށްލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 10، 2017/HC-A/242 އަދި 2011/SC-A/33 ތަބާވެ)

ޕެރ. 10، 2017/HC-A/242 އަދި 2011/SC-A/33 ތަބާވެމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދަށް އެދުނު ދުވަހާއި ހައިކޯޓުން ނިންމާ ދުވަހާ ދެމެދު ގިނަ ދުވަސް ފާއިތުވެ، ތަޙްޤީޤަށް ކުރިއެރުން ލިބިފައިވާނަމަ، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރުމާއެކު، ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދަށް އަލުން ދަށުކޯޓަށް އެދުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފުލުހުންނަށް ދޫކޮށްލުން އެންމެ ރަނގަޅެވެ. (ޕެރ. 11)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޤަވާޢިދު ނަންބަރު 01-REG-SC-2021 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/242 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ އިޙްސާން ޙުސައިން)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ހާތިފް ޙިލްމީ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ