Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2022/HC-A/01 · 9 މާރިޗު 2022 · ކޯޓު އަމުރު

ޙަސަން ޝުޖާޢު ވ. ޙަލީމާ ޢަލީ

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު (K4C-A/2021/03) ބާޠިލު، ކުރީގެ އަމުރު (K4C-A/2021/01) ދަމަހައްޓައި އިތުރު ކަންކަން ހިމެނި

ދަށު ކޯޓު: މ. މުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު K4C-A/2021/03

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ތަރިކަ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއިން، އަނެއް ފަރާތުގެ ބަސް ނުހޯދާ ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ ބާޠިލް އަމުރެއްތޯ، އަދި ތަރިކައިގައި ހިމެނޭ ހިނގަމުންދާ ފިހާރައެއް ބަންދުކޮށް ކޯޑަންކުރުމަށް ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތްވާ އަމުރެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. އަމުރެއްގެ ސުރުޚީގައި 'ކޯޓު އަމުރު' ކަމަށް ލިޔެފައިވިޔަސް، އަމުރުގެ މުޅި ޢިބާރާތުން އެއީ ވަގުތީ އަމުރެއްކަން އެނގޭނަމަ، އިސްތިއުނާފުގައި އެ އަމުރު ބަލާނީ ވަގުތީ އަމުރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
  2. ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދުގައި ވަގުތީ އަމުރަށް އެދޭ ފޯމު އަނެއް ޚަޞްމަށް ފޮނުވަން ޖެހޭކަމަށް ނުވަތަ އޭގެ ޖަވާބު ހޯދަން ޖެހޭކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާއިރު، ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި ފޯމު ޙިއްސާކޮށް ޖަވާބު ހޯދައި ނުވަތަ ވަކި އަޑުއެހުމެއް ބާއްވައި، ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި ފޯމުގައިވާ ކަންކަމަށް އެކަނި ބަލައި ގޮތެއް ނިންމުމަކީ މައްސަލައިގެ ޒާތާއި ބާވަތާއި މަޞްލަޙަތަށް ބަލައި ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ކަމެކެވެ؛ އެހެންކަމުން ފޯމު ޙަވާލުނުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ނެރުނު ކަމަށް އެކަނި ބަލައި ވަގުތީ އަމުރެއް ބާޠިލް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
  3. ކުރިން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރެއް މުރާޖަޢާކުރުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އެދިގެންވެސް ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެ ކަމެއް ކަމުން، ދެފަރާތަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނު މަޖިލީހަކަށްފަހު ކުރީގެ އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ނެރުނު އަމުރެއް އެ ސަބަބުން ބާޠިލެއް ނުވާނެއެވެ.
  4. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޢާންމު ޝަރުޠުތަކަކީ: އެދޭ ފަރާތަށް ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުވުން (fumus boni juris)، އަމުރު ނުނެރެ ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުން (periculum in mora)، އަދި އެދޭ ފަރާތަށް އެކަމަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު (capacity) ލިބިގެންވުމެވެ.
  5. ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމުން ލިބިދާނެ ނުރައްކާ ނުވަތަ ގެއްލުން ވަޒަންކުރަނީ ބެލެންސް އޮފް ކޮންވީނިއަންސް ޓެސްޓުންނެވެ؛ އެއީ އަމުރު ނެރުމާއި ނުނެރުމުގެ ސަބަބުން ބޮޑު ގެއްލުން އުފުލަން ޖެހޭނީ އެދުނު ފަރާތްތޯ ނުވަތަ އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތްތޯ ބެލުމެވެ.
  6. ތަރިކައިގައި ހިމެނޭ ހިނގަމުންދާ ވިޔަފާރިއެއް ބަންދުކުރުމުން މުދާ ހަލާކުވެ ހުރިހާ ވާރިޘުންނަށް ގެއްލުން ލިބޭނަމަ، ތަޅުއަޅައި ބަންދުކުރުމަށްވުރެ ހުރިހާ ވާރިޘުންގެ މަޞްލަޙަތު ހިމެނޭ ގޮތަށް (ވިޔަފާރި ހިންގުމަށް ހުރަސްނާޅާ، އެދުނު ފަރާތަށް ހިނގާގޮތް ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭ) އަމުރެއް ނެރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.