ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2022/HC-B12/5ހައިކޯޓު · 24 ޖަނަވަރީ 2022 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު އިނާޒް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 24 ޖަނަވަރީ 2022ދަށު ކޯޓު: ނ. ލަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު D7C/ECA/2022/1ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
8 ވަނަ މުރާޖަޢާގައި ލަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، މައްސަލަ އުފެދުނީ ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި ކަމަށާއި މިހާރު ދެމަފިރިން ނޫންކަމަށާއި ކުރީގެ ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ނުފެންނާތީ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރަކާ ޚިލާފުވުމާއި ކުރީގެ އަނބިމީހާއަށް އަނިޔާކުރުމާ ގުޅޭ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ދަޢުވާއެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް 2021 ގައި އަމުރުކޮށް، 7 ފަހަރު މުރާޖަޢާކުރުމަށްފަހުވެސް ބަންދު ދެމެހެއްޓިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގެވެށި އަނިޔާއާ ގުޅޭ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ މައްސަލައެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ކުރި އަމުރު ނިމުމަކަށް ގެނެސް، ދެމަފިރިން ވަރިވެފައިވުމާއި ކުރީގެ ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމަށް ބިނާކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 (ށ) އާ އެއްގޮތަށް ކުރި އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި 143 (ރ)، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 (ށ) އަދި 2020/SC-A/93 އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، މައިގަނޑު ހެކިން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގާތްކަމުން ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ދޫކުރި ފަހުން އެއްވެސް ނުރައްކާތެރި ޢަމަލެއް ނުކުރާކަމަށާއި ކުރީގެ ރެކޯޑެއް ނެތްކަމަށާއި އޭނާ ދިރިއުޅެނީ ދުރުގައި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ބަންދުކުރި ސަބަބުތަކަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށްވުމާއި އަނިޔާލިބުނު ފަރާތުގެ ރައްކާތެރިކަން ނެތުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތުން ކަމަށްވާއިރު، ދޫކޮށްލި އަމުރުގައި އެ ސަބަބުތައް ފިލައިގޮސްފައިވާކަން ދައްކާ އެއްވެސް ހަމައެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ނ. ލަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު D7C/ECA/2022/1
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި 51 ވަނަ މާއްދާގެ ކުށެއްނެތް މީހަކު ކަމުގައި ބެލުމުގެ ޙައްޤަށް ބަލާއިރު، ޢާންމު އުޞޫލަކީ ޝަރީޢަތުން ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓުމެވެ؛ ޙުކުމްގެ ކުރިން ބަންދުކުރުމަކީ ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ އިޖުރާއަތު ހިންގުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ހުއްދަކުރެވިފައިވާ އިސްތިސްނާ ޙާލަތެކެވެ. (ޕެރ. 19)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޙުކުމްގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުކޮށްފައި ބެހެއްޓުން ހުއްދަކުރެވޭނީ އެހެން ގޮތެއް ނެތްނަމައެވެ؛ އަދި އެކަން ކުރަންވާނީ އެންމެ ފަހު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ބަންދުން ދޫކޮށްލާއިރު ކޯޓަށް ޙާޟިރުވާނެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކަފާލާތު ނުވަތަ އެހެން ޝަރުޠުތައް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 19)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުން ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުން، ފިލުން، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުން ފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 20-21)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ބަލަންވާނީ، ބަންދަށް އެދޭ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު އެފަދަ ސަބަބެއް ވުޖޫދުވުމުގެ ގާތްކަން ވުޖޫދުނުވުމަށްވުރެ ބޮޑުތޯއެވެ؛ އެގޮތަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 23)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ކުރި އަމުރު ނިމުމަކަށް ގެނެސް ދޫކޮށްލާނަމަ، ބަންދުކުރި ސަބަބުތައް ފިލައިގޮސްފައިވާކަން ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ހަމައެއް އަމުރުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ؛ ހެކިންނަށް ނުފޫޒުފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލާއި އަނިޔާލިބުނު ފަރާތުގެ ރައްކާތެރިކަމާމެދު އެއްވެސް ސަބަބެއް ބަޔާންނުކޮށް ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 26-27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/93 (ޝަހީބު އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ