ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޢާޒް ޢަލީ އަދި މުޙައްމަދު އާދަމް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކުޅުދުއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިނަމަވެސް ބަންދުގައި އިތުރަށް ބަހައްޓަން ސަބަބެއް ނެތްކަމަށެވެ. ދެ މީހުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ރަހީނުކޮށް ކާރަކަށް އަރުވައިގެން ގެންގޮސް މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ދެ މީހުން ހައްޔަރުކޮށް، ގިނަ ފަހަރު ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރިއެވެ. 30 ދުވަހުގެ ބަންދު ނިމުމުން ދައުލަތުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދަށް އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ރަހީނުކޮށް މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ކުރިން ބަންދުކުރި ދެ މީހުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ދައުލަތުން އެދުނުއިރު ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ދެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރުތަކެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި ހެކިވެރިންނާ އޮތް ގުޅުމަށް ބަލާއިރު ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމަށާއި، ޙާލަތަށް ބަދަލެއް ނައިސް ދޫކޮށްލި ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތްތަކުން ބުނީ 60(ށ) ތަޠްބީޤުވަނީ ފުރަތަމަ ޙާޟިރުގައިކަމަށާއި، ހެކިތައް ނެގިފައިވާތީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތެއް ނެތްކަމަށާއި، ކުށާ ގުޅުވާ ހެކި ނެތްކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކުރީގެ އަމުރުތަކުގައި 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތްތައް ކަނޑައަޅައި ހެކި ހުރިކަމަށް ބުނާއިރު، ދޫކޮށްލި އަމުރުގައި ޙާލަތު ބަދަލުވި ގޮތާއި ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައި ނެތެވެ. އެހެންކަމުން އެ އަމުރުތަކަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަމުރުތަކެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މައްސަލަތައް އުފެދިދާނެތީ ހައިކޯޓުން ސީދާ ބަންދަށް އަމުރެއް ނުކުރެވެއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު B12C/MA/2021/105,106
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ބަންދުން ދޫކޮށްލި ދެ އަމުރު ޤާނޫނާ ޚިލާފ…ބަންދުން ދޫކޮށްލި ދެ އަމުރު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ކަނޑައެޅި؛ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ހައިކޯޓުން އަމުރު ނުކުރި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އެއްވެސް މީހަކު ބަންދުނުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޢާންމު އުޞޫލެވެ. އެ އުޞޫލުން އިސްތިސްނާވާ ޙާލަތްތައް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ހަމަ އެ މާއްދާގައެވެ. (ޕެރ. 19-20)
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު، ދެފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމާއި، ކުށުގެ ބާވަތާއި، ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 23)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަމުރެއް ކުރާއިރު، އެ އަމުރު ބިނާކުރާ ސަބަބު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. ކުރީގެ އަމުރުތަކުގައި 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތްތައް (ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް) ވުޖޫދުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިކަމަށް ބުނާއިރު، ޙާލަތަށް އައި ބަދަލާއި ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ވާޞިލުވި ގޮތް ބަޔާން ނުކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލާ އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24-26، 32-33)
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާ ފަނޑިޔާރު ދެ ސުވާލެއްގެ ޖަވާބު ހޯދަންވާނެއެވެ. ފުރަތަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް އޭނާ ކުރިކަމަށް ބާރުލިބޭ ހެކި ހުރިތޯ (ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ނުވަތަ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި) ބަލަންވާނެއެވެ. ދެވަނައަށް، 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެދާނެތޯ ބަލަންވާނެއެވެ. ދެވަނަ ސުވާލު ބަލަންވާނީ އެ ސަބަބު ވުޖޫދުވުމަށް ވުރެ ނުވުމަށް ގާތްކަން ބޮޑުތޯއެވެ (2020/SC-A/93). (ޕެރ. 28-29)
ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ޒާތުން ބޮޑު ކުށަކަށް ވުމަށްވުރެ މުހިންމީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ކުށާ ގުޅުވާލެވޭ ހެކި ހުރުމެވެ. (ޕެރ. 30)
ދަށު ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާ ނުކުތާއަކާ (ގިނަ ފަހަރު ބަންދު އިތުރުކުރުމަށްފަހު 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދަށް އެދެވޭތޯ) މެދު އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެކަމަށް ނުދެކެއެވެ. އަދި ތިރީ ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ ޚިލާފުވިޔަސް، ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުން ފަދަ ކަންކަމުގައި ޤާނޫނީ މައްސަލަތައް އުފެދިދާނެތީ، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ސީދާ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 27، 33)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ (ށ)
- 2020/SC-A/93
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.