ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/79ހައިކޯޓު · 12 ޑިސެމްބަރު 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. 1- މުޙައްމަދު ޝަމާން

ސާފުނޫން – ޙުކުމުގެ ބައި ލިޔުން ކިޔޭގޮތެ…
ހައިކޯޓު · 12 ޑިސެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B8(887-2017)196/2021/607ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ހުށަހަޅާފައިވާތީ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކުން އިޢުތިރާޟުކޮށްފައިވާތީ، އަދި އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތުމުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އެ ހުށަހެޅުން ބަލައިނުގަނެ، އެއީ ލިޔުމުން ދޫކުރަންޖެހޭ ނިންމުމެއް ނޫންކަމަށް ސިޓީއަކުން އެންގިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ތިން މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުރެވިފައިވާ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅުމަށް ޤާޟީ ދިން މުއްދަތުގައި ދައުލަތުން ހުށަހެޅީ ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރަކަށް އެދޭ ފޯމެވެ. ކޯޓުން ހެކި ހާމަނުކުރުމުގެ އަމުރުތައް ނެރުނު ނަމަވެސް، ހެކިވެރިން ކާކުކަން ނޭނގޭގޮތަށް ހެކިބަސް ނެގުމަށް ކުރި އެދުމާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމައެވެ. ފަހުން ދައުލަތުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން ހުށަހަޅަން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން ދެވުނު މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ހުށަހެޅި ކަމަށްބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަލައިނުގަތުމާއި، ހެކިވެރިންނަށް ޙިމާޔަތް ލިބިދެވޭގޮތަށް ހެކިބަސް ނެގުމަށް ދައުލަތުން ކުރި އެދުމާ ގުޅިގެން އަނގަބަހުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރެވުނު ކަމެއްތޯ؛ އަދި އެފަދަ އިޖުރާއީ ނިންމުމެއް ޙުކުމުގެ ކުރިން އިސްތިއުނާފުކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ނިންމުމަކީ ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 117 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން އަނގަބަހުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭން އެދުނެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހުށަހެޅުން މުއްދަތުގައި ނުހުށަހެޅުނީތީ ދޫކޮށްލީ ކަމުގައި ބެލެވިދާނެ ނަމަވެސް، މުއްދަތުގައި ހުށަހެޅި ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ފޯމުގައި 119(ހ)(5) ގެ ދަށުން ކުރި އެދުމާމެދު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހެއެވެ. އަނގަބަހުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނީ ކީއްވެކަން ސާފުކޮށްދީފައި ނުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B8(887-2017)196/2021/607
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ސާފުނޫން – ޙުކުމުގެ ބައި ލިޔުން ކިޔޭގޮތެ…

ސާފުނޫން – ޙުކުމުގެ ބައި ލިޔުން ކިޔޭގޮތެއް ނެތް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 3-4) ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުން އިޖުރާއީ ގޮތުން ނިންމާ ނިންމުންތައް ޢާއްމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ މައްސަލައަށް މައުޟޫޢީގޮތުން ބަލައި ޙުކުމް ކުރުމުން ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/01/SC ސަރކިއުލަރގައި ވީނަމަވެސް، ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމަކީ މައުޟޫޢުގެ ކުރިން ގޮތް ނިންމަންޖެހޭ ކަމަކަށްވާތީ، އެކަމާ ގުޅޭ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުށަހެޅުމުން ބަލައިނުގަތުމަށް ރަޖިސްޓްރާރ ނިންމި ނިންމުން، އެ ނިންމުން މުރާޖަޢާކުރި ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާޤުން ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 13-15) ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 118 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި ހުށަނާޅައިފިނަމަ، އެ ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅުމަށް އޮތް ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލީ ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ.

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 15-17) ދެވުނު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރަކަށް އެދޭ ފޯމުގައި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 5 ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ހެކިވެރިންނަށް ޙިމާޔަތް ލިބިދެވޭގޮތަށް (ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކާ އެއް ހާޟިރަކަށް ނުވާގޮތަށް، ކާކުކަން ނޭނގޭގޮތަށް) ހެކިބަސް ނެގުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް އެދިފައިވާނަމަ، އެ އެދުމާމެދު ދަށުކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެ އެދުމާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމައި ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް އަމުރު ނެރުމަކީ ފުރިހަމަ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 18-19) ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 117 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން ލިޔުމުން ހުށަހެޅުން ކޮންމެހެން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 5 ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން (ހެކިބަސް ދޭ މީހާއަށް ޙިމާޔަތް ލިބިދެވޭގޮތަށް ހެކިބަސް ނެގުން) ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން އަނގަބަހުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މި ފުރުޞަތަކީ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ހުށަހެޅުމަކަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ ފުރުޞަތެއް ނޫނެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 19-20) އަނގަބަހުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ ފަނޑިޔާރުގެ ތަޤްދީރީ ބާރެއް ނަމަވެސް، އެ ފުރުޞަތު ނުދޭން ނިންމާނަމަ އެއީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާހުރެ ވާންޖެހޭނެއެވެ (މިސާލަކަށް، ލިޔުމުން ހުށަހެޅުމަށް އެތައް ފުރުޞަތެއް ދެވިގެން ހުށަނާޅާ ޙާލަތު). ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުން ރައްކާތެރިކުރުމަކީ ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމަށް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށްވާތީ، އެ ފުރުޞަތު ނުދިނީ ކީއްވެގެންކަން ކޯޓުން ސާފުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 118 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ޚާއްޞަކޮށް 5 ވަނަ ނަންބަރު) އަދި (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 117 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު 2014/01/SC

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ