އޯލް އެޗް މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޙައްމަދު ޔާސިރު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް (2-1)

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 133/VTR/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްނުދޭކަމަށް ބުނެ މުވައްޒަފު ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގައި، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބު ދައްކާ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ހެކި ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލައިނުގަތުމަކީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ؛ އަދި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުމެއް ބަލައިނުގަނެ މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުންފުންޏެއްގެ މެނޭޖަރެއް ކުންފުނީގެ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި (މުސާރަ ލިބޭގޮތަށް ސަސްޕެންޑްކޮށް) ގޭގައި މަޑުކުރަން އަންގައި، މުސާރަ ނުދީ ހުއްޓަ، މުވައްޒަފު ދެފަހަރު ވަޒީފާއިން ވަކިވުމަށް އެދުމުން ކުންފުނިން ވަކިކޮށްނުދީ، މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްދީ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ހޯދައިދިނުމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، ވަކިކުރިކަން ނުވަތަ އިސްތިޢުފާ ޤަބޫލުކުރިކަން ކުންފުނިން ސާބިތުނުކުރެވޭތީ މުވައްޒަފަކީ ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފެއްކަމަށާއި، ސަސްޕެންޑްކުރި ދުވަހުން މައްސަލަ ނިމޭ ދުވަހާ ހަމައަށް މުސާރަ ދޭންޖެހޭކަމަށާއި، މައްސަލަ ނިމޭ ދުވަހުން ފެށިގެން ވަޒީފާއިން ވަކިވީކަމަށް ބަލަންޖެހޭކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ ވަކިކުރި ސަބަބު ދައްކާ ކިތާބީ ހެކިތަކާއި ހެކިވެރިއެއްގެ ބަސް ބަލައިނުގަތުމަކީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުން ބަލައިނުގަތުމަކީ ނުރަނގަޅުކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ މައްސަލައަކީ ވަކިކޮށްނުދިނުމުގެ މައްސަލަކަމުން ޚިޔާނާތާބެހޭ ހެކި ގުޅުމެއް ނެތްކަމަށާއި، ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުން ދިންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: މައްސަލައަކީ ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫން، ވަކިކޮށްނުދިނުމުގެ މައްސަލައެއްކަމުން، ވަކިކުރި ސަބަބާ ގުޅޭ ހެކި ނުބެލުމަކީ ޚިލާފެއް ނޫނެވެ؛ ލިޔުމުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ ސަބަބުތައް ޓްރައިބިއުނަލުން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ޚިލާފު ރައުޔަކީ، ދާއިމީ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއް ދެފަރާތުން ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް ބާޠިލުކުރެވޭތީ (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ރ))، ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގައި ޝަރުޠެއް ނެތްނަމަ މުވައްޒަފު ވަކިވާން އެދޭ ތާރީޚުން ވަކިވީކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވަކިވީ ތާރީޚު ކަނޑައަޅައި ނުޙައްޤު މަންފާ ލިބުން ހުއްޓުވުމަށް މައްސަލަ ޓްރައިބިއުނަލަށް ތަޙުވީލުކުރަންވީ ކަމަށެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި، ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާހުރެ ކަނޑައެޅިފައިވާ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮންނަނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާ، A/27, 30-2014/SC)؛ ނަމަވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްނުދޭކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި، ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބާ ގުޅޭ ހެކި ވަޒަންކޮށް ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ، އެއީ މައްސަލައިގައި އުފެދިފައިވާ ޚުޞޫމާތް ނޫންކަމުން. (ޕެރ. 16)
2. މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢާއި ޚުޞޫމާތާ ގުޅުމެއް ނެތް ހެކި ޤަރީނާ (ވަކިކުރަން މެދުވެރިވި ސަބަބު ދައްކާ އޮޑިޓް ރިޕޯޓު، ފުލުހުންގެ ލިޔުން، ބޭންކު ޓްރާންސެކްޝަން ފަދަ) އެއްކިބާކުރުމަކީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ (އިންޞާފުވެރި ޝަރީޢަތް) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17)
3. ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ ލިޔުމެއް (ޖަވާބުގައި ފާހަގަ ނުކުރާ، މުވައްޒަފު އިންކާރުކުރާ، އަދި އެހެން ލިޔެކިޔުންތަކާ ތަޢާރުޟުވާ) ބަލައިނުގަތުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން އެކަށޭނެ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ނިންމުމަށް އިސްތިއުނާފުގައި ބަދަލު ނުގެނެވޭނެއެވެ؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއަކާ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޚިލާފުވާކަމަށް ބުނާނަމަ، ޚިލާފުވާ ގޮތުގެ ސާފު ބަހުޘެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހުށަހަޅަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 20-21)
4. ޓްރައިބިއުނަލުގައާއި އިސްތިއުނާފުގައި ތަޢުނުކުރެވިފައި ނުވާ ކަންކަމާމެދު (މިސާލު: ވަޒީފާއިން ވަކިވީ ތާރީޚާއި މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ހިސާބުކުރި ގޮތް) ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ނުނިންމައެވެ؛ ހުށަހެޅުނު ނުކުތާތަކަށް ބިނާކޮށް ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ ނިންމުން ޤާއިމުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 22)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ (PDF: '33')
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (PDF: '32') - ޚިލާފު ރައުޔުގައި
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) - ހެއްކާ މައްސަލައާ ގުޅުމާބެހޭ މާއްދާ (PDF: '3')
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ (PDF: '13')
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (PDF: '23') - ޚިލާފު ރައުޔުގައި
• ޤަވާއިދު ނަންބަރު R-20/2015 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ޤަވާއިދު) - އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ތަޙުވީލާބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) (PDF: '16') - ޚިލާފު ރައުޔުގައި
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2023 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) - އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތާބެހޭ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/27, 30-2014/SC
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/17-2010/SC (އިބްރާހީމް ޝިޔާރު ވ. ޢަބްދުﷲ ވަޙީދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/02-2010/SC
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/101-2021/SC (މުޙައްމަދު ޔާސިރު ވ. އިބްރާހީމް ޙަސަން) - ޚިލާފު ރައުޔުގައި