ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/72,73ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2021 · ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ތަހުމީން ތައުފީގު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/SHN(22,23)2021/14,15ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ ކުދި ކުށުގެ (ހުއްދަ ނުނަގައި ކުރުމުގެ) ދަޢުވާ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ދިޔަ ފަހުން ކުރެވުނީ ކަމަށްވާތީ އެ ދަޢުވާ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލޭނެ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ފޯމުގެ އެބައި ބާޠިލުކުރުމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ފ.ބިލެއްދޫ ދެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމާއި، ކުށްކުރުމުގެ އާލާތެއް އަތުގައި ބެހެއްޓުމުގެ (ފަހުން: ހުއްދަ ނަގައިގެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ހުއްދަ ނުނަގައި ކުރުމުގެ) ދަޢުވާ ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް 16 ޖަނަވަރީ 2020 ގައި ދަޢުވާކުރެވުނެވެ. 20 ނޮވެމްބަރު 2019 ގައި ބަންދަށް ނިންމި އިރު، އެ މައްސަލާގައި ތަޙްޤީޤަށް ދެ ފަހަރު މުއްދަތު އިތުރުކޮށްފައިވެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކާއި ކުދި ކުށްތަކެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް އެއް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ތަޙްޤީޤުކުރެވުނު މައްސަލައެއްގައި، ކުދި ކުށުގެ ދަޢުވާ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ދިޔަ ފަހުން ކުރެވިފައިވާތީ ބާޠިލުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ތަޙްޤީޤަށް މުއްދަތު އިތުރުކުރަނީ މުޅި މައްސަލައަށް ކަމަށާއި ނިންމުމަކީ 94 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު މާނަކުރުމުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތްތަކުން ބުނީ ކުދި ކުށުގައި ތަޙްޤީޤަށް ހުރީ 30 ދުވަސް ކަމަށާއި ދައުލަތުގެ މާނަކުރުމުން ތަޙްޤީޤު އިދާރާތަކަށް ނުރަނގަޅު ބޭނުމެއް ހިފޭނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާ ލިބޭ ދެ ފަރާތަކީ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރެވިފައިވާ މީހުން ނޫނެވެ؛ މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރެވުނީ ބޮޑު ކުށާއި ކުދި ކުށްތައް ހިމެނޭ އެއް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި، މުއްދަތު އިތުރުކުރެވުނީ މުޅި މައްސަލައަށް، އަދި ދަޢުވާކުރެވުނީ 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކަމުން ކުދި ކުށުގެ ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/SHN(22,23)2021/14,15
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ދެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައެއްގެ ތަޙްޤީޤު ލަސްނުކޮށް ނިންމައި ދަޢުވާ ވީއެންމެ އަވަހަކަށް އުފުލުމާއި، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތްކޮށް ނިންމުމުގެ ޙައްޤު ބަންދުކުރެވޭ މީހުންނާއި ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ ދަޢުވާ ލަސްވުމަކީ ހެކިތަކަށް އަސަރުކުރާ ކަމަކާއި ބަންދުގައިވާ މީހުންނަށް ނުރަނގަޅު އަސަރުކުރާ ކަމެއް ކަމުން، ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި އަވަސްކަމާއެކު ދަޢުވާކުރުމަކީ ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 14)

HN2ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ޤާނޫނު މާނަކުރަންވާނީ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާގެ މަޞްލަޙަތާއި މުޖްތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތު ބެލެންސްވާނެ ގޮތަކަށެވެ. (ޕެރ. 15)

HN3ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައި ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ މުއްދަތު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ (1) ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވާ މީހުންނާއި (2) ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާ މީހުންނަށް ވަކިވަކިންނެވެ؛ ބަންދުނުކޮށް ނުވަތަ ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުނުކުރާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތެއް އެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 16-17)

HN4ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ މައްސަލާގައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ތަޙްޤީޤަށް 30 ދުވަހަށްވުރެ ގިނަނުވާ މުއްދަތެއް އިތުރުކޮށްދެވޭނެ (ޖުމްލަ 60 ދުވަސް)، އަދި ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާ މީހެއްގެ މައްސަލާގައި 45 ދުވަހަށްވުރެ ގިނަނުވާ މުއްދަތެއް އިތުރުކޮށްދެވޭނެ (ޖުމްލަ 90 ދުވަސް) އެވެ. (ޕެރ. 18-19)

HN5ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ތަޙްޤީޤު ނިންމައި ފޮނުވަންޖެހެނީ ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވާ މީހުންގެ މައްސަލަތަކުގައެވެ؛ ބަންދުގެ މުއްދަތު އެކިފަހަރުމަތިން އިތުރުކުރަމުން ގެންދެވޭ މީހުންނަކީ އެ ބާވަތުގެ މީހުން ނޫނެވެ. ބަންދުކޮށްގެން ތަޙްޤީޤުކުރެވޭ މައްސަލަތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ރ) ގެ އުޞޫލުންނެވެ. (ޕެރ. 20)

HN6ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ބޮޑު ކުށާއި ކުދި ކުށްތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް އެއް ކޭސް ނަންބަރެއްގެ ދަށުން އެއް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ތަޙްޤީޤުކުރެވޭ މައްސަލަތަކުގައި މުއްދަތު އިތުރުކުރެވެނީ ވަކިވަކި ކުށްތަކަށް ނޫން، މުޅި މައްސަލައަށެވެ؛ އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ތަޙްޤީޤު ނިންމައި ފޮނުވުމުން މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވާއިރު، ކުދި ކުށުގެ ދަޢުވާ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ކުރެވުނީ ކަމަށް 94 ވަނަ މާއްދާ މާނަކުރުމަކީ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދާއި ރޫޙާ އެއްގޮތް މާނަކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 58 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ނ) އަދި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ރ) އަދި (ބ)
  • 2019/HC-A/114,115

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ