މިސްބާޙް ޝަރީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް (އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާނުކުރާ)، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ކޯޓު އަމުރު، ބަންދު އަމުރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރުން، ބަންދުކުރުމުގެ ހާލަތު އޮތްތޯ، އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރުން

ދަށު ކޯޓު: ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު HMC-CA/843/2024

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މުޒާހަރާއެއްގައި މަގު ބަންދުކޮށް ފުލުހުންގެ ދައުރަށް ހުރަސްއެޅި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި 5 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރުގެ އިސްތިއުނާފަކީ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ހުށަހަޅާފައިވާ، އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރާ މައްސަލައެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ހުޅުމާލޭގައި ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންގެ މުޒާހަރާއެއްގައި މަގު ބަންދުކޮށް ފުލުހުންގެ ދައުރަށް ހުރަސްއެޅި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ސީނަށް ދިޔަ ފުލުހުންގެ ބަޔާނަށް ބިނާކޮށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރިކަމަށާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި 5 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކަށް ބިނާކޮށް ބަންދުނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި ފުލުހުންގެ ބަޔާނުން އޭނާގެ ޢަމަލެއް ސާފުނުވާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ނެތްކަމަށާއި ފުލުހުންގެ ބަޔާންތަކުގައި ޢަމަލު ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ދަށު ކޯޓު ނިންމާފައިވަނީ ފުލުހުންގެ ބަޔާންތަކަށްވެސް ރިޢާޔަތްކޮށް ކަމާއި، ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ޚިލާފުވި ޤާނޫނީ ހަމައެއް ސާފުކޮށްދެވިފައި ނުވާތީ، މިއީ އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރާ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް، ޤާނޫނުގައިވާ ސަބަބެއް އޮވެ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރުމަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ޝަހީބް އިބްރާހީމް ޤަޟިއްޔާގެ މަތިން ފަނޑިޔާރު ޖަވާބު ހޯދަންޖެހޭނީ ތުހުމަތަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިތޯއާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވުމަކީ ނުވުމަށްވުރެ ގާތްކަން ބޮޑު ކަމެއްތޯއެވެ؛ ބަންދަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއަކީ ހެއްކަކީ ކޮބައިކަން ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ފަނޑިޔާރަށް ބުނެދިނުމެވެ.
2. މަފްތޫޙް ސަޢީދު ޤަޟިއްޔާގެ މަތިން ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރުމަކީ ހަމައެކަނި ޝައްކަށްވުރެ މަތީ ދަރަޖައެއް ޙާޞިލުވުމެވެ؛ ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތާއި ޙާލަތަށް ބަލައި މުއްތަހަމު ކުށް ކުރިކަމަށް ފަރުވާތެރި ސަބަބުވެރި މީހަކަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމައެވެ.
3. ހަމައެކަނި އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކަށް ނޫން، ސީނަށް ދިޔަ ފުލުހުންގެ ބަޔާންތަކަށްވެސް ރިޢާޔަތްކޮށް ނިންމާފައިވާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރިކަމަށް ދަށު ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ ގޯހެއް ނޫނެވެ.
4. މައްސަލަ ބެލި ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާކަމަށް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމުން ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުގެ މިންގަނޑަށް ނުވާޞިލުވެވޭނެއެވެ؛ އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ L/87-91-2019/SC).
5. އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުގައި ޤާނޫނުތަކުގެ މާއްދާތަކާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތައް ހަމައެކަނި ލިޔުމުން ނުފުދެއެވެ؛ ދަށު ކޯޓުން އެ ހަމައަކާ ޚިލާފުވި ގޮތާއި، ވާޤިޢާއަކާ ޚިލާފުވާނަމަ އެކަން ހެކިން ސާބިތުކޮށް، އިޖުރާއަތަކާ ޚިލާފުވާނަމަ ޚިލާފުވި ގޮތާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ނިންމުމަށް ކުރާ އަސަރު ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ؛ އެގޮތަށް ނުހުށަހަޅާ ނުކުތާތަކަކީ ބަލައިގަންނަންޖެހޭ ނުކުތާތަކެއް ނޫނެވެ.
6. އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާނުކުރާ މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކާމެދު، ޚާއްޞަކޮށް ކުރު މުއްދަތެއްގައި ނިންމަންޖެހޭ ބަންދާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި، ރަޖިސްޓްރޭޝަން މަރުޙަލާއިން ބަލައިގަތުމުގައި ފަރުވާތެރިވާންޖެހެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) - ލިޔުމުގައި '62 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)' އަދި '53 ވަނަ މާއްދާ'
• ޤާނޫނުއަސާސީ - ބަންދުކުރުމާ ގުޅޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '13 ވަނަ މާއްދާ') އަދި ލިޔުމުގައި '312 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)' (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން)
• ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު - ލިޔުމުގައި '32 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ (2) އަދި (5)'
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - ލިޔުމުގައި '12 ވަނަ މާއްދާ'
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މަފްތޫޙް ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް (ލިޔުމުގައި '50A/-/SC2120')
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު L/87-2019/SC، L/88-2019/SC، L/89-2019/SC، L/90-2019/SC އަދި L/91-2019/SC (މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު)