ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/114ހައިކޯޓު · 11 މާރިޗު 2021 · ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ފިރުޝާން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 11 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 215/Cr-C/2018ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ، މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތުން ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ހުށަހެޅިކަމާއި އިތުރުކުރި މުއްދަތުގައި ތަޙްޤީޤަށް ކަމެއް ކުރިކަން އެނގެން ނެތުމުން، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައިފިކަމުގެ ދިފާޢު ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ކޮޓަރިއެއްގެ ސޭފެއްގެ ތެރެއިން ކެނެބިސް ފެނުމުން ދަޢުވާ ލިބުނު ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ. ތަޙްޤީޤަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ދެ ފަހަރު 15 ދުވަހުން މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީ، 8 މާރިޗު 2018 ގައި ދަޢުވާ ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ހުށަހަޅާފައިވާކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ، ޚާއްޞަކޮށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ތަޙްޤީޤު މުއްދަތު އިތުރުކުރި ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައިނުވުމުގެ އަސަރު؛ އަދި އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ބުނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ 94 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތުން އިޖްރާއީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުން ބުނީ އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅީ 10 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައިކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި މުއްދަތު އިތުރުކުރި ލިޔުމުގައި ހަމައެކަނި 'ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަކުރުމަށްޓަކައި' ލިޔެފައިވާތީ ސަބަބު ބަޔާންކުރުމުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާކަމަށާއި، ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފޯމުތައް ހުށަހެޅީ އިސްތިއުނާފު މަރުޙަލާގައި ކަމަށްވާތީ ބުރަދަން ނުދެވޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމުކުރިއެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް އެދި، ތަޙްޤީޤަށް ކަންތައްތައް ކޮށްފައިވާތީ ދަޢުވާ ހުށަހެޅީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައިކަމަށް ދެކުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 215/Cr-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

އިސްތިއުނާފު ފޯމު ހުށަހަޅަނީ މައްސަލަ ނިންމި ދަށުކޯޓަށް ކަމަށްވާތީ، އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ގުނުމުގައި ބަލަނީ ދަށުކޯޓަށް ފޯމު ހުށަހެޅިކަމަށް ދަށުކޯޓުން ޖަހާފައިވާ ތާރީޚަށެވެ. ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅި ތާރީޚުގެ ގޮތުގައި ޖަހާފައިވާ ތާރީޚަކީ ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލައިގަންނަ ތާރީޚު ކަމަށްވާތީ، އެއީ އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ގުނުމުގައި ބަލާ ތާރީޚެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 7-8)

HN2ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު (ތަޙްޤީޤު މުއްދަތު) އިތުރުކުރެވޭނީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށްވުމާއި، ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަކުރުމަށް މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމަށް އެދި ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ހުށަހެޅުން، މި ދެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވެގެންނެވެ. ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ބޮޑު ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 12-14)

HN3ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ދަށުކޯޓުގައި ހުށަނާޅައި، އިސްތިއުނާފު މަރުޙަލާގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާ ލިޔުންތަކަކީ، ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަށް ބަލައިގެން މައްސަލަ ބަލާ ހައިކޯޓަށް ބުރަދަނެއް ދެވިދާނެ ލިޔުންތަކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17)

HN4ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ތަޙްޤީޤު މުއްދަތު އިތުރުކުރި ލިޔުމުގައި ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ހަމައެކަނި 'ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަކުރުމަށްޓަކައި' ލިޔެފައިވުމަކީ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް ސަބަބު ބަޔާންކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެފަދައިން މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުން ދޭ ލުޔެއްގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނެގުމަށް ހުޅުވާލާ ދޮރެއް ކަމަށްވާތީ، ޝަރީޢަތުން އެ ޖާގަ ފަހިކޮށްދީގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 18)

HN5ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

މުއްދަތު އިތުރުކުރި ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް، އިތުރުކުރި މުއްދަތުގެ ތެރެއަށް ފެތޭ ތާރީޚެއްގެ ލިޔުމެއް ހުށަހެޅުމުން، އެއީ މުއްދަތު އިތުރުކުރި ސަބަބު ކަމަށް ހީކޮށް (Mere Assumption) ބަލައިގަތުމަކީ ޝަރީޢާއާއި ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ހަމައެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 19)

HN6ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

[ޚިލާފު ރައުޔު] ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ މީހުންނަށް 94 ވަނަ މާއްދާގައި ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވިނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ދަޢުވާ ވީއެންމެ އަވަހަކަށް އުފުލަންޖެހޭތީ، އެފަދަ މީހަކު 30 ދުވަހަށްވުރެ ގިނައިން ބަންދުގައި ހުރިނަމަ 94(ހ) އާއި (ރ) ގެ އުޞޫލު، 30 ދުވަސް ހަމަވުމުގެ ކުރިން ދޫކޮށްލާފައިވާނަމަ 94(ށ) ގެ 45 ދުވަހުގެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުކުރަންޖެހެއެވެ. ތަޙްޤީޤު މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ފޯމުގައި ސަބަބު ބަޔާންކޮށް، 94(ޅ) ގެ ދަށުން މުއްދަތު އިތުރުކުރި ލިޔުން ދަޢުވާއާއެކު ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، އިތުރުކުރި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އުފުލާ ދަޢުވާއަކީ މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު އުފުލާ ދަޢުވާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 31-42، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް)

ޕެރ. 31-42، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމްމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ރ)، (ބ) އަދި (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ، 58 ވަނަ މާއްދާ، 59 ވަނަ މާއްދާ، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ނ)، (ރ)، (ބ) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 108 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)، 139 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 530 ވަނަ މާއްދާ (އެކުގައި ދަޢުވާ ލިބުނު ފަރާތާ ގުޅިގެން)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
  • ޤަރާރު ނަންބަރު 2018/3 (ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތު އިޢުލާންކުރުމާ ގުޅޭ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤަރާރު) (ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ