ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި ވ. ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ފެމިލީ ކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރު ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: އާޢިލީ މައްސަލަ، ހަޟާނާތު

ދަށު ކޯޓު: ފެމިލީ ކޯޓު XXXX

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލައެއް ނިމެންދެން ކުއްޖާގެ ބެލެހެއްޓުން ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރުމަށް ފެމިލީ ކޯޓުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ ފެމިލީ ކޯޓުގެ އާއިލީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދާއި ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނާއި ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ، އަދި ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރުގެ ތެރެއަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަށް ވަދެވޭނެ ޙާލަތެއް އޮތްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތަށް ބައްޕަ ފެމިލީ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައި، ކުއްޖާ ރަށުން ބޭރަށް ނުގެންދިއުމަށް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުނުއިރު، ކުއްޖާގެ މަންމަ ފަރާތު މާމަ ކުއްޖާ ގޮވައިގެން އެހެން ރަށަކަށް ދިޔަކަމަށް ބުނެ ބައްޕަ ދެވަނަ ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކުއްޖާ މިހާރު ދިރިއުޅޭ މާޙައުލަކީ ކުއްޖާ ދެކެފަރިތަ ތަނެއް ނޫންކަމަށާއި ސްކޫލާއި ޞިއްޙީ ފަރުވާއާ މާޙައުލުން ވަކިކުރެވިފައިވާކަމަށް ބަލައި، ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަ ނިމެންދެން ކުއްޖާގެ ބެލެހެއްޓުން ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރުމަށް ފެމިލީ ކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: މަންމަ ބުނީ ގަވާއިދުގެ 35 ވަނަ މާއްދާއާއި ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތަކުގެ ޤާނޫނާއި 2021/HC-A/162 އާއި 2023/HC-A/112 އާ ޚިލާފަށް، ބަލަންޖެހޭ ވަރަށް ނުބަލާ އަމުރު ނެރުނުކަމަށާއި ކުއްޖާއަށް ދެކެފަރިތަ މާޙައުލަކީ މާމަގެ ގާތްކަމަށެވެ. ބައްޕަ ބުނީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އަމުރު ނެރުނުކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ފެމިލީ ކޯޓުން ދެފަރާތުން މަޢުލޫމާތު ސާފުކޮށް ގަވާއިދާއި ޤާނޫނުގައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އަމުރު ނެރެފައިވާއިރު، ޤާނޫނާ ނުވަތަ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާތަކާ ޚިލާފުވި ގޮތެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ބުނެދެވިފައި ނުވާތީ، ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރުގެ ތެރެއަށް ވަދެވޭނެ ޙާލަތެއް ނެތެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އާއިލީ މައްސަލައެއްގައި ވަގުތީ އަމުރަކަށް ނުވަތަ ވަގުތީ ފިޔަވަޅަކަށް އެދި ހުށަހެޅުމުން، އެފަދަ އަމުރެއް ނެރުމަކީ މައްސަލައިގައި އޮތް އެންމެ ޢަދުލުވެރި ގޮތްކަމަށް ކޯޓަށް ފެނިއްޖެނަމަ އަމުރު ނެރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވާތީ، އެ ނަތީޖާއަށް ވާޞިލުވެވިއްޖެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ބުރަވެވިއްޖެނަމަ ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިދީފައިވާ އިޚްތިޔާރެކެވެ.
2. ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ލިބުމުގެ ކުރިން ކުއްޖާއަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމުގެ ބިރުހީވުމަކީ ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދެވިދާނެ ޙާލަތެއް ކަމުން، ކުއްޖާގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތާއި، ތަޢުލީމާއި، އުޅެބޮޑުވަމުންދާ މާޙައުލާއި، މާޙައުލު ބަދަލުކޮށްފައިވާ މިންވަރާއި، ކުއްޖާގެ ޟަރޫރީ ކަންކަން ކުރިން ބެލެހެއްޓި ގޮތާއި މިހާރު ބަލަހައްޓާ ގޮތް ދެފަރާތުން ސާފުކޮށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެން ނެރުނު އަމުރަކީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތް އަމުރެކެވެ.
3. ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތް ކަނޑައަޅާއިރު ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައިވާ މިންގަނޑުތައް (އާއިލީ މާޙައުލެއްގައި ދެމިހުރުމާއި އާއިލާއާ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމުގެ މުހިންމުކަން، އަޅާލުމާއި ރައްކާތެރިކަން، ޞިއްޙަތު، ތަޢުލީމު، އިޖްތިމާޢީ ޙާލަތު) މައިންބަފައިންގެ ކިބައިން ސާފުކޮށް ރިޢާޔަތްކޮށްފިނަމަ، އެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ.
4. ވަގުތީ އަމުރުގެ މައްސަލަތަކުގައި ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް ހެޔޮގޮތެއް ވީހާވެސް އަވަހަށް ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި، ލިބެންހުރި މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އަވަސް މިނެއްގައި ކަންކަން މަތިމަތިން ބަލައި ވަޒަންކުރުމުން ފުދޭނެއެވެ؛ ކޮންމެ ފަހަރަކު ފުން އެސެސްމަންޓެއް ހެދުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ (2023/HC-A/112 ތަބާވެ).
5. ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރެއްގެ ތެރެއަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަކަށް ވަދެވޭނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2022/SC-A/51 ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ (ނުބައި އުޞޫލަކަށް ބިނާކުރުން ނުވަތަ ކަމާނުބެހޭ ކަމަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުން، ވާޤިޢާތަކުގެ ޙަޤީޤަތް އޮޅުން، މައިގަނޑު ވާޤިޢާއަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރުން، ނުވަތަ އެކަށީގެންނުވާ ނަތީޖާއެއް ނުވަތަ ބޭއިންޞާފެއް މެދުވެރިވުން).
6. ދަށުކޯޓުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް މަޢުލޫމާތު ސާފުކޮށް ދެފަރާތުގެ ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވާޞިލުވި ނަތީޖާއެއްގެ މައްޗަށް ނެރުނު އަމުރެއްގައި، އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރުމުގައި ހަދާފައިވާ ޤާނޫނީ ގޯހެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ސާފުކޮށް ބުނެދެވިފައި ނުވާނަމަ، ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރުގެ ތެރެއަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަށް ވަދެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ފެމިލީ ކޯޓުގެ އާއިލީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 35 ވަނަ މާއްދާ، (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ރ)، (ބ)، (ޅ)، (ކ) އަދި (ކ) ގެ (2)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 31 ވަނަ މާއްދާ (މައިންބަފައިންނާއި އާއިލާއާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ޙައްޤު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2020 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތާ ބެހޭ މާއްދާތައް)
• 2022/SC-A/51 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. [ނަން ސިއްރު])
• 2023/HC-A/112
• 2021/HC-A/162
• 2022/SC-A/79 (ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ވ. ވޯޓަރ ފްރޮންޓް ހޮޓެލް އެންޑް ލެޝަރ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• 2022/HC-A/353