ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަފްޘާމް ޢަބްދުއްސައްތާރު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކާއި ތަޙްޤީޤުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ނިންމި ލިޔުމަށް ބަލާއިރު، ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން މެނުވީ ތަޙްޤީޤު ނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލައެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތެއް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރުމުން ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރިއެވެ. ހައިކޯޓުގެ 2022/HC-B12/33 ގައި މައްސަލަ އިޖުރާއީ ގޮތުން ކުރިއަށް ނުދެވޭނެކަމަށް ނިންމުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2022/SC-A/40) އެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލުމަށް ހައިކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ޤާނޫނުން ލާޒިމްކުރާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ، އަދި ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ ޙާލަތުގައި ބަންދާމެދު ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުން ޙައްޤުތޯ (ސުޕްރީމް ކޯޓުން ތަޙްވީލުކުރުމުން ބެލި).
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤަވާއިދާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި 15 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް އެދުނެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ އަމުރު ބާޠިލުކުރުމާމެދު އިޢުތިރާޟެއް ނެތްކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ދަށުކޯޓުން ހެކި ހުރިތޯ ބަޔާންނުކޮށް ބަންދާމެދު ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާތީ އަމުރު ބާޠިލުކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ނަމަވެސް، ދަށުކޯޓުގައި ފުލުހުން އެދުނު ގޮތް ނޫން ގޮތަކަށް ހައިކޯޓުގައި އެދިގެން ނުވާތީއާއި މައްސަލަ މިހާރު ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި އޮތުމުން ބަންދާމެދު ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅު ނޫނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2022/449
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު ކަމަށް ކަނޑައެޅި؛ ބަންދާމެދު ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ނުކަނޑައަޅާ
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހަކު ބަންދުކުރެވޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ސަބަބެއް އޮތްނަމައެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވި، ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރަށް އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 6)
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ދެ ސުވާލެއްގެ ޖަވާބު ހޯދަންވާނެއެވެ: (1) ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް އެ މީހާ ކުރިކަމަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިތޯ، (2) ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެދާނެތޯ. ހެކި ހުރިތޯ ބެލެވޭނީ ތިން ގޮތަކަށެވެ: އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުން، ނުވަތަ އެ މިންވަރަށް ނެތް ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރުން؛ ހެކި ހުރިނަމަ ދެން ބަލަންވާނީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން 49 ވަނަ މާއްދާ ހުއްދަކުރާ ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް). (ޕެރ. 7)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކުރިކަމަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިތޯ ބަޔާންނުކޮށް، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަމަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ނެރޭ އަމުރަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދާ ޚިލާފަށް ނެރުނު، ބާޠިލު އަމުރެކެވެ. (ޕެރ. 8، 9، 11)
ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ހެކި، ދިފާޢު އަދި އެދުނު ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ. އެހެންކަމުން ދަށުކޯޓުގައި ފުލުހުން އެދުނު ގޮތް ނޫން އެހެން ގޮތަކަށް (ވަކި މުއްދަތަކަށް ބަންދުކުރުމަށް) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ދައުލަތުން އެދިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 14)
ތަޙްޤީޤީ މަރުޙަލާގައި އޮތް މައްސަލައެއް ދަޢުވާކުރެވި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއަށް ބަދަލުވެފައިވާނަމަ، ހެކި އެންމެ ރަނގަޅަށް ވަޒަންކުރެވޭނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށެވެ؛ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަށް މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތުމާއެކު، ދަށުކޯޓުގައި ހިނގާ މައްސަލައަކަށް ނުސީދާގޮތުން އަސަރުކުރާ ފަދަ ބަންދު އަމުރެއް ހައިކޯޓުން ނެރުމަކީ މަޞްލަޙަތު ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16، 17)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/SC-A/40
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/HC-B12/33
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.