ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަން ފޮރުވާފައި

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރި ބައި ބާޠިލު؛ ދައުލަތުން 10 މަސައްކަތު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއިން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެންގި

ދަށު ކޯޓު: ކޯޓުގެ ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި xxx

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާގައި ދެވޭ "ހައްޔަރުގައި ބަހައްޓައިގެން ސުވާލުކުރާ މީހުންނަށް ދެވޭ ޤާނޫނީ އިންޒާރު" ގައި ފަހުން ދަޢުވާކުރާ ކުށުގެ މާއްދާ ހިމަނާފައިނުވުމުން ޤާނޫނު 12/2009 ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން (ޢާއިލާގެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ) ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރެވޭނެތޯ؛ އަދި އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާގައި ބާޠިލުކުރި ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދަންވީ ގޮތް.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ކޮބައިކަން (ދަޢުވާގެ ތަފްޞީލު) އެނގުމުގެ ޙައްޤަކީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހަކަށް ލިބޭ ޙައްޤެކެވެ؛ ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާގައި ފަހުން ދަޢުވާކުރާ މާއްދާއަށް ޙަވާލާދީ ސުވާލުކުރުމަކީ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހަކަށް ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ އަސާސީ ޙައްޤެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 41)
2. ޤާނޫނީ އިންޒާރުގައި ކުށުގެ މާއްދާ ހިމަނާފައިނުވުމުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރަންވާނީ ކޮންމެ މައްސަލައެއް ވަކިން ބަލައިގެން: (1) ދަޢުވާކުރާ ކުށާ ގުޅޭ އެކަށީގެންވާ ތަޙުޤީޤެއް ހިންގާފައިވޭތޯ، (2) ދޭންޖެހޭ މަޢުލޫމާތު ނުދެވުމުން ދަޢުވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަށް އޮޅިފައިވޭތޯ، (3) އެ ސަބަބުން ދިފާޢު ތައްޔާރުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅިފައިވޭތޯ ބަލައިގެންނެވެ. (ޕެރ. 38، 42-45) (2023/HC-A/170، 2022/HC-A/112)
3. ހާދިސާގެ ތާރީޚާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ޢަމަލުގެ ބާވަތް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ސާފުވާ މިންވަރަށް ބަޔާންކޮށް، ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ތަޙުޤީޤުކުރާކަން އަންގާފައިވާނަމަ، ޤާނޫނީ އިންޒާރުގައި ދަޢުވާކުރާ ވަކި މާއްދާއެއް ނުހިމެނުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާއަށް ހުރަހަކަށްވާ ދިފާޢެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 44-45، 52)
4. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ސޮއިކޮށް އިނގިލީގެ ނިޝާން ޖަހާފައިވާ ލިޔުންތަކުގެ ޞައްޙަކަމާ ސުވާލު ނުއުފައްދާ، އެ ލިޔުންތަކުގެ ކޮޕީ ނުލިބުނުކަމުގެ ޝަކުވާ އެކަނި އޮތުމަކީ ރަނގަޅު ނުކުރެވޭ އިޖުރާއީ ޢައިބެއް ނުވަތަ ދަޢުވާއަށް އަސަރުކުރާ ޤާނޫނީ ގޯހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 51)
5. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އަލުން ބެލުމަށް ތަޙުވީލުކުރަންޖެހޭނީ ޝަރީޢަތް ހިންގައި ވާޤިޢާތަކާއި ކުށުގެ ޢުންޞުރުތަކާމެދު ކުރިން ގޮތެއް ނިންމާފައިވާ މައްސަލަތަކެވެ؛ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނުފަށައި އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާގައި އިޖުރާއީ ސަބަބަކަށް ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރި މައްސަލައެއްނަމަ، ތަޙުވީލުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ކޯޓުން ބަލައިގަނެ ކުރިއަށް ގެންދަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 55-58) (2021/SC-A/12)
6. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/12 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލަށް ތަބާވެ، އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާއިން ބާޠިލުކުރި ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއިން ފެށިގެން ކުރިއަށް ގެންދަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 58)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 44، 46، 85، 119 (ހ) (2) އަދި 120 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާ (ށ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާ (ދެވަނަ ދަޢުވާ)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 118 ވަނަ މާއްދާ
• ހައިކޯޓުގެ 2022/HC-A/112 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަލީ ޢީސާ)
• ހައިކޯޓުގެ 2023/HC-A/170
• ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/183 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިބްރާހީމް ފުއާދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/12 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިބްރާހީމް ސައްމާޙް އަޙްމަދު ފަތުޙީ (1))
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108,109,110 (ޢަލީ ޒުބައިރު އާއި އިތުރު ދެމީހުން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)