ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/48ހައިކޯޓު · 12 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 · ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ފަހުގެ ޙުކުމަކުން ތަފާތުކޮށްފައިދައުލަތުން އެދުނު ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގ…ޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 12 ސެޕްޓެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3/AN/2021/001ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް (އޮންލައިންކޮށް) ކުރިއަށް ގެންދެވޭތީ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ މަޤްޞަދެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރު ނުނެރުމަށް ނިންމިއެވެ. ހައިކޯޓުގެ ރަޖިސްޓްރާރ ފުރަތަމަ އިސްތިއުނާފު ބަލައިނުގަތް ނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުން މައްސަލަ ބަލައިގަތުމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ޖިންސީ ކުށުގެ ދަޢުވާތައް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ހިނގަމުންދަނިކޮށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާމެދު ނެރެފައިވާ ފުރުން މަނާ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ބޭސްފަރުވާއަށް 4 މަހަށް ބޭރަށް ދިއުމުގެ ހުއްދަ ޖާމިނަކާއެކު ދިނެވެ. އޭނާ އެނބުރި ނައުމުން ފުލުހުން ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމަށް އެދުނު ނަމަވެސް، ފޯމުގައި ޖެހީ ފުރުމުގެ ކުރިން ކެންސަލްކުރެވިފައިވާ ޑިޕްލޮމެޓިކް ޕާސްޕޯޓެއްގެ ނަންބަރެވެ؛ އޭނާ ފުރީ އޯޑިނަރީ ޕާސްޕޯޓުގައެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާ ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި، ބޭސްފަރުވާއަށް ކޯޓުން ދިން ހުއްދައިގެ ދަށުން ރާއްޖެއިން ބޭރަށްގޮސް އެނބުރި ނައިސް ހުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނުނެރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާއާއި 2021/SC-A/08 ގައިވާ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ކެންސަލްކުރެވިފައިވާ ޕާސްޕޯޓެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ނެރެވޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ނިންމުމަކީ 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި 2021/SC-A/08 ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ކުށުގެ ހެކި، ފިލުމުގެ ޚަތަރު (ކުރިން ފިލާފައިވުން، ބޭރުގައި އުޅުމުގެ ވަސީލަތް، މަޤާމު) ހުރިކަމަށާއި، ޖިނާއީ ޝަރީޢަތް ރާއްޖެއިން ބޭރުން އޮންލައިންކޮށް ހިންގުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަނެއް ފަރާތުގެ ބަސް ޙުކުމުގައި ނުފެނެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ ނަމަވެސް، އެދުނީ ކެންސަލްކޮށްފައިވާ ޕާސްޕޯޓެއް ހިފެހެއްޓުމަށް ކަމުން އަމުރުން ނަތީޖާއެއް ނުނިކުންނާނެއެވެ. އޮންލައިން ޝަރީޢަތުގެ ސުވާލު ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާތީ ހައިކޯޓުން ނުނިންމެއެވެ. ފަނޑިޔާރު ނިޔާޒް ދެކެނީ ފިލައިގެން ބޭރުގައި އުޅޭ މީހަކަށް 75 ވަނަ މާއްދާ ނުހިނގާނެ ކަމަށާއި ޖާމިނުގެ ޔަޤީންކަން ތަންފީޛުކުރުން ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3/AN/2021/001
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދައުލަތުން އެދުނު ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގ…

ދައުލަތުން އެދުނު ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނުނެރުނު (ގިނަ ރައުޔު)؛ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުމުގެ އަސާސް ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ރިޔާސަތުން ފާހަގަކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/08 ޤަޟިއްޔާގައިވާ އުޞޫލުތަކުގެ ދަށުން ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް (ކުށުގެ ހެކި، ފިލައިގެން ދާން އުޅޭކަމުގެ ހެކި، ރާއްޖޭގައި މަޑުކުރުވަންޖެހޭ ސަބަބު) ފުރިހަމަވާކަން އެނގެން އޮތްއިރު، އެ ޤާނޫނީ ސަބަބުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާނުކޮށް ދަށުކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ރަނގަޅު އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21، 30)

HN2ޖިނާއީ › ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން

ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއް ރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު ހިނގާ ސަރަޙައްދުން ބޭރުން އޮންލައިންކޮށް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ޤާނޫނީ ސުވާލުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެއް ހިނގަމުންދާއިރު، ކޯޓުތަކުގެ ހައިރާކީއަށް ބަލާއިރު އެކަމުގައި ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމުމަކީ ހަމަޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 23)

HN3ޖިނާއީ › ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ރާއްޖެއިން ފުރުމުގެ ކުރިން ކެންސަލްކުރެވިފައިވާ ޕާސްޕޯޓެއް ހިފަހައްޓަން ސަބަބެއް ނެތް ފަދައިން، އެފަދަ ޕާސްޕޯޓެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކުން ނިކުންނާނެ ޤާނޫނީ ނަތީޖާއެއް ނެތުމުން، ނަތީޖާއެއް ޙާޞިލުނުވާނެ އަމުރެއް ކޯޓުން ނެރެން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 27-28، 30)

HN4ޖިނާއީ › ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން

ޤާނޫނީ ޒިންމާ އަދާކުރުމުގައި ދައުލަތާއި ތަންފީޛީ އިދާރާތަކުން ފަރުވާކުޑަކޮށް، ނަތީޖާއެއް ޙާޞިލުނުވާނެ މަގުން ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައި ކޯޓުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ވަގުތު ޚަރަދުކުރުވުމަކީ ކޯޓުގެ މަސައްކަތަށް އެޅޭ ހުރަހެކެވެ. (ޕެރ. 29)

HN5ޖިނާއީ › ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން

ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމަށް އެދި ހުށަހަޅާއިރާއި އެ އަމުރު ނެރޭއިރު ހިފަހައްޓަން ބޭނުންވާ ޕާސްޕޯޓުގެ ނަންބަރު ބަޔާންކުރުމަކީ އަސާސީ ކަމެކެވެ. ފުރުން މަނާކުރުމުގެ އަމުރު (ޖަދުވަލު 18) އާއި ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރު (ޖަދުވަލު 10.08 އަދި 11.08) ތަފާތުވަނީ، ފުރުން މަނާކުރުމުގައި ވަކި ޕާސްޕޯޓެއްގެ ނަންބަރު ބަޔާންކުރަން ނުޖެހުމުންނެވެ؛ ވަކި ޕާސްޕޯޓެއް ހިފެހެއްޓުމަށް އެދުމަކީ ފުރުން މަނާކުރުމަށް އެދުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔު، ޕެރ. 32، 35)

HN6ޖިނާއީ › ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާއަކީ ރާއްޖޭގައި ހުރި މީހަކު ފިލުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ އިޖުރާއަތު ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެކެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރަށްގޮސް މިހާރު ޝަރީޢަތަށް ފިލައިގެން އުޅޭ މީހެއްގެ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމަށް އެ މާއްދާ ޖާގަ ނުދެއެވެ؛ އެފަދަ މީހުންނާމެދު ޕާސްޕޯޓާބެހޭ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އެހެން ފިޔަވަޅުތައް އެޅިދާނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔު، ޕެރ. 39-41، 43، 45)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 75 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 64 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 198 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ރ)، (ބ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު (01-REG-SC-2021) ގެ 44 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، 56 ވަނަ މާއްދާ، އަދި ޖަދުވަލު 10.08، 11.08، 18، 19
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2007/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 78/79 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕާސްޕޯޓާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު R-83/2017 (ދިވެހި ޕާސްޕޯޓާބެހޭ ގަވާއިދު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ) އަދި 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/08
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-HCL/33
  • ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/473

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ