ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
[2023] SC 41 · 2023/SC-A/20ސުޕްރީމް ކޯޓު · 16 އޮކްޓޫބަރު 2023 · ޖިނާއީ – ޓެކްސްއާބެހޭ ކުށް، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ސުޕްރީމް ކޯޓުދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓު · 16 އޮކްޓޫބަރު 2023ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ރަޖިސްޓްރާރ ދަޢުވާތައް ބަލައިނުގަތީ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ގައިވާ މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާތީއެވެ؛ އިސްގާޒީ އެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކުރިއެވެ. ހައިކޯޓުން، 69 ވަނަ މާއްދާއަކީ ޓެކްސް ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެޅޭ ފިޔަވަޅުތަކަށް މުއްދަތު ކަނޑައަޅާ މާއްދާއެއް ކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މީރާގެ ޖީ.އެސް.ޓީ އޮޑިޓުން ޖީ.އެސް.ޓީ ބަޔާނުގައި އާމްދަނީގެ މަޢުލޫމާތު ހާމަނުކޮށް ހިފެހެއްޓިކަމަށް ފާހަގަވުމުން، މުޙައްމަދު ޙިސާނާއި ހޮސްޕިޓާލިޓީ ޑިޕޮޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ މައްޗަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 533 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 7 ދަޢުވާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 533 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފުލާ ދަޢުވާއެއްގައި ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ގުނުމުގައި ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤުކުރެވޭނެތޯ، ނުވަތަ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 61 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މުއްދަތު ހިނގާނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ދެ ޤާނޫނުގެ ކުށަކީ އެއް ކުށް ކަމަށާއި 18 (ށ) ގެ ދަށުން ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރި ނަމަވެސް މުއްދަތު ގުނަންވާނީ ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތެއް ނެތެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މި ދެ ކުށަކީ ތަފާތު ދެ ކުށެވެ؛ ފުށުއެރުމެއް ވީ ކަމަށް ބަލައިފިނަމަވެސް، 69 ވަނަ މާއްދާ ހިނގަނީ ޓެކްސް ޤާނޫނުގެ ކުށްތަކަށެވެ. ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރަން ޚިޔާރުކުރުމުން އެ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތުވެސް ހިނގާތީ ހައިކޯޓުގެ ނިންމުން ދެމެހެއްޓުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
2022/HC-A/419، 2022/HC-A/420، 2022/HC-A/421، 2022/HC-A/422، 2022/HC-A/423، 2022/HC-A/424، 2022/HC-A/425
ފަހުގެ ތާރީޚު
—

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޖިނާއީ – ޓެކްސްއާބެހޭ ކުށް، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށް އިސްކަންދޭންޖެހެނީ އެ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށަކާއި ނުވަތަ އެ ކުށާގުޅޭ އުޞޫލަކާއި، އެހެން ޤާނޫނެއްގައިވާ ކުށަކާއި ނުވަތަ އުޞޫލަކާ ދެމެދު ފުށުއެރުމެއްވާ ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 14)

HN2ޖިނާއީ › ޖިނާއީ – ޓެކްސްއާބެހޭ ކުށް، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 533 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ހިންގުމަށާއި ދައުލަތުގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅުން) އާއި ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާ (ޓެކްސް ދެއްކުމުން އެއްކިބާވުން) ގެ ދަށުން ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ޢުންޞުރުތައް ތަފާތެވެ؛ މިއީ ޒާތުގައި ތަފާތު ދެ ކުށެވެ؛ އެއް ޤާނޫނުން އަނެއް ޤާނޫނަށް ފަސޭހައިން ހިޖުރަކުރެވޭނެ ނުވަތަ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ މާއްދާތަކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 15)

HN3ޖިނާއީ › ޖިނާއީ – ޓެކްސްއާބެހޭ ކުށް، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު

ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގައިވަނީ އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް ކުރި މީހަކާމެދު އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ މުއްދަތު ގުނާނެ ގޮތެވެ؛ އެ މާއްދާ ހިނގާނީ އެ ޤާނޫނުގައި ތަޖުރީމުކޮށްފައިވާ ކުށްތަކާ ގުޅިގެން އުފުލާ ދަޢުވާތަކުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 17-18)

HN4ޖިނާއީ › ޖިނާއީ – ޓެކްސްއާބެހޭ ކުށް، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު

ވަކި ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ނިންމުމުން، އެ ޤާނޫނުގައި އެނޫން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، އެ ޤާނޫނުގެ ދެން ހުރި ކަމާގުޅުންހުރި މާއްދާތައްވެސް (އަދަބާއި ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ހިމެނޭގޮތަށް) އޮޓޮމެޓިކުން އެ މައްސަލައިގެ މައްޗަށް ހިނގާނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން 533 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން (ޖުނަޙްގެ 1 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށަކަށް) ކުރާ ދަޢުވާއަކަށް 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ގައިވާ 3 އަހަރުގެ މުއްދަތު ހިނގާނެއެވެ. (ޕެރ. 19، 25)

HN5ޖިނާއީ › ޖިނާއީ – ޓެކްސްއާބެހޭ ކުށް، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު

ޤާނޫނެއްގެ ވަކި މާއްދާތަކަކަށް ޢަމަލުކޮށް، އެ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތު ގުނުމާބެހޭ މާއްދާއަށް ޢަމަލުކުރަން ނުޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނުގެ ސިޔާދަތު ނުހިފެހެއްޓި، ދަޢުވާކުރުމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް އޮޅުންގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިގެންދާނެ ކަމެކެވެ؛ ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތަކަކީ ދައުލަތުގެ ބާރު ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 20-21)

HN6ޖިނާއީ › ޖިނާއީ – ޓެކްސްއާބެހޭ ކުށް، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު

ޚާއްޞަ ޤާނޫނުތަކުގައި ޚާއްޞަ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ޢާންމު ޤާނޫނުތަކުން ޚާއްޞަ ޙާލަތްތަކަށް ޙައްލު ނުލިބޭތީއެވެ؛ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތައް ޚިޔާރުނުކޮށް ޢާންމު ޤާނޫނުގެ ބައެއް މާއްދާތަކާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ބައެއް މާއްދާތައް އެއްކޮށް ތަޠުބީޤުކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު މާޔޫސްކޮށްލުމެވެ. (ޕެރ. 22-24)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 533 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)، (2) ގެ (ii) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނު) ގެ 64 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނު) ގެ 69 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2011 (މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރު، ޙުސްނުއް ސުޢޫދު، ޢަލީ ރަޝީދު ޙުސައިން
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ