ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/81ހައިކޯޓު · 20 ޑިސެމްބަރު 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނައިރު ނުނެސް ޑިސްސޫޒާ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 20 ޑިސެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145J/MA/2021/2486ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދު އިތުރުކުރުމަށް ފުލުހުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުން ބަލައިނުގަނެ، ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ތުހުމަތުން ނެއްޓި ތުހުމަތު ވުޖޫދުވާ މިންވަރަށް ހެކި ނުލިބޭތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އެއްވެސް ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލަން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބްރެޒިލްގެ ރައްޔިތެއް، އެކުގައި ދަތުރުކުރި މީހެއްގެ ލަގެޖުން ކޮކެއިން އެކުލެވޭ ގާތްގަނޑަކަށް 18.8 ކިލޯގެ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމާ ގުޅިގެން ހައްޔަރުކުރެވި، 4 އަމުރެއްގެ ދަށުން ޖުމްލަ 29 ދުވަސް ބަންދުގައި ބެހެއްޓިއެވެ. ދެމީހުންގެ އަންނައުނު އެއް ލަގެޖެއްގައި ހުރުމާއި އެކުގައި ދަތުރުކުރުމުގެ އިތުރު ހެއްކެއް ފުލުހުންނަށް ނުލިބެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި 29 ދުވަސް ބަންދުގައި ހުރި ބިދޭސީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުނުކޮށް އެއްވެސް ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ކ)، 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ؛ އަދި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ދައުލަތުން ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރަކީ ކޮބައިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33 އާ ޚިލާފަށް ދޫކޮށްލީކަމަށާއި، ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަވުމުގެ ކުރިން އިތުރު ހެކި ނުލިބޭނެކަމަށް ނިންމީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމުގައި އޭނާގެ ދައުރެއް ނެތްކަމަށާއި ތަޙްޤީޤަށް އެއްބާރުލުން ދޭނެކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
29 ދުވަސް ވީއިރުވެސް ފުރަތަމަ ދުވަހުގެ ހެކިން ބޭރު އިތުރު ހެއްކެއް ނުލިބޭތީއާއި، ދައުލަތުން މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ނުރައްކާ ތަފްޞީލުކޮށް ނުދައްކާތީއާއި، އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ދައުލަތަށް ނުދެއްކޭތީ ދަށުކޯޓުގެ އަމުރަށް ބަދަލެއް ނުގެނެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145J/MA/2021/2486
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤުކުރެވޭ ނުވަތަ ދަޢުވާ ލިބޭ މީހާއަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫނެވެ. ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އިން (4) އަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ. އެ ސަބަބެއް އޮތްކަން ނުވަތަ ނެތްކަން ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (ޕެރ. 18)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގައި ކުރިން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާއިން ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 19)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤަށް ބަންދުގައި ގިނަ ދުވަސް ވީއިރު ފުރަތަމަ ދުވަހު ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާއަށްވުރެ އިތުރު ހެއްކެއް ލިބިފައިނުވާނަމަ، އަދި ތަޙްޤީޤުގައި ކުރަންހުރި ކަންކަމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނުފެންނަނަމަ، ބަންދު އިތުރުކުރުމުގެ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 20-22)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ މިނިވަންކަން ކިތަންމެ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކަށް ނަމަވެސް ހިފެހެއްޓުމަކީ އެ ފަރާތުގެ ޙައްޤަށް ލިބޭ އުނިކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ދަޢުވާއާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމާހުރެ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުން ގެއްލޭނެ ޙައްޤެއް ނެތްކަމަށް ދައުލަތުން ބުނުން ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 23)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އެދޭނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ އޭނާގެ ކިބައިން މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ނުރައްކާ ދައުލަތުން ބަޔާންކޮށްދޭންޖެހެއެވެ. ހަމައެކަނި 'މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި' ކަމަށް ކަރުދާހުގައި ލިޔުމަކުން ނުވަތަ ދުލުން ބުނުމަކުން ނުފުދޭނެއެވެ. އެ ނުރައްކާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށާއި ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާއާ ގުޅުވައިގެން ޝަރީޢަތަށް ފަހުމްވާ މިންވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށްދޭންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 24)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ދައުލަތަށް ދައްކާނުލެވޭނަމަ، ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ދަށުކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ
  • މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 143 އަދި 146 ވަނަ މާއްދާ (ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރުގައި)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓު: މަފްތޫޙް ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް (ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރުގައި)
  • 2020/SC-A/93 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
  • 2011/SC-A/33 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ