ނަމާއި އެޑްރެސް ސިއްރު ކުރެވިފައި ވ. ނަމާއި އެޑްރެސް ސިއްރު ކުރެވިފައި

ނަތީޖާ: ވަގުތީ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަ ނިމެންދެން ކުއްޖާ ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރުމަށް އަމުރުކުރި

ދަށު ކޯޓު: ކޯޓުގެ ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި -

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލައެއް ފެމިލީ ކޯޓުގައި ހިނގަމުންދަނިކޮށް، ކުއްޖާ މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަށް ފެމިލީ ކޯޓުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރު، ފެމިލީ ކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ރ) އާ އެއްގޮތަށް، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އިސްކަންދީ، ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށް ނެރެފައިވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ވަރިވުމަށްފަހު މަންމަގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރި ކުއްޖާ، މަންމަގެ ނުރުހުމުގައި ބައްޕަ ގެންގޮސް، ކުއްޖާއަށް މަންމަ ފަރާތުގެ މީހަކު ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. މަންމަ ޙަޟާނަތަށް ދަޢުވާކޮށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަ ނިމެންދެން ކުއްޖާ މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަށް ފެމިލީ ކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރެ، ބައްޕައަށް ޒިޔާރަތުގެ ފުރުޞަތު ދިނެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ބައްޕަ ބުނީ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައިވާ ނުރައްކަލެއް ބައްޕަގެ ގޭގައި ނެތް ކަމަށާއި، ތަޙްޤީޤު ހިނގަމުންދަނިކޮށް ކުއްޖާ މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަކީ ކުއްޖާ ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅުން ކަމަށެވެ. މަންމަ ބުނީ ތުހުމަތުތައް ދޮގު ކަމަށާއި މެޑިކަލް ރިޕޯޓުގައި ފިޒިކަލް އަނިޔާއެއް ނެތް ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ފެމިލީ ކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި 55 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރި ގޮތާއި ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީއާއި، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ އަނިޔާގެ ތުހުމަތުތައް ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދާ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އިސްކަން ނުދީ އަމުރު ނެރެފައިވާތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަގުތީ އަމުރަކީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއް ނިމުމުގެ ކުރިން ކޯޓުން ފިޔަވަޅެއް ނާޅައިފިނަމަ ފަރާތަކަށް ނުވަތަ ދަރިންނަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއް އޮތުމާއެކު ކޯޓުން ކުރާ އަމުރެކެވެ. ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލައެއްގައި ކުއްޖާއަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ބިރުހީވާ ޙާލަތެއް އޮތްނަމަ، އެއީ އެންމެ ޢަދުލުވެރި އަދި ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތްކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 16، 17)
2. ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރީ ނިންމުމަކަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަކުން ވަންނާނީ، ރަނގަޅު ނޫން އުޞޫލަކަށް ބިނާކޮށް ނުވަތަ ކަމާނުބެހޭ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނިންމާފައިވުން، ވާޤިޢާތަކުގެ ޙަޤީޤަތް އޮޅިފައިވުން، މައިގަނޑު ވާޤިޢާއަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނެތުން، ނުވަތަ ނިންމުމުގެ ސަބަބުން އެކަށީގެންނުވާ ކަމެއް ނުވަތަ ބޭއިންޞާފެއް މެދުވެރިވުން ފަދަ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ. ޢާއިލީ މައްސަލަތަކުގައި ނެރޭ ވަގުތީ އަމުރުތައް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ބަލާ ގޮތެއް ކަނޑައަޅަނީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކުރެވެން އޮތީ އެގޮތުން ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ. (ޕެރ. 18)
3. ވަގުތީ އަމުރާއި ވަގުތީ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވާނީ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށާއި މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންތައްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ފަނޑިޔާރު ބުރަވި ކަންކަމާއި ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބުތައް ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ނަމަވެސް ބަޔާންކޮށްގެންނެވެ. ފެމިލީ ކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި (ބ) ގެ 3، 6 އަދި 8 ވަނަ ނަންބަރަށް ރިޢާޔަތްކުރި ގޮތާއި ގެއްލުމުގެ ބިރު ވަޒަންކުރި ހަމަ ނުދައްކާ ނެރޭ އަމުރަކީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު އަމުރެކެވެ. (ޕެރ. 26-28، 36)
4. ޙަޟާނަތުގެ ތަރުތީބުގައި މަންމައަށް އިސްކަން ދެވިފައިވަނީ މަންމަގެ ޙައްޤުގައި ނޫން، ދަރިފުޅުގެ ޙައްޤުގައެވެ. ކުއްޖާ އުފަންވީއްސުރެ މަންމަ ބަލަމުން އައުމަކީ، ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ކުއްޖާ މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަކީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތުގައި އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތްކަމަށް ބައެއްފަހަރު ނުވެދާނެއެވެ. (ޕެރ. 29)
5. ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާއިން އެނގޭގޮތުން ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ލިބިދިނުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންވާނީ ދަރިންގެ މަޞްލަޙަތަށް އެންމެ ބޮޑު ގޮތަށް ކަމުން، ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަ ނިމުމުގެ ކުރިން ނެރޭ ވަގުތީ އަމުރުތަކާއި ފިޔަވަޅުތައްވެސް އަޅަންވާނީ ދަރިންނަށް އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ޚަޞްމުންގެ މެދުގައި ޢަދުލުވެރިވުމެއް ނޫން، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތާއި ޙައްޤުގައި ކޯޓުން ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ ޢަދުލުވެރިކަމެވެ. (ޕެރ. 30، 36)
6. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ އަނިޔާކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި މެޑިކަލް ރިޕޯޓުން ފިޒިކަލް ގެއްލުމެއް ނުވަތަ ނިޝާނެއް ނުފެނުމަކީ އެފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިނުވާކަމަށް ނުވަތަ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތައް އަސާސެއް ނެތް މައްސަލަތަކެއްކަމަށް ބެލެވޭނެ ހަމައެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 35)
7. ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލައިގައި ފައިޞަލާކުރަނިވި ނިންމުމެއް ނިންމަންވާނީ ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ އަނިޔާކޮށްފައިވާ ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ނުވަތަ ކުއްޖާގެ ޙާލަތާ ގުޅޭ އެސެސްމަންޓަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަށް ޙިމާޔަތްކުރެވޭ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. (ޕެރ. 38-39)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާ
• ފެމިލީ ކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ 3، 5، 6 އަދި 8 ވަނަ ނަންބަރު
• ފެމިލީ ކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އޚމ (ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު ފެންނަން ނެތް)