ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އައިހަމް މުޙައްމަދު
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ، އުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާގެ ޖުރުމާނާ
ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން، ހަޤީޤީ ހިޔާޒަތު، ކޮންޓްރޯލް ގެއްލުނުގޮތެއް ބުނެދެވިފައިނެތުން
ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 175/Cr-C/2018
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ސައިކަލުގެ މަޑިދަށުން ފެނުނު ކެނެބިސް އޭނާގެ ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތުގައި ހުރިކަމަށް ބެލެވޭތޯ، އަދި އެ މަސްތުވާތަކެއްޗަކީ އޭނާގެ ތަކެތިކަން ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: ފުލުހުންނަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ހުޅުމާލެއިން މާލެ އައި ފެރީން ފައިބައި ސައިކަލުގައި ނިކުތް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ސައިކަލުގެ މަޑިދަށުން ބޮޑު އަދަދެއްގެ ކެނެބިސް ފެނުނެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ފެނުނު މަސްތުވާތަކެއްޗަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ތަކެތިކަން ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ހެކި ނެތުމުން، ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ސައިކަލު ފެރީއަށް އެރުވީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކަމަށާއި ފެރީގެ ކުރު ވަގުތުގައި އެހެން މީހަކު ތަކެތި ލާނެކަމަށް ނުބެލެވޭނެ ކަމަށާއި ތަކެތި އޭނާގެ ޙިޔާޒަތުން ފެނުނު ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ ސައިކަލުގެ ކޮންޓްރޯލް އޭނާއަށް ނެތް ކަމަށާއި ފެރީގައި އެހެން މީހުންނަށް ތަކެތި ލުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ސައިކަލަކީ އޭނާގެ ސައިކަލެއްކަމާއި ތަކެތި ފެނުނުއިރު އޭނާ ސައިކަލުގައި އިންކަން އެނގޭތީ ތަކެތި ފެނުނީ އޭނާގެ ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތުންނެވެ؛ ކޮންޓްރޯލް ގެއްލުނު ގޮތެއް ސާބިތުކޮށްނުދެވުނެވެ؛ ވަރަށް ބޮޑު އަދަދަކީ އެހެން މީހަކު ލާފާނެ އަދަދެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ސައިކަލުގައި އޭނާ އިންއިރު ސައިކަލުގެ މަޑިދަށުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނިއްޖެނަމަ، އެ ތަކެތި ފެނިފައިވަނީ އޭނާގެ ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތުންނެވެ. (ޕެރ. 11)
- ސައިކަލުގެ ކޮންޓްރޯލް ގެއްލުނު ގޮތެއް ނުވަތަ އެހެން މީހަކު މަޑިދަށަށް ތަކެތި ލާފާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ސާބިތުކޮށްނުދެވޭނަމަ، އެ ތަކެތި ހުރީ އޭނާގެ އެނގުމާއެކު ކަމަށް ބަލައި އޭގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އޭނާ އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 12، 14)
- ހަމައެކަނި އެހެން މީހަކު ތަކެތި ލުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނާނެކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ދިފާޢަކަށް ފުދޭ މިންވަރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12)
- މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މީހެއްގެ އަތުގައި 14 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ކެނެބިސް ހުރެއްޖެނަމަ އިތުރު ޝަރުޠެއް ފުރިހަމަވުމަކާ ނުލައިވެސް އެ ހުރީ ޓްރެފިކްކުރުމަށް ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ ވަރަށް ބޮޑު އަދަދެއްގެ ތަކެތި މީހަކަށް ލަނޑެއް ދިނުމަށް އެހެން މީހަކު ސައިކަލުގެ މަޑިދަށަށް ލާފާނެކަމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބުގެ މައްޗަށް ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 12)
- ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުން، ކުށް ސާބިތުނުވާ ކަމާ ގުޅޭ އަނެއް އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 15)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށާއި އަދަބު ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '320 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ނ)')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) (ލިޔުމުގައި '323 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)' އަދި '312 ވަނަ މާއްދާ')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރު؛ ލިޔުމުގައި '53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރު (ދައުލަތުގެ ނުކުތާގައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (ލިޔުމުގައި '312 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)') (ދައުލަތުގެ ނުކުތާގައި)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.