Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2023/HC-A/290 · 8 ޑިސެމްބަރު 2025 · އިންޝުއަރެންސާ ބެހޭ

ޓޮޕް ޓުއަރސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ދިވެހި އިންޝުއަރެންސް ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3350/Cv-C/2021

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މެރިން ހަލް އިންޝުއަރެންސް ޕޮލިސީއެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އިންސްޓިޓިއުޓް ޓައިމް ކްލޯސެސް (އިނގިރޭސި ޤާނޫނާއި ޕްރެކްޓިސް) ހިމެނޭތޯއާއި، ބިދޭސީ ޤާނޫނު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ކާކުގެ މައްޗަށްތޯއާއި، ކުރިން ކުރި އިންޝުއަރެންސް ކްލެއިމެއް ހާމަނުކުރުމުން އިންޝުއަރަރަށް ޕޮލިސީ ބާޠިލުކުރެވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ޕްރޮޕޯސަލް ފޯމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުން އިންވިޓޭޝަނެއް ނޫން، އިންޝުއަރެންސްއަށް އެދޭ ފަރާތުގެ އޮފަރެވެ. ކުންފުނީގެ ޔޫޝުއަލް ޓާރމްސް އެންޑް ކޮންޑިޝަންސްއާ އެކުގައި ކަވަރުކުރާނެ ކަމަށް ފޯމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ބާވަތުގެ ޕޮލިސީއަކާ ގުޅިގެން ޢާންމު އުޞޫލުން ހިމަނާ ސްޓޭންޑަޑް ކްލޯސެސް (މިސާލަކަށް އިންސްޓިޓިއުޓް ޓައިމް ކްލޯސެސް) އެ ހުށަހެޅުމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭނެ ކަމަށް އިފްތިރާޟުކުރެވެއެވެ. (ޕެރ. 25-27، 34-35)
  2. އިންޝުއަރެންސް ބްރޯކަރަކީ އިންޝުއަރޑް ފަރާތުގެ މަސްލަޙަތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެޖެންޓެކެވެ. ބްރޯކަރަށް މާރކެޓްގައި ޢަމަލުކުރާ ސްޓޭންޑަޑް ހަމަތައް އެނގޭނެ ކަމަށް މަޢުޟޫޢީ ހަމައަކުން ބެލެވޭތީ، ޕޮލިސީއާ އެޓޭޗްވާ ލިޔުންތަކާއި އޭގެ ނަތީޖާ ކިޔައިދިނުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ބްރޯކަރުގެ މައްޗަށެވެ؛ ބްރޯކަރު މެދުވެރިކޮށް ޕޮލިސީ ނެގި ފަރާތަށް އެ ލިޔުމެއް ނުފެނުނުކަމަށް ބުނުމަކުން ނުފުދެއެވެ. (ޕެރ. 28-30)
  3. ބިދޭސީ ޤާނޫނެއް އޮތްގޮތް ސާބިތުކުރުމަކީ އެ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރަން އެދޭ ފަރާތުގެ ބުރައެއް ކަމުގައި (2017/SC-A/23) ވިޔަސް، ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދެ ބައިވެރިންވެސް ބިދޭސީ ޤާނޫނަށް ތަބާވާން އެއްބަސްވެފައިވާ ޙާލަތުގައި، ހަމައެކަނި އެއް ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް އެ ބުރަ އެޅުމަކީ އިންޞާފުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 36-37)
  4. އިންޝުއަރެންސް މުޢާމަލާތު ބިނާވަނީ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ ހެޔޮ ނިޔަތުގެ (uberrimae fidei / utmost good faith) މައްޗަށެވެ. މި ޒިންމާއަކީ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދިނުމަށް މަޙްދޫދުނުވާ، ޖައުހަރީ ޙަޤީޤަތްތައް އިޖާބީ ގޮތެއްގައި ހާމަކުރުމުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ އަދި މި ހެޔޮ ނިޔަތް އެއްބަސްވުމުގެ މުޅި މުއްދަތުގައި ދަމަހައްޓަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 39-41، 45)
  5. ހާމަނުކުރި ޙަޤީޤަތެއް ޖައުހަރީ ކަމެއްތޯ ބަލާނީ މައުޟޫޢީ ޓެސްޓަކުންނެވެ: ޕްރިމިއަމް ކަނޑައެޅުމަށް ނުވަތަ ރިސްކު ޤަބޫލުކުރާނެތޯ ނިންމުމަށް ސަބަބުވެރި އިންޝުއަރަރެއްގެ ނިންމުމަށް އަސަރުކުރާނެ ޙަޤީޤަތަކީ ޖައުހަރީ ޙަޤީޤަތެކެވެ (Carter v. Boehm). އުޅަނދަށް ކުރިން ކުރެވުނު އިންޝުއަރެންސް ކްލެއިމަކީ ޖައުހަރީ ޙަޤީޤަތެކެވެ. (ޕެރ. 42-44)
  6. އިންޝުއަރެންސް ކޮންޓްރެކްޓަކީ ޢާންމު ކޮންޓްރެކްޓުތަކާ ތަފާތު ކޮންޓްރެކްޓެކެވެ. ޖައުހަރީ ޙަޤީޤަތެއް ހާމަނުކޮށް އޮތްކަން ފާޅުވާ ހިސާބުން، އެ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދަށުން ދޫކުރި ޕޮލިސީ ބާޠިލުކުރުމަކީ އިންޝުއަރަރަށް ކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 50)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.